AFM waarschuwt voor risico's aandachtseconomie voor particuliere beleggers

AFM waarschuwt voor risico's aandachtseconomie voor particuliere beleggers
Risico's aandachtseconomie beurs

Sociale media en algoritmes sturen steeds sterker welke informatie beleggers zien en hoe zij daarop reageren. Daardoor krijgen speculatieve en populaire aandelen onevenredig veel aandacht, wat volgens AFM-voorzitter Laura van Geest de kleine belegger kan benadelen.

Hoogtepunten

  • AFM-voorzitter Laura van Geest waarschuwt dat de aandachtseconomie, via sociale media en beleggingsapps, speculatief handelen onder particuliere beleggers versterkt.
  • Onderzoek van Esma (2022-2025) toont een significante relatie tussen sociale media-interacties, gerealiseerde rendementen en koop- en verkoopgedrag van particuliere beleggers.
  • Van Geest noemt Europese wetgeving als tegenwicht maar pleit voor meer discipline en minder schermtijd bij beleggers om risico’s van groepsgedrag te beperken.

Waarschuwing over sociale media en beleggingsgedrag

Zoals gemeld door Autoriteit Financiële Markten stelt voorzitter Laura van Geest in een periodieke opiniebijdrage in Het Financieele Dagblad dat de aandachtseconomie de werking van de beleggingsmarkt verandert.

Volgens Van Geest is aandacht in het digitale tijdperk zelf een economisch goed geworden. Algoritmes bepalen in toenemende mate wat gebruikers zien, terwijl sociale netwerken en opvallende rendementen ervoor zorgen dat vooral speculatieve, populaire en aantrekkelijk klinkende beleggingen zichtbaar worden.

Dat verandert niet alleen het aanbod van informatie, maar ook de manier waarop beleggers die informatie gebruiken. Veel particulieren volgen eerder signalen van sociale media dan fundamentele analyse, waardoor populariteit, sentiment en groepsgedrag zwaarder gaan wegen, ook als de onderliggende informatie niet relevant of accuraat is.

Daarnaast sturen beleggingsapps volgens haar aan op actie, onder meer via notificaties en rangschikkingen. Dat vergroot de verleiding om vaker en sneller te handelen, terwijl juist dat handelsvolume vaak onderdeel is van het verdienmodel.

Gevolgen voor particuliere beleggers en toezicht

Voor particuliere beleggers wordt het daardoor lastiger om informatie goed op waarde te schatten, schrijft Van Geest. Het risico neemt toe dat zij handelen op sentiment en kuddegedrag, met plotselinge uitstroom uit populaire beleggingen of abrupte positiewisselingen als mogelijk gevolg.

Van Geest verwijst daarbij naar de GameStop-casus als voorbeeld van hoe speculatie en sentiment particuliere beleggers richting forse verliezen kunnen leiden. Naast klassieke pump and dump-manipulatie wijst zij ook op ramp and dump, waarbij in besloten kanalen geleidelijk valse informatie wordt verspreid om markten te beïnvloeden.

Ook minder zichtbare effecten spelen mee. Een grootschalig onderzoek van de Europese toezichthouder Esma naar het handelsgedrag van particuliere beleggers tussen 2022 en 2025 vindt een significante relatie tussen interacties op sociale media, gerealiseerd rendement en koop- en verkoopgedrag.

Volgens Van Geest beschikt Europa, ondanks tegenwind uit de U.S., over enige wetgeving als tegenwicht. Tegelijk pleit zij voor meer eigen discipline van beleggers, met minder schermtijd en een langetermijnstrategie gebaseerd op spreiding.

We schreven onlangs over intergenerationele vermogensoverdracht en hoe de AFM daarbij wijst op veranderende financiële keuzes en frauderisico’s.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.