Oksana Koneva

Gelir İdaresi robotik işlem otomasyonunu genişletiyor

Gelir İdaresi robotik işlem otomasyonunu genişletiyor
Robotik vergi otomasyonu büyüyor

Türkiye'de vergi idaresinin dijitalleşme süreci, mükelleflerin işlemlerini fiziki başvuruya ihtiyaç duymadan çevrim içi kanallardan yürütmesini daha geniş bir ölçeğe taşıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı, robotik uygulamalarla 200 bini aşkın yazıyı memur müdahalesi olmadan oluşturup muhataplarına iletirken, sistem vergi uyumu ve idari verimlilik hedeflerini de destekliyor.

Öne Çıkanlar

  • Dijital Vergi Dairesi'nde 261 farklı hizmet sunulurken, 2023'ün ilk 9 ayında 18,3 milyon başvuru ve dilekçe elektronik ortamda alındı.
  • E-fatura kullanıcı sayısı yılın 9 ayında yüzde 313 artışla 2,2 milyonu aşarken, e-defter kullanıcıları yüzde 680 artışla 2,2 milyona çıktı.
  • 2024'te uygulanan robotik süreç otomasyonu, 860 vergi dairesinde 68 konuda her ay yaklaşık 56 bin rapor üreterek denetim ve işlem süreçlerini hızlandırıyor.

Dijital vergi hizmetlerinde otomasyonun kapsamı

Anadolu Ajansı'nın Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından geliştirilen dijital uygulamalar sayesinde mükellefler vergi dairelerine gitmeden birçok işlemi internet üzerinden zaman ve mekandan bağımsız biçimde gerçekleştirebiliyor.

Dijital Vergi Dairesi üzerinden vergi ödemeleri, dilekçe ve başvuru işlemleri, bildirimler ve beyanname verme hizmetleri elektronik ortamda sunuluyor. Platforma açıldığı günden bu yana 750 milyonun üzerinde giriş yapılırken, bugün itibarıyla 261 farklı hizmet veriliyor. Yılın ilk 9 ayında da yaklaşık 18,3 milyon başvuru ve dilekçe elektronik ortamda alınıyor.

Fatura, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve dekont gibi mali belgelerin dijital ortamda düzenlenmesiyle yalnızca 2025 yılında yaklaşık 13 milyar elektronik belge oluşturuluyor. 2021'de yaklaşık 532 bin olan e-fatura kullanıcı sayısı, bu yılın 9 ayında yüzde 313 artışla 2,2 milyonu aşıyor. Aynı dönemde e-defter kullanıcı sayısı da yüzde 680 artışla yaklaşık 282 binden 2,2 milyonun üzerine çıkıyor.

Gelir İdaresi, verilerin yapay zeka, büyük veri ve blokzincir gibi yeni nesil teknolojilerle değerlendirilmesini, iş süreçlerinin yeniden tasarlanmasını ve hizmet sunum kapasitesinin geliştirilmesini hedefliyor. Başkanlık ayrıca merkez ve taşra teşkilatındaki işlemleri hızlandırmak, standartlaştırmak ve verimliliği artırmak için robotik süreç otomasyonu teknolojilerinden yararlanıyor.

Vergi uyumu ve denetimde ölçek etkisi

Robotik süreç otomasyonu sayesinde çok sayıda işlem, insan müdahalesine duyulan ihtiyaç azaltılarak günün her saatinde elektronik ortamda yürütülüyor. Bu kapsamda işlem ve yazışmalar otomatik gerçekleştiriliyor, oluşturulan belgeler ilgili muhataplara elektronik kanallarla iletiliyor.

Mükellef uyumunu artırmak ve vergiye ilişkin ödevlerin zamanında yerine getirilmesine katkı sağlamak amacıyla belirlenen mükellef gruplarına bilgilendirici ve hatırlatıcı SMS'ler de bu araçlarla gönderiliyor. Uygulamayla her ay 195 farklı konuda rapor üretiliyor ve binlerce yazı otomatik hazırlanıyor. Bugüne kadar 200 binden fazla yazı memur müdahalesi olmadan oluşturularak muhataplarına ulaştırılıyor.

Pişmanlık ihlal düzeltmeleri kapsamında da 205 binden fazla düzeltme fişi ve 75 binden fazla ihbarname otomatik düzenlenerek mükelleflere e-tebligat yoluyla iletiliyor. Vergi dairelerinde hizmet kalitesini artırmak için yürütülen Akıllı Vergi Dairesi çalışmaları çerçevesinde Merkezi Denetim Sistemi uygulanıyor ve işlemler merkezi olarak izlenip düzenli biçimde denetleniyor.

2024 yılında devreye alınan sistem kapsamında 860 vergi dairesinde 68 ayrı konuda her ay yaklaşık 56 bin rapor üretiliyor. Robotik süreç otomasyonu ile merkezi analiz mekanizmalarının birlikte kullanılması, denetim ve takip faaliyetlerini daha sistematik hale getirirken mükelleflerin hak ve menfaatlerinin gözetilmesini de amaçlıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu uygulamalarla hizmetlere erişimin kolaylaştırılmasının, işlem sürelerinin kısaltılmasının, idari süreçlerin etkinliğinin artırılmasının ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasının hedeflendiğini belirtiyor. Şimşek, dijital altyapı ve yenilikçi uygulamalarla vergi hizmetlerinin daha erişilebilir, etkin ve teknoloji odaklı bir kamu hizmeti olarak geliştirilmeye devam edeceğini ifade ediyor.

Daha önce ele aldığımız ABD’de yapay zekâ veri merkezlerinin yükselişi, artan finansman maliyetleri, inşaat gecikmeleri ve enerji kısıtlamaları nedeniyle önemli bir baskı altında. Yazıda, planlanan projelerin ancak sınırlı bir kısmının gerçekçi görüldüğü, yatırımcı güveni ile maliyet ve teslim takvimi yönetiminin sektörün ölçeklenme hızını belirleyeceği vurgulanıyordu.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.