Wall Street'ten Bitcoin'e: Piyasaları panik dalgası sardı

​Küresel piyasalar bir satış dalgasıyla sarsıldı. Teknoloji devleri milyarlarca dolar kaybediyor, hisse senedi endeksleri çakılıyor ve Bitcoin sert düşüyor. Birçok kişi suçu ABD seçimlerine atıyor, ancak paniğin gerçek nedenleri çok daha derinlere uzanıyor.

Tek bir günde trilyonlarca dolar silindi

Büyük çaplı satış dalgası 5 Kasım Perşembe günü Wall Street'te başladı. Nasdaq Composite %5,5 düşerek Nisan 2025'ten bu yana en büyük günlük kaybını kaydetti. S&P 500 %4,4, Dow Jones Industrial Average ise %3,4 geriledi. S&P 500 şirketlerinin toplam piyasa değeri yaklaşık 3 trilyon dolar azaldı.

X'te gönderiyi görüntüle Yükleniyor...

Tweet yazar tarafından silindi.

Ama biz her şeyi kaydettik 🙂.

Teknoloji şirketleri özellikle ağır darbe aldı. Nvidia hisseleri %9, AMD ve Micron Technology hisseleri ayrı ayrı %17 düşerken Tesla %10,8 değer kaybetti. "Muhteşem Yedili" olarak bilinen en büyük yedi ABD teknoloji şirketinin toplam piyasa değeri 1 trilyon dolardan fazla geriledi.

Yapay zekâ altyapısının inşası ve işletilmesinde yer alan şirketler de ağır baskı altına girdi. Nebius hisseleri %15, CoreWeave %10 gerilerken veri merkezi işletmecileri Applied Digital, Cipher Digital ve IREN'in her biri %14'ten fazla değer kaybetti. Nasdaq Composite, 6 Ekim'de gördüğü rekor seviyeden yaklaşık %12 düşerek düzeltme bölgesine girdi.

Satış dalgası 6 Kasım Cuma günü Asya piyasalarına yayıldı. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi yaklaşık %6 düşerek ayı piyasasına girdi. Güney Kore'nin Kospi endeksi erken işlemlerde %8'den fazla gerileyince borsa işlemleri 20 dakika durdurdu. Kapanışta kayıplar yaklaşık %6'ya indi. Tayvan'ın Taiex endeksi, gün içinde daha önce %8'den fazla düşmesinin ardından seansı %4,5 ekside tamamladı.

Asyalı çip üreticileri ve yapay zekâ ekipmanı imalatçıları en sert kayıplardan bazılarını yaşadı. Güney Koreli Samsung Electronics ve SK Hynix sırasıyla yaklaşık %6 ve %9 geriledi. Tayvanlı TSMC günü %4,7 düşüşle kapatırken Japon SoftBank Group ve Kioxia'nın her biri yaklaşık %11 değer kaybetti.

Avrupa piyasaları şu ana kadar ABD ve Asya'daki benzerlerine kıyasla daha dirençli kaldı. 6 Kasım sabahı Euro Stoxx 50 vadeli işlemleri yaklaşık %1 düşerken İngiliz ve Alman hisse senedi endekslerinin vadeli işlemleri sırasıyla %0,9 ve %0,8 geriledi. Buna karşılık, bankacılık, sağlık ve sanayi hisselerinin desteğiyle pan-Avrupa Stoxx 600 haftalık bazda %1,3'ten fazla yükselişini korudu.

Demokratların zaferi yapay zekâ sektöründeki zayıflıkları ortaya çıkardı

Satış dalgasını tetikleyen başlıca gelişme, 3 Kasım'da yapılan ABD ara seçimlerinde Demokratların zafer kazanması oldu. Parti, Kongre'nin her iki kanadında da kontrolü ele geçirdi ve kritik eyalet yarışlarının birkaçını kazandı. Yatırımcılar artık Demokratların yapay zekâyı desteklemek için gereken veri merkezlerinin inşasına kısıtlamalar getirebileceğinden endişe ediyor.

X'te gönderiyi görüntüle Yükleniyor...

Tweet yazar tarafından silindi.

Ama biz her şeyi kaydettik 🙂.

Bazı Demokratlar şimdiden somut önlemler önerdi. Senatör Bernie Sanders, ülke genelinde veri merkezi inşaatlarına moratoryum çağrısında bulundu. Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari ise yapay zekâ geliştirme çalışmalarının duraklatılmasını önerdi. ABD'de planlanan veri merkezi kapasitesinin %27'sini barındıran Teksas özellikle önem taşıyor. Seçilmiş Vali Gina Hinojosa, yerel halkı koruyan bir yasa çıkarılana kadar yeni projelere verilen onayları dondurma sözü verdi.

