Hoe experts opnieuw nadenken over de beveiliging van Bitcoin na het Coldcard-incident

​In juli bracht een kritieke kwetsbaarheid in de populaire Coldcard-hardwarewallets van Coinkite een fundamenteel principe van Bitcoin-self-custody aan het wankelen. Een programmeerfout in firmwareversies die teruggaan tot maart 2021 omzeilde de veilige hardwarematige generator voor willekeurige getallen van het apparaat en maakte in plaats daarvan gebruik van een veel eenvoudiger voorspelbare, deterministische softwarematige generator. Door deze fout konden aanvallers recovery seed phrases met brute force achterhalen en meer dan $100 miljoen aan Bitcoin wegsluizen uit meer dan 1.000 verondersteld veilige, offline adressen.

De exploit heeft een schokgolf door de Bitcoin-markt gestuurd en raakt de kern van waar de technologie voor zou moeten staan. Hardwarewallets werden lange tijd beschouwd als de gouden standaard voor self-custody en de ultieme bescherming tegen hackers op afstand. Wanneer het meest vertrouwde air-gapped apparaat in de sector faalt door een eenvoudige firmware-buildflag, dwingt dat zowel beleggers als voorstanders van self-custody tot een pijnlijke herbezinning.

Vandaag de dag zijn beveiligingsexperts verdeeld. Sommigen zien deze systemische kwetsbaarheid als een ernstige uitdaging voor het self-custody-model. Zij stellen dat self-custody te complex en riskant blijft voor grootschalige adoptie als één update van een fabrikant ongemerkt tegoeden op meer dan duizend verschillende adressen kan compromitteren. Anderen grijpen het incident aan om onmiddellijke, structurele veranderingen te bepleiten in de manier waarop gebruikers hun digitale vermogen beveiligen. Centraal in deze discussie staan twee brede benaderingen: beveiligingsverbeteringen voor mensen die bereid zijn self-custody zelf te beheren, en het mogelijk uitbesteden van beveiliging aan institutionele custodians.

Multisig bij meerdere fabrikanten

Multisig-adressen vereisen handtekeningen van meerdere onafhankelijke sleutels om een transactie goed te keuren, bijvoorbeeld in een two-of-three- of three-of-five-configuratie. Wanneer ze correct worden ingesteld, kunnen ze één single point of failure elimineren. Echte veerkracht vereist echter meer dan alleen meerdere sleutels; die sleutels moeten worden gespreid over verschillende hardwarefabrikanten en softwareomgevingen. Als een Bitcoin-bezitter drie hardwarewallets van dezelfde fabrikant gebruikt, kan één supply-chainaanval, firmware-backdoor of systematische softwarebug de volledige configuratie gelijktijdig compromitteren, waardoor een groot deel van het doel van de multisig-architectuur verloren gaat.

Deze kwetsbaarheid legt een paradoxale beveiligingsfout bloot die inherent is aan gespecialiseerde hardwarewallets: hun aanwezigheid verraadt juist dat ze worden gebruikt om aanzienlijke cryptoactiva te beschermen. Omdat een speciaal hardwareapparaat uitsluitend voor digitale activa is ontworpen, markeert het de eigenaar onmiddellijk als een waardevol doelwit voor fysieke dwang of supply-chaininterventie. Dit ‘baken’-effect heeft sommige prominente Bitcoin -voorstanders ertoe gebracht elders te zoeken. Zo heeft vroege Bitcoin-investeerder Trace Mayer historisch gezien aangegeven de voorkeur te geven aan een Purism-laptop voor algemeen gebruik. Het idee is dat Purism-computers, omdat het algemene, opensourcecomputers zijn, minder snel als cryptovalutakluis worden geprofileerd, waardoor het risico op gerichte fysieke of digitale interventie theoretisch kleiner wordt.

Om kwetsbaarheden die specifiek zijn voor één fabrikant tegen te gaan, pleiten prominente beveiligingsexperts voor het combineren van verschillende hardwaremerken en het toepassen van onafhankelijke methoden voor het genereren van sleutels. Craig Raw, de maker van Sparrow Wallet, heeft gepleit voor diversificatie over fabrikanten van hardwarewallets. Hij legde uit dat een van zijn belangrijkste motivaties voor de ontwikkeling van Sparrow de moeilijkheid was om een multisig-configuratie op te zetten met hardwarewallets van verschillende leveranciers. Om het vertrouwen in de interne generator voor willekeurige getallen (RNG) van de hardwarefabrikant tijdens het aanmaken van sleutels weg te nemen, bevelen veel experts daarnaast handmatige methoden voor het genereren van sleutels aan, zoals het fysiek gooien van dobbelstenen.

Voor gebruikers die dit beveiligingsniveau willen, maar het beheren van meerdere onafhankelijke sleutels en seed phrases ontmoedigend vinden, bieden collaboratieve multisig-dienstverleners zoals Casa en Unchained Capital een elegante middenweg. Deze platforms helpen klanten bij het opzetten van een multisig-constructie (doorgaans 2-of-3), waarbij de gebruiker de meerderheid van de sleutels behoudt en de dienstverlener één sleutel in handen heeft. Hierdoor kan de dienstverlener helpen bij het herstellen van transacties of het vervangen van sleutels, zonder de mogelijkheid te krijgen om de tegoeden van de gebruiker zelfstandig te benaderen of te verplaatsen. Casa-CTO Jameson Lopp heeft het bedrijf eerder omschreven als een aanbieder van ‘financiële diensten zonder daadwerkelijk een bank te zijn of controle over deze sleutels te hebben’, waarbij multisig en redundantie van sleutels worden gebruikt om gebruikers meer controle over hun activa te geven zonder dat zij elk aspect van sleutelbeveiliging zelf hoeven te beheren.

Soft-fork-upgrades rond covenants vormen een andere voorgestelde aanpak om de beveiliging en schaalbaarheid van Bitcoin te versterken. Door te beperken hoe een transactie-output in de toekomst kan worden besteed, zouden vaults met covenants functies kunnen bieden zoals bestedingsvertragingen en herstelpaden. Daarbij moet worden opgemerkt dat sommige van deze voordelen al bij benadering kunnen worden gerealiseerd via multisig-constructies met externe dienstverleners, en dat geen van de voorgestelde covenant-softforks voor Bitcoin momenteel brede consensus geniet.

Custody uitbesteden aan specialisten

Hoewel self-custody de gouden standaard blijft voor soeverein eigendom, stelt een groeiende groep dat institutionele custody-oplossingen niet alleen waardevol, maar wellicht onvermijdelijk zijn voor grootschalige adoptie. Het belangrijkste argument is dat directe interactie met de onderliggende werking van het Bitcoin-netwerk te complex is voor de gemiddelde gebruiker, waardoor dienstverleners geschikter zijn voor de massa. Michael Saylor van Strategy veroorzaakte eerder een intens debat door te stellen dat Bitcoin veiliger is wanneer het wordt aangehouden door gereguleerde financiële instellingen zoals BlackRock en Fidelity. Hij vergeleek die gunstig met ‘too big to fail’-banken en deed zorgen over inbeslagname door de overheid af als bezorgdheid van ‘paranoïde crypto-anarchisten’.

Dit perspectief blijft zeer controversieel onder veel Bitcoin-gebruikers, voor wie self-custody algemeen wordt gezien als het fundamentele doel van het netwerk. Bitcoiners waarschuwen al lange tijd voor de systemische risico’s van het centraliseren van coins bij een handvol custodians. De voornaamste zorg is dat de geschiedenis zich herhaalt in de vorm van een digitale versie van Executive Order 6.102, de richtlijn uit 1933 die Amerikanen verplichtte hun goud aan de Federal Reserve af te staan. Gecentraliseerde honeypots maken inbeslagname of censuur door de overheid eenvoudig en ondermijnen het censuurbestendige karakter dat Bitcoin juist zijn waarde geeft.

Ondanks deze spanning ontstaat er een middenweg waarin dienstverleners diensten met toegevoegde waarde boven op het onderliggende Bitcoin-netwerk bouwen, naar het voorbeeld van de historische ontwikkeling van het internet. Net zoals e-mail een open, gedecentraliseerd protocol is waartoe de meeste mensen toegang krijgen via gecentraliseerde dienstverleners zoals Gmail, kan het Bitcoin-netwerk uiteindelijk een omvangrijk ecosysteem van tussenpersonen ondersteunen. Deze aanbieders bieden veel meer dan eenvoudige custody. Bedrijven zoals Strategy (door bedrijfsleningen te benutten om Bitcoin als eigen vermogen te verpakken) en Tether (door een stablecoin uit te geven die gedeeltelijk door Bitcoin wordt gedekt) zijn vroege voorbeelden van deze ontwikkeling.

Natuurlijk moet er nog steeds een voldoende groot aantal verschillende custodians en soevereine gebruikers zijn om ervoor te zorgen dat Bitcoin binnen een dergelijke structuur zijn fundamentele waardepropositie behoudt.

Het Coldcard-incident illustreert een ongemakkelijke realiteit: self-custody en cold storage nemen vertrouwen niet volledig weg. Gebruikers kunnen hun afhankelijkheid van een bank of gecentraliseerde custodian elimineren, maar blijven afhankelijk van hardwarefabrikanten, firmwareontwikkelaars, systemen voor het genereren van willekeurige getallen, software-implementaties en hun eigen operationele beveiliging. Daarnaast heeft de opkomst van kunstmatige intelligentie een golf van geavanceerde beveiligingsdreigingen op korte termijn geïntroduceerd die misbruik maken van verouderde configuraties. Op de lange termijn zullen diezelfde AI-mogelijkheden naar verwachting echter veerkrachtigere verdedigingssystemen aandrijven.

Uiteindelijk is volledige self-custody geen oplossing die voor iedereen geschikt is, en vereist het beveiligen van private keys tegen geavanceerde aanvalsvectoren voortdurende technische nauwkeurigheid. Hoewel veel Bitcoin-puristen dit moeilijk kunnen accepteren, merken veel marktdeelnemers dat vertrouwen op multisig-dienstverleners of zelfs gespecialiseerde, gereguleerde custodians veiliger en veel praktischer blijft dan proberen die complexiteit alleen te beheren.