Nederlands ouderenstelsel houdt armoede laag, maar AOW-uitvoering wordt complexer

Nederlands ouderenstelsel houdt armoede laag, maar AOW-uitvoering wordt complexer
AOW stelsel onder druk

Nederland voorkomt grotendeels armoede onder ouderen en biedt deze groep over het algemeen een sterke inkomenspositie via de AOW en aanvullende regelingen. Tegelijk signaleert een interdepartementaal onderzoek dat de uitvoering van de AOW richting 2040 ingewikkelder en financieel zwaarder wordt door vergrijzing en meer grensoverschrijdend wonen en werken.

Hoogtepunten

  • Het Interdepartementale Beleidsonderzoek concludeert dat de AOW de armoede onder ouderen laag houdt en ouderen vaak een gelijk of hoger inkomen biedt na pensionering.
  • De AOW-uitgaven stijgen richting 2040 door vergrijzing, waardoor de betaalbaarheid en de intergenerationele verdeling van lasten politieke aandacht vereisen.
  • Het rapport adviseert toekomstbestendige vereenvoudiging van het AOW-stelsel door onder meer een eenvoudiger partnerbegrip, zonder grote hervormingen noodzakelijk te achten.

Onderzoek schetst sterke inkomensbasis

Zoals gemeld door Rijksoverheid, onder verwijzing naar het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, concludeert het Interdepartementale Beleidsonderzoek over de inkomensvoorziening voor ouderen dat er weinig armoede is onder ouderen en dat de AOW daarin een centrale rol speelt. Het onderzoek is uitgevoerd door meerdere ministeries, de SVB en het CPB en is vandaag aan de Tweede Kamer aangeboden.

Volgens het onderzoek hebben de meeste mensen met de AOW voldoende inkomen, ook wanneer zij geen aanvullend pensioen hebben opgebouwd. Het stelsel zorgt er daarnaast voor dat veel ouderen bij pensionering minstens even goed, of zelfs beter, kunnen rondkomen dan daarvoor.

Het rapport wijst er ook op dat de uitvoering nu relatief eenvoudig is doordat de voorwaarden helder zijn en er weinig uitzonderingen bestaan. Wel blijven er kwetsbare groepen bestaan, waaronder ouderen die geen volledige AOW hebben opgebouwd, bijvoorbeeld na een periode van verblijf in het buitenland.

Druk op kosten en uitvoering neemt toe

De uitgaven aan AOW-uitkeringen lopen volgens het onderzoek tot 2040 op door de vergrijzing, waardoor de politiek de betaalbaarheid en de verdeling van de lasten over generaties in de gaten moet houden. Het rapport stelt ook dat armoedebestrijding onder ouderen in beginsel met minder overheidsmiddelen mogelijk is als belastingmaatregelen worden aangepast, in plaats van te snijden in de AOW.

Daarnaast staat het stelsel volgens het onderzoek in de toekomst onder druk doordat meer mensen een AOW-uitkering ontvangen en de uitvoering ingewikkelder wordt. Dat hangt samen met een groeiend aantal mensen dat in het buitenland woont of werkt, terwijl ook het vaststellen van woonsituaties meer tijd van de SVB vraagt.

Het IBO ziet geen noodzaak voor grote hervormingen, maar pleit wel voor vereenvoudiging om het stelsel toekomstbestendiger te maken. Als voorbeeld noemt het rapport een eenvoudiger partnerbegrip, zodat de SVB makkelijker kan vaststellen op welk bedrag iemand recht heeft.

De regering stuurt begin volgend jaar een brief naar de Tweede Kamer met een reactie op het rapport en met de vervolgstappen die zij aan het onderzoek verbindt.

Dit voegt toe aan eerdere discussie rond de AOW-leeftijd 2032, die ongewijzigd blijft op 67 jaar en drie maanden.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.