Muhalefetin kaynağında veri merkezlerinin muazzam miktarda elektrik ve su tüketmesi yatıyor. Yerel topluluklar, faturaların yükselmesinden ve altyapı üzerindeki baskının artmasından endişe ediyor. UBS tahminlerine göre, 2028'e kadar ABD'de eklenmesi planlanan veri merkezi kapasitesinin yaklaşık %30'u inşaat gecikmesi riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Ancak siyasi riskler, yapay zekâ sektöründe aylardır biriken sorunları daha da ağırlaştırdı. Teknoloji şirketleri bilişim altyapısına yüz milyarlarca dolar yatırım yapıyor, ancak yatırımcılar bu yatırımların karşılığını verip vermeyeceğini giderek daha fazla sorguluyor.

Piyasa aşırı iyimser beklentileri yeniden değerlendirmeye başladı. Blue Box Asset Management portföy yöneticisi William de Gale, CNBC 'ye, birçok finansal modelin yapay zekâ şirketlerinin yıllarca yıllık %30 gelir artışı yakalayacağını varsaydığını söyledi. Ona göre sektör ekipman, elektrik ve nitelikli iş gücü sıkıntısıyla karşı karşıya olduğundan bu tahminlerin %15–20'ye indirilmesi gerekecek.

Yatırımcılar güvenli limanlara yönelirken Bitcoin geriledi

Panik kripto para piyasasına da yayıldı. 5 Kasım Perşembe günü Bitcoin 76.000 doların altına düştü ve 24 saatte %5'ten fazla değer kaybetti. CoinGlass'a göre kripto para borsaları son 24 saatte yaklaşık 200.000 yatırımcının pozisyonunu tasfiye etti; toplam tasfiye tutarı 1 milyar doları aştı. Yaklaşık 924 milyon dolarlık kısmı, kripto para fiyatlarının yükseleceğine yönelik bahisler olan long pozisyonlardan oluştu.

X'te gönderiyi görüntüle Yükleniyor...

Tweet yazar tarafından silindi.

Ama biz her şeyi kaydettik 🙂.

Yatırımcılar paralarını güvenli liman varlıklarına kaydırmaya başladı. ABD, Japonya ve Çin devlet tahvillerine talep arttı ve getirileri aşağı çekti. 10 yıllık ABD Hazine tahvillerinin getirisi yaklaşık %4,8'e geriledi. ABD doları, Japon yeni ve İsviçre frangı güç kazandı. Bu arada, piyasa çalkantılarında genellikle yükselen altın, bazı yatırımcıların diğer varlıklardaki zararlarını karşılamak için kıymetli metali satmasıyla 6 Kasım sabahı yaklaşık %1 değer kaybetti.

Orta Doğu'daki durum ek bir tehdit oluşturuyor. Rapidan Energy Group CEO'su Bob McNally, CNBC'ye ABD'nin İran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatma olasılığını %80 olarak tahmin ettiğini söyledi. Yeni bir tırmanışın hem Brent hem de WTI ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkaracağını öngörüyor. Bu, enflasyonist baskıyı artıracak ve faiz oranlarının düşürülmesini zorlaştıracak.

Çöküşün ardından küresel piyasaları neler bekliyor?

Bundan sonra yaşanacaklar yalnızca ABD'li siyasetçilerin kararlarına değil, teknoloji şirketlerinin finansal performansına da bağlı olacak. Yapay zekâ harcamaları kârlardan daha hızlı artarken veri merkezi inşaatları yavaşlarsa yatırımcılar, kısa süre öncesine kadar piyasanın en büyük kazananları olarak görülen şirketlerin değerlemelerini yeniden değerlendirmek zorunda kalacak. Yüksek faiz oranları ve petrol fiyatlarında olası bir artış baskıyı daha da artırabilir.

Bununla birlikte, büyük çaplı satış dalgası uzun süreli bir krizin başlangıcına işaret etmek zorunda değil. Yapay zekâ teknolojisine talep güçlü seyrini koruyor ve bazı analistler hisse fiyatlarındaki düşüşün aşırı olduğunu düşünüyor. En büyük değişim, yatırımcıların riske yaklaşımında yaşanıyor: Yapay zekâ sektörünün sınırsız büyüyeceğine duyulan inanç artık yeterli değil. Şirketler, kendilerine yatırılan yüz milyarlarca doların gerçek kâr sağlayabileceğini kanıtlamak zorunda kalacak.