CPB-analyse toont beperkte kostendaling door extra emissierechten in Europa
Goede aardappeloogsten en voorstellen voor extra emissierechten laten zien dat lagere grondstofprijzen niet automatisch doorwerken in de eindprijs of totale kosten van bedrijven. Die vergelijking staat centraal in een CPB-analyse over het EU-ETS, waarin het effect op uitstoot, emissieprijzen en de concurrentiepositie van de Europese industrie naast elkaar wordt gezet.
Hoogtepunten
- De Europese Commissie laat met een tragere afbouw van het emissieplafond tot 2050 circa 2,9 gigaton extra CO2-uitstoot toe, een stijging van 33%.
- De prijs van emissierechten daalt volgens CPB slechts met 14% tot circa 75 euro per recht bij een derde meer beschikbare rechten.
- De totale gaskosten voor industriële bedrijven dalen door het ruimere emissieplafond slechts met 3%, wat beperkt effect heeft op de concurrentiepositie.
Vergelijking tussen aardappeloverschot en EU-ETS-kosten
Zoals CPB op zijn website publiceert, leidde een aardappeloverschot begin dit jaar wel tot een scherpe prijsdaling voor telers, maar niet tot goedkopere friet voor consumenten. Volgens de analyse komt dat doordat de aardappel maar een beperkt deel uitmaakt van de totale kosten, naast verwerking, frituurolie en personeel.Diezelfde economische logica past het planbureau toe op de markt voor emissierechten. Extra emissierechten verlagen weliswaar de kosten voor Europese bedrijven, maar het effect op hun totale kosten blijft beperkt omdat emissiekosten slechts een deel vormen van een bredere kostenstructuur.
Het EU-ETS, dat in 2005 is opgericht, verplicht energie-intensieve bedrijven om voor elke ton CO2-uitstoot een emissierecht in te leveren. De Europese Commissie geeft die rechten jaarlijks uit en bouwt het emissieplafond in de loop der jaren af, zodat de totale uitstoot daalt.
Recent stelt de Europese Commissie meerdere maatregelen voor om de kosten van het systeem voor bedrijven te verlagen. De belangrijkste maatregel is een tragere afbouw van het emissieplafond, waardoor meer rechten beschikbaar blijven.
Meer uitstoot, beperkt effect op concurrentiekosten
Volgens de analyse maakt die verruiming in totaal 2,9 gigaton extra CO2-uitstoot mogelijk tot 2050, een stijging van 33% ten opzichte van het huidige beleid. Dat volume staat gelijk aan 24 keer de jaarlijkse uitstoot van Nederland, wat volgens het planbureau wijst op aanzienlijke milieukosten.De prijs van emissierechten daalt daarbij naar verwachting relatief beperkt. Hoewel er een derde meer emissieruimte beschikbaar komt, neemt de emissieprijs volgens de analyse slechts met 14% af, wat bij een huidige prijs van ongeveer 85 euro neerkomt op een daling van circa 10 euro per recht.
CPB verklaart dat beperkte prijseffect door de structuur van de emissiemarkt. Emissierechten zijn, anders dan aardappelen, kosteloos en onbeperkt op te slaan, terwijl de vraag ernaar sterker op prijsveranderingen reageert omdat bedrijven bij lagere prijzen minder investeren in duurdere emissiereductie.
Voor de concurrentiepositie van de Europese industrie betekent dit volgens de studie dat verruiming van het emissieplafond maar beperkt helpt. De totale kosten van het stoken van gas nemen door de maatregel bijvoorbeeld slechts met 3% af, waardoor volgens CPB vooral lagere directe energiekosten, en niet lagere emissiekosten, meer effect hebben op het verdienvermogen van de industrie.
Dit voegt toe aan eerdere discussie rond de aardgasprijs rond $3,20, terwijl traders weerrisico’s en EIA-voorraadcijfers afwogen.
- Forex
- Crypto