Η ΕΕ προετοιμάζει συντονισμένη αντίδραση σε ενεργειακό και πληθωριστικό κίνδυνο από την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Με φόντο την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και την αυξημένη αβεβαιότητα για τις ροές ενέργειας, οι ευρωπαϊκές αρχές εντείνουν την ετοιμότητά τους για να περιορίσουν τον κίνδυνο νέου πληθωριστικού σοκ. Όπως αναφέρεται στην επιστολή–πρόσκληση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεδριάσουν την Πέμπτη και την Παρασκευή στις Βρυξέλλες, με έμφαση στις γεωπολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, συμπεριλαμβανομένων των τιμών ενέργειας και της ενεργειακής ασφάλειας.
Κορυφαία σημεία
- Η ΕΕ προετοιμάζει συντονισμένη αντίδραση για να μετριάσει τον πληθωριστικό και ενεργειακό κίνδυνο που προκύπτει από την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
- Η ΕΚΤ εκτιμάται ότι θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τουλάχιστον έως το 2027, λόγω υψηλής αβεβαιότητας από γεωπολιτικές εντάσεις και ενεργειακές τιμές.
- Η ελληνική κυβέρνηση εξετάζει ενεργοποίηση μέτρων στήριξης με βάση την «εργαλειοθήκη» του 2022, αν συνεχιστεί η κρίση στην ενέργεια και ο πληθωρισμός.
Ατζέντα Βρυξελλών και νομισματικές αποφάσεις
Σύμφωνα με το Naftemporiki, στο τραπέζι των συζητήσεων μπαίνει η κατάσταση στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και η ευρωπαϊκή «αντίδραση» απέναντι στις επιπτώσεις στην οικονομία. Ο Αντόνιο Κόστα σημειώνει ότι στόχος είναι να εντοπιστούν τα μέσα για μια έγκαιρη, συντονισμένη και αποτελεσματική απάντηση που θα προστατεύει πολίτες και επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα θα στηρίζει την αποκλιμάκωση. Στη συνεδρίαση αναμένεται να δώσουν το παρών, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκιουτέρες.Παράλληλα με τις διεργασίες στις Βρυξέλλες, την Πέμπτη 19 Μαρτίου στη Φρανκφούρτη το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ ανακοινώνει αποφάσεις για την πορεία των επιτοκίων. Σύμφωνα με το κείμενο, οι αγορές εκτιμούν ότι η ΕΚΤ δεν θα προχωρήσει σε κίνηση επιτοκίων έως το 2027, καθώς η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Η στάθμιση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών τους στην οικονομία παραμένει κρίσιμη, ειδικά λόγω του αποτυπώματος που αφήνουν οι τιμές ενέργειας στον πληθωρισμό.
Κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού και έκθεση της Ευρώπης στην ενέργεια
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο CEO’s Club, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στασιμοπληθωριστικών πιέσεων για χώρες με υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια. Όπως ανέφερε, η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις εξελίξεις στις αγορές ορυκτών καυσίμων και ειδικά στο φυσικό αέριο. Στο ίδιο πλαίσιο, οι πληθωριστικές πιέσεις εκτιμάται ότι θα είναι εντονότερες σε κατηγορίες όπως οι μεταφορές, η ενέργεια και τα τρόφιμα. Η ένταση και η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσουν το εύρος του κόστους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, καθώς και τις επιλογές πολιτικής που θα ενεργοποιηθούν.Για την Ελλάδα, ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε ότι εφόσον η διάρκεια της κρίσης δεν ξεπεράσει τον έναν μήνα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί σε γενικές γραμμές κοντά σε αυτόν του 2025. Η αξιολόγηση αυτή συνδέει άμεσα τον μακροοικονομικό ορίζοντα με την πορεία των ενεργειακών τιμών και τη σταθερότητα στις προμήθειες. Η εικόνα παραμένει ρευστή, με την ευρωπαