ACM schetst ruimte voor meer digitale autonomie in IT- en cloudmarkt

ACM schetst ruimte voor meer digitale autonomie in IT- en cloudmarkt
Meer digitale autonomie IT

Bedrijven, overheden en afnemers hebben binnen bestaande Nederlandse en Europese regels meer ruimte om hun digitale autonomie te vergroten bij de inkoop en het gebruik van IT-diensten. De nieuwe handreiking van de ACM verduidelijkt hoe concurrentieregels, de Data Act, de Digital Markets Act en de Wet Markt en Overheid kunnen helpen om afhankelijkheid van één aanbieder te verkleinen.

Hoogtepunten

  • De ACM-handreiking maakt gezamenlijke ontwikkeling van open standaarden en inkoop van clouddiensten onder bepaalde voorwaarden toelaatbaar voor meer digitale autonomie.
  • De Data Act en Digital Markets Act vergroten dataportabiliteit en interoperabiliteit, waardoor overstappen tussen cloudaanbieders eenvoudiger wordt en concurrentie wordt bevorderd.
  • Overheden kunnen digitale diensten aanbieden of samenwerken met marktpartijen, mits ze bij economische activiteiten voldoen aan gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid voor gelijk speelveld.

Handreiking geeft kaders voor samenwerking en overstappen

Zoals gemeld door ACM, die de Autoriteit Consument & Markt citeert, laat de handreiking zien dat organisaties onder voorwaarden mogen samenwerken om digitaal autonomere oplossingen te ontwikkelen of in te kopen. Daarbij noemt de toezichthouder onder meer gezamenlijke ontwikkeling van open standaarden en gezamenlijke inkoop van clouddiensten als mogelijkheden binnen het mededingingskader.

De ACM stelt dat zulke afspraken vaak de concurrentie niet beperken. Als een afspraak de concurrentie wel merkbaar kan beperken, kan die volgens de toezichthouder nog steeds toelaatbaar zijn wanneer de voordelen van meer digitale autonomie zwaarder wegen dan de nadelen, mits aan vier voorwaarden is voldaan: de voordelen moeten duidelijk en aantoonbaar zijn, de samenwerking moet noodzakelijk zijn, afnemers moeten een billijk deel van de voordelen krijgen en er moet voldoende concurrentie op de markt overblijven.

De handreiking richt zich op bedrijven die gezamenlijk oplossingen willen ontwikkelen of inkopen, op overheden die als launching customer willen optreden of zelf digitale diensten willen aanbieden, en op afnemers die toegang tot hun eigen data willen en die met partijen naar keuze willen delen. De ACM presenteert het document als een verdere invulling van de position paper over de route naar digitale autonomie die zij eerder met vier andere toezichthouders opstelde.

Europese dataregels en overheidsrol vergroten keuzevrijheid

Volgens de ACM maakt de Data Act het eenvoudiger om van clouddienst te wisselen en data mee te nemen. Grote platforms, aangeduid als poortwachters, moeten onder de Digital Markets Act bovendien dataportabiliteit en interoperabiliteit ondersteunen, waardoor gegevens makkelijker kunnen worden overgedragen en gebruikers eenvoudiger tussen aanbieders kunnen overstappen of diensten naast elkaar kunnen gebruiken.

De toezichthouder stelt dat deze regels nieuwe aanbieders helpen groeien en de afhankelijkheid van één partij verminderen. Daarnaast geeft de Data Act gebruikers van slimme apparaten meer rechten, doordat bedrijven, consumenten en overheden vooraf duidelijkheid krijgen over welke data apparaten verzamelen en vervolgens veilig en kosteloos toegang tot die data kunnen vragen of deze met derden kunnen laten delen.

Voor overheden wijst de ACM erop dat zij zelf digitale diensten kunnen aanbieden of met marktpartijen kunnen samenwerken. Als daarbij sprake is van economische activiteiten, gelden de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid om een gelijk speelveld te waarborgen.

In onze eerdere berichtgeving over recente uitspraken in het aanbestedingsrecht bespraken we twee zaken die de grenzen van handelen door aanbestedende diensten en contractpartijen aanscherpen. Zo oordeelde het Gerechtshof Den Haag dat de BAR-gemeenten en Irado de quasi-inhouse uitzondering bij afvalverwerking ten onrechte toepasten, terwijl de rechtbank in de zaak HTM–Siemens juist liet zien hoe definities en boeteclausules in aanbestedingscontracten direct kunnen doorwerken in aansprakelijkheid en kosten.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.