Nederlandse datacenters verhogen aandeel in stroomverbruik

Nederlandse datacenters verhogen aandeel in stroomverbruik
Datacenters stuwen energieverbruik

Het stroomverbruik van datacenters in Nederland blijft oplopen en komt in 2025 uit op naar verwachting 5 procent van het totale elektriciteitsverbruik. Daarmee zet een meerjarige groeitrend door, terwijl de druk op het volle stroomnet en het debat over schaarse ruimte verder toenemen.

Hoogtepunten

  • Datacenters in Nederland verbruikten in 2024 naar verwachting 5 procent van alle stroom, tegenover 4,6 procent in het jaar ervoor volgens het CBS.
  • Sinds de meting in 2017 begon is het elektriciteitsverbruik van Nederlandse datacenters bijna verdrievoudigd, met slechts Ierland hoger in de EU (21 procent aandeel).
  • Ondanks beperkte groei in aantal grote datacenters stijgt hun stroomverbruik, wat zorgt voor druk op het volle Nederlandse stroomnet en discussie over bouwbeperkingen.

CBS-cijfers tonen aanhoudende groei

Zoals gemeld door NOS, onder verwijzing naar het Centraal Bureau voor de Statistiek, verbruikten datacenters in Nederland vorig jaar naar verwachting 5 procent van alle stroom. In 2024 lag dat aandeel nog op 4,6 procent, terwijl het definitieve cijfer voor 2025 volgens het statistiekbureau nog naar boven of beneden kan worden bijgesteld.

Sinds het CBS in 2017 met deze meting begon, is het elektriciteitsverbruik van datacenters bijna verdrievoudigd. Binnen de Europese Unie kent alleen Ierland een groter aandeel van het totale stroomverbruik voor datacenters, met ruim 21 procent.

Nederland telt ongeveer 200 datacenters, waarvan er circa 50 door het CBS als groot datacenter worden aangemerkt. Deze locaties gebruiken meer dan 10 gigawattuur per jaar en zijn samen goed voor meer dan 90 procent van de aan datacenters geleverde elektriciteit.

In de berekening zijn bedrijven en instellingen met een eigen voorziening voor dataopslag, zoals universiteiten en ziekenhuizen, niet meegenomen. Het CBS ziet dat het aantal grote datacenters de afgelopen jaren beperkt groeit, maar dat hun elektriciteitsverbruik wel stijgt.

Druk op stroomnet en debat over nieuwe bouw

Datacenters huisvesten servers voor het draaien van programma's, clouddiensten en rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Door het hoge energieverbruik produceren die servers veel warmte, waardoor ook koelsystemen nodig zijn die extra stroom gebruiken.

Op veel plaatsen in Nederland is het stroomnet vol en zijn nieuwe aansluitingen moeilijk te realiseren. Het kabinet-Rutte IV stelde daarom in 2022 een landelijk verbod in op de bouw van grote datacenters, al gaan de komende jaren nog meerdere projecten door omdat vergunningen al waren afgegeven.

Dat speelt ook bij een gepland datacenter in Amsterdam, waar in de zomer protest ontstond tegen de bouw. Omwonenden stellen dat het project te veel beslag legt op voorzieningen zoals drinkwater en elektriciteit en woningbouw belemmert, terwijl netbeheerder Liander dat laatste weerspreekt.

Het bedrijf achter het Amsterdamse datacenter zegt dat zowel meerdere bedrijven als de overheid gebruik gaan maken van de extra servercapaciteit. Volgens de initiatiefnemer levert het project daarmee een bijdrage aan de economie.

Eerder onderzochten we hoe CBS regionale statistieken verschillen tussen Nederlandse gebieden zichtbaar maken en ontwikkelingen door de tijd helpen volgen.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.