CPB pleit voor heldere taakafbakening Nationale Investeringsinstelling
De discussie over de Nationale Investeringsinstelling, NII, draait volgens het Centraal Planbureau nog te veel om de vraag óf de instelling er moet komen en te weinig om het concrete doel. Zonder duidelijke afspraken over welke investeringsproblemen de NII moet oplossen, dreigen volgens het planbureau later verschillende vormen van teleurstelling over dezelfde instelling.
Hoogtepunten
- CPB adviseert eerst het probleem te bepalen dat de Nationale Investeringsinstelling (NII) moet oplossen, omdat dit de inrichting direct beïnvloedt.
- Het kabinet wil met de NII betere toegang tot financiering voor bedrijven, terwijl andere experts juist bredere maatschappelijke doelen benadrukken.
- CPB stelt dat de NII kapitaal kan verstrekken als marktpartij bij moeilijk te beoordelen innovaties, maar bij onvoldoende commerciële projecten vaak subsidies of normering doelmatiger zijn.
Doel en inrichting van de NII
Volgens Centraal Planbureau lopen de verwachtingen over de Nationale Investeringsinstelling sterk uiteen, terwijl brede steun voor de oprichting al lijkt te bestaan. Het planbureau stelt dat eerst moet worden vastgesteld welk probleem de NII moet aanpakken, omdat die keuze direct bepaalt hoe de instelling moet worden ingericht.In de tekst wijst CPB erop dat het kabinet in een Kamerbrief de nadruk legt op betere toegang tot financiering voor bedrijven. Andere pleitbezorgers, onder wie Jeroen Kremers en Cees Oudshoorn, zien juist een bredere rol voor de NII bij maatschappelijke opgaven, terwijl Arnoud Boot benadrukt dat zo'n instelling de overheid kan helpen zich geloofwaardig aan langetermijnbeleid te binden.
CPB werkt dat onderscheid uit met het voorbeeld van een startup die een schonere cementfabriek wil bouwen. Als financiers vooral moeite hebben om het risico van nieuwe technologie goed te beoordelen, kan de NII volgens het planbureau het beste opereren als marktpartij en tegen vergelijkbare voorwaarden kapitaal verstrekken. Als een project daarentegen maatschappelijk wenselijk is maar commercieel onvoldoende rendeert, betekent steun via de NII feitelijk een subsidie en zijn er volgens CPB vaak doelmatiger instrumenten beschikbaar, zoals subsidies, beprijzing of normering.
In onze eerdere berichtgeving over de investeringsopgave voor militaire NAVO-corridors in Nederland beschreven we dat wegen, bruggen en spoorverbindingen niet goed zijn toegerust voor grootschalig militair transport en dat daarvoor minimaal 9,5 miljard euro extra nodig is. Daarbij plaatsten we dit bedrag in de bredere context van een oplopend tekort aan civiele infrastructuurfinanciering en de noodzaak voor het kabinet om scherpe prioriteiten te stellen bij onderhoud en vervanging. Ook gingen we in op de maatschappelijke impact, zoals mogelijke verstoringen van weg- en spoorverkeer, en de toenemende budgettaire druk op het infrastructuurbeleid.
Laatste Reforms nieuws
- Forex
- Crypto