Hlib Chabaniuk

Nederlandse Arbeidsinspectie signaleert tekortschietende naleving rond nachtwerk

Nederlandse Arbeidsinspectie signaleert tekortschietende naleving rond nachtwerk
Nachtwerk onder de loep

Nachtwerk blijft in Nederland op grote schaal voorkomen, terwijl werkgevers volgens de toezichthouder te weinig oog hebben voor de gezondheidsrisico's voor personeel. Uit onderzoek in sectoren als industrie, transport, zorg, horeca en distributie blijkt bovendien dat onnodig nachtwerk en gebrekkige bescherming van werknemers samen blijven bestaan.

Hoogtepunten

  • De Nederlandse Arbeidsinspectie onderzocht 285 werkgevers met nachtwerk; 58 bedrijven kregen sancties wegens tekortkomingen in arbozorg of Arbeidstijdenwet.
  • Bij 54 procent van de geïnspecteerde werkgevers ontbreekt aparte risicoinventarisatie voor nachtwerk, en 69 procent mist concrete maatregelen in hun plan van aanpak.
  • Het aandeel werknemers met nachtwerk daalt niet ondanks gezondheidsadviezen; circa 1,2 miljoen Nederlanders doen nachtwerk met verhoogde gezondheidsrisico's en maatschappelijke kosten.

Onderzoek legt tekortkomingen bij werkgevers bloot

Zoals gemeld door Nederlandse Arbeidsinspectie zijn 285 werkgevers in sectoren met veel nachtwerk onderzocht, waarvan 193 in het kader van Arbo in Bedrijf zijn bezocht en 92 zijn geïnspecteerd op naleving van de arbozorg en de Arbeidstijdenwet.

Bij 58 bedrijven is gehandhaafd vanwege tekortkomingen in de arbozorg, de Arbeidstijdenwet of beide. Daarnaast wordt bij 20 procent van de bezochte werkgevers permanent in de nacht gewerkt, terwijl dat volgens de inspectie slechts zelden is toegestaan.

Uit het onderzoek blijkt dat bij 46 procent van de onderzochte werkgevers vooral economische motieven een rol spelen, zoals het halen van productiedoelen en het bedienen van klanten. Bij 41 procent is nachtwerk volgens de inspectie verbonden aan de aard van het werk, bijvoorbeeld in de zorg, bij de politie of in situaties waarin installaties niet kunnen worden stilgezet.

Bijna negen op de tien werkgevers zien geen mogelijkheden om nachtwerk verder terug te dringen. Daarmee komen de voordelen van nachtwerk vooral terecht bij bedrijven en hun klanten, terwijl werknemers de gezondheidsrisico's dragen en een deel van de maatschappelijke kosten elders terechtkomt.

Gezondheidsrisico's en bredere arbeidsmarktimpact

De Arbeidsinspectie stelt ook vast dat 54 procent van de geïnspecteerde werkgevers nachtwerk niet als afzonderlijk risico heeft geïnventariseerd. Bij 69 procent ontbreken concrete maatregelen in het plan van aanpak, terwijl werknemers volgens de inspectie ook niet altijd voldoende voorlichting krijgen.

Hoewel 63 procent van de geïnspecteerde werkgevers zegt personeel te informeren over de risico's van nachtwerk, geeft slechts de helft van de geïnterviewde werknemers aan die informatie daadwerkelijk te hebben ontvangen. De toezichthouder dringt er daarom op aan dat werkgevers eerst nagaan of werk echt 's nachts moet plaatsvinden en nachtwerk terugdringen waar dat niet noodzakelijk is.

In Nederland werken ongeveer 1,2 miljoen mensen soms of regelmatig in de nacht. Nachtwerk verstoort het bioritme en vergroot het risico op slaapproblemen, hart- en vaatziekten en diabetes type 2, terwijl vermoeidheid en verminderde alertheid ook de kans op arbeidsongevallen verhogen.

Volgens de inspectie ligt de verantwoordelijkheid voor vermindering van nachtwerk niet alleen bij individuele werkgevers, maar ook bij opdrachtgevers, werkgevers- en werknemersorganisaties en de overheid. Dat sluit aan bij het advies van de Gezondheidsraad uit 2017 om nachtwerk waar mogelijk te beperken, terwijl het aandeel nachtwerkers sindsdien niet afneemt.

In onze eerdere berichtgeving over de vernieuwde checklist voor werkgevers die met uitzendkrachten werken, schreven we dat inleners nadrukkelijk mede verantwoordelijk blijven voor legale inzet, arbeidsvoorwaarden en veilige arbeidsomstandigheden. De Arbeidsinspectie wil met dit hulpmiddel voorkomen dat werkgevers hun plichten afschuiven op uitzendbureaus, omdat bij controles nog geregeld tekortkomingen en zelfs illegale tewerkstelling worden vastgesteld.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.