ECB schetst aanpak van AML-toezicht op digitale en grensoverschrijdende risico’s in Europa

ECB schetst aanpak van AML-toezicht op digitale en grensoverschrijdende risico’s in Europa
ECB pakt AML-risico’s aan

Europese bankentoezichthouders voeren hun aanpak van witwasrisico’s op nu digitalisering, grensoverschrijdende financiële activiteiten en nieuwe technologieën illegale geldstromen moeilijker opspoorbaar en beheersbaar maken. De ECB stelt dat deze risico’s steeds meer samenvallen met prudentiële aandachtspunten voor banken, waaronder governance, operationele weerbaarheid, liquiditeit en reputatierisico’s.

Hoogtepunten

  • AMLA begint in juli 2025 met haar werkzaamheden en houdt vanaf januari 2028 rechtstreeks toezicht op ongeveer 40 entiteiten met een hoog risico in het kader van het gecentraliseerde AML-regime van de EU.
  • De ECB en AMLA ondertekenen medio 2025 een memorandum van overeenstemming om een betere uitwisseling van informatie en nauwere samenwerking rond overlappende prudentiële en AML-risico’s mogelijk te maken.
  • Technologieën zoals kunstmatige intelligentie, cryptoactiva en realtimebetalingen versterken de digitale risico’s op financiële criminaliteit, waardoor de eisen aan operationele weerbaarheid en AML-controles voor Europese banken toenemen.

Dit artikel is vertaald vanuit het origineel. Lees de originele versie van onze correspondent hier.

EU-toezichtskader verschuift naar gecentraliseerde AML-controle

Zoals uiteengezet door ECB Banking Supervision, hervormt de EU haar antiwitwasarchitectuur rond een meer gecentraliseerd model nadat een reeks spraakmakende zaken tekortkomingen in de nationale handhaving en grensoverschrijdende coördinatie aan het licht bracht. Volgens de toespraak weerspiegelt deze verschuiving deels de eerdere oprichting van het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme, nadat de staatsschulden- en bankencrisis in de eurozone de beperkingen van versnipperd nationaal toezicht had blootgelegd.

De nieuwe Autoriteit voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering, AMLA, begint in juli 2025 officieel met haar werkzaamheden, terwijl de antiwitwasverordening van de EU in juli 2027 volledig bindend wordt. In het kader van de nieuwe structuur zal AMLA vanaf januari 2028 rechtstreeks toezicht houden op ongeveer 40 groepen of entiteiten met een hoog risico. Daarnaast coördineert de autoriteit financiële-inlichtingeneenheden en helpt zij het gezamenlijke AML-regelboek te ontwikkelen.

Volgens de ECB is de overgang van een lappendeken van nationale omzettingen naar rechtstreeks toepasselijke EU-regels bedoeld om de consistentie tussen de lidstaten te verbeteren. De ECB wijst ook op een belangrijk institutioneel verschil met prudentieel toezicht: AMLA combineert toezichtstaken, coördinatie van financiële inlichtingen en het vaststellen van regelgeving binnen één kader.

Digitale dreigingen versterken de samenhang tussen AML- en prudentiële risico’s

Binnen het huidige EU-kader houdt de ECB niet rechtstreeks toezicht op de naleving van AML-regels door banken, maar neemt zij bevindingen over witwasgerelateerde zaken wel mee in prudentiële besluiten. Deze bevindingen kunnen van invloed zijn op beoordelingen van bankvergunningen, toetsingen van gekwalificeerde deelnemingen, geschiktheids- en betrouwbaarheidstoetsingen van senior managers, intrekking van vergunningen en het dagelijkse toezicht, waaronder het Supervisory Review and Evaluation Process.

Volgens de toespraak wordt effectieve samenwerking tussen AML- en prudentiële toezichthouders steeds belangrijker, omdat beide partijen overlappende risico’s aanpakken en soortgelijke maatregelen kunnen nemen, zoals bedrijfsbeperkingen, wijzigingen in de governance en geldboetes. Om die samenwerking te ondersteunen, ondertekenen de ECB en AMLA medio 2025 een memorandum van overeenstemming over de uitwisseling van informatie en wederzijdse vertegenwoordiging.

De ECB stelt dat toezichthouders nu met een uitdagender operationele omgeving te maken hebben, omdat banken digitale onboarding uitbreiden, sterker afhankelijk worden van externe dienstverleners en te maken krijgen met toenemende cyber- en frauderisico’s. Volgens de ECB vergroten hulpmiddelen en ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie, synthetische identiteiten, deepfakes, cryptoactiva, elektronisch geld en realtimebetalingen de snelheid, anonimiteit en complexiteit van risico’s op financiële criminaliteit. Daardoor raken operationele weerbaarheid en AML-controles binnen de Europese bankensector steeds nauwer met elkaar verweven.

Door AI gedreven cyberdreigingen en de planning voor cyberweerbaarheid van banken stonden centraal in ons eerdere artikel, waarin we ingingen op de zorgen van toezichthouders over ernstigere technologische storingen. We beschreven hoe toezichthouders grote banken aansporen om herstelopties op ‘bare metal’-niveau te ontwikkelen, zodat essentiële diensten kunnen doorgaan, zelfs als kernsystemen zijn gecompromitteerd. Dit weerspiegelt een verschuiving van uitsluitend vertrouwen op preventie naar prioriteit voor herstel van begin tot eind.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.