Η BIS δηλώνει ότι τα stablecoins απειλούν το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα

Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) προειδοποίησε ότι η ταχεία ανάπτυξη της αγοράς των stablecoins θα μπορούσε να κατακερματίσει το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα και να αποδυναμώσει τον έλεγχο των κρατών επί της νομισματικής πολιτικής. Οι ρυθμιστικές αρχές και ο χρηματοπιστωτικός τομέας θα πρέπει να επιταχύνουν την ανάπτυξη τοκενοποιημένων (tokenized) μορφών χρήματος κεντρικών και εμπορικών τραπεζών ως μια ασφαλέστερη εναλλακτική λύση έναντι των ιδιωτικών ψηφιακών τεκμηρίων (tokens).

Στην ετήσια έκθεσή της, ο οργανισμός με έδρα τη Βασιλεία αξιολόγησε την αγορά των stablecoins, η οποία ανέρχεται σε περίπου 316 δισεκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με την BIS, τα tokens που είναι συνδεδεμένα με παραστατικά νομίσματα (fiat) δεν διαθέτουν τα θεσμικά χαρακτηριστικά που απαιτούνται για να λειτουργήσουν ως αξιόπιστο χρήμα σε κλίμακα.

Η BIS επεσήμανε διαρθρωτικές αδυναμίες που σχετίζονται με τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων των αποθεματικών. Ο οργανισμός προειδοποίησε επίσης ότι μια σημαντική μετατόπιση κεφαλαίων από τις καταθέσεις των εμπορικών τραπεζών σε ιδιωτικά ψηφιακά tokens θα μπορούσε να αποδυναμώσει την τραπεζική χρηματοδότηση και να περιορίσει τον δανεισμό προς την πραγματική οικονομία.

Η έκθεση λειτούργησε ως σήμα προς τους φορείς χάραξης πολιτικής ότι η τρέχουσα ρύθμιση των stablecoins ενδέχεται να αποδειχθεί ανεπαρκής εάν τα ιδιωτικά ψηφιακά νομίσματα συνεχίσουν να αναπτύσσονται ραγδαία. Η BIS δεν θεωρεί τα stablecoins ως μια βιώσιμη βάση για το μελλοντικό νομισματικό σύστημα. Αντίθετα, ο οργανισμός βλέπει τις τοκενοποιημένες καταθέσεις εμπορικών τραπεζών σε συνδυασμό με το τοκενοποιημένο χρήμα κεντρικών τραπεζών που λειτουργούν σε ρυθμιζόμενες υποδομές ως μια πιο αξιόπιστη διαδρομή.

Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη προσοχή στη «δολαριοποίηση μέσω stablecoins», την αυξανόμενη χρήση stablecoins που εκφράζονται σε δολάρια σε χώρες με ασθενέστερα εθνικά νομίσματα. Σύμφωνα με την BIS, η τάση αυτή θα μπορούσε να υπονομεύσει τη νομισματική κυριαρχία, να μειώσει την αποτελεσματικότητα της εγχώριας νομισματικής πολιτικής, να αποδυναμώσει την τραπεζική διαμεσολάβηση και να αυξήσει την εξάρτηση από τις ασταθείς διασυνοριακές ροές κεφαλαίων. Οι αναδυόμενες αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες σε αυτούς τους κινδύνους.

Η BIS αντιτίθεται στα blockchains

Η έκθεση περιέχει επίσης μια από τις ισχυρότερες επικρίσεις της BIS κατά των δημόσιων blockchains, όπως το Bitcoin και το Ethereum, ως πιθανή βάση για το νομισματικό σύστημα. Ο οργανισμός πιστεύει ότι τα αποκεντρωμένα δίκτυα με κατανεμημένη επικύρωση και χωρίς ενιαίο κέντρο διακυβέρνησης δεν μπορούν να ικανοποιήσουν πλήρως τις απαιτήσεις για επεκτασιμότητα, νομική λογοδοσία και οριστικότητα διακανονισμού που ισχύουν για τις συστημικά σημαντικές χρηματοπιστωτικές υποδομές.

Η βασική αντίρρηση της BIS αφορά τα οικονομικά της αποκεντρωμένης συναίνεσης. Η έκθεση αναφέρει ότι τα δημόσια blockchains χωρίς άδεια (permissionless) ανταμείβουν τους επικυρωτές μέσω τελών που αυξάνονται καθώς αυξάνεται η δραστηριότητα του δικτύου. Ως αποτέλεσμα, η συμφόρηση, οι μεγαλύτεροι χρόνοι επιβεβαίωσης των συναλλαγών και το υψηλότερο κόστος δεν είναι προσωρινές τεχνικές αποτυχίες, αλλά διαρθρωτικά χαρακτηριστικά τέτοιων συστημάτων.

Σύμφωνα με την BIS, αυτά τα χαρακτηριστικά υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα και τα αποτελέσματα δικτύου που απαιτούνται για ένα ενιαίο νομισματικό σύστημα. Επιπλέον, τα blockchains χωρίς άδεια στερούνται των σαφών μηχανισμών διακυβέρνησης και λογοδοσίας που απαιτούνται για τη θεσμική χρηματοδότηση.

Ο οργανισμός σημειώνει ότι τέτοια δίκτυα δεν διαθέτουν μια αναγνωρίσιμη οντότητα υπεύθυνη για τη διατήρηση της ακεραιότητας του συστήματος, την επίλυση διαφορών και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα πρότυπα χρηματοοικονομικής διαφάνειας. Εξαιτίας αυτού, τα δημόσια blockchains αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στην προσπάθειά τους να γίνουν η βάση για μεγάλης κλίμακας ρυθμιζόμενη χρηματοπιστωτική δραστηριότητα.

Ταυτόχρονα, η BIS δεν απορρίπτει την ιδέα της τοκενοποίησης αυτής καθαυτής. Ο οργανισμός προτείνει ένα μοντέλο «ενιαίου καθολικού» (unified ledger) στο οποίο το τοκενοποιημένο χρήμα κεντρικών τραπεζών, οι τοκενοποιημένες καταθέσεις εμπορικών τραπεζών και τα τοκενοποιημένα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία λειτουργούν σε προγραμματιζόμενες πλατφόρμες εντός ενός ρυθμιζόμενου νομικού και θεσμικού περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με την BIS, η προσέγγιση αυτή θα διατηρούσε τα οφέλη της τοκενοποίησης, συμπεριλαμβανομένων των προγραμματιζόμενων συναλλαγών και του ταχύτερου διακανονισμού, αποφεύγοντας παράλληλα τη ζημιά στα θεσμικά θεμέλια του υφιστάμενου νομισματικού συστήματος. Αυτό θα μπορούσε να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών χωρίς να βλάψει τη νομισματική σταθερότητα, τη χρηματοοικονομική διαφάνεια ή την εμπιστοσύνη του κοινού.

Γιατί η BIS επικρίνει τα κρυπτονομίσματα

Η θέση αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη προσέγγιση της BIS για τα κρυπτονομίσματα. Ο οργανισμός παραμένει σκεπτικός απέναντί τους εδώ και πολλά χρόνια, ειδικά όταν το Bitcoin, τα stablecoins ή το DeFi παρουσιάζονται ως αντικαταστάτες του παραδοσιακού νομισματικού συστήματος. Σε προηγούμενες εκθέσεις, η BIS έχει ήδη υποστηρίξει ότι τα κρυπτονομίσματα υπόσχονται να αντικαταστήσουν την εμπιστοσύνη στις κεντρικές και εμπορικές τράπεζες με την εμπιστοσύνη σε αποκεντρωμένα δίκτυα, αλλά στην πράξη αντιμετωπίζουν προβλήματα που σχετίζονται με την επεκτασιμότητα, τη μεταβλητότητα, τη συμφόρηση του δικτύου και τη νομική αβεβαιότητα.

Ο λόγος αυτής της κριτικής συνδέεται με τον ίδιο τον ρόλο της BIS. Ο οργανισμός λειτουργεί ουσιαστικά ως πλατφόρμα συντονισμού για τις κεντρικές τράπεζες, επομένως βλέπει το χρήμα κυρίως μέσα από το πρίσμα της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, της νομισματικής κυριαρχίας, του ελέγχου των πληρωμών και της ανθεκτικότητας του τραπεζικού συστήματος. Από αυτή την οπτική γωνία, τα κρυπτονομίσματα και τα ιδιωτικά stablecoins δεν μοιάζουν με μια ουδέτερη καινοτομία, αλλά με μια πιθανή πηγή κατακερματισμού: μπορούν να μεταφέρουν πληρωμές και αποταμιεύσεις εκτός του ρυθμιζόμενου τραπεζικού συστήματος, να αποδυναμώσουν την αποτελεσματικότητα της νομισματικής πολιτικής και να δημιουργήσουν νέα κανάλια διασυνοριακού κινδύνου.

Υπενθυμίζεται ότι η BIS είχε προηγουμένως επαινέσει ενεργά το Project Agorá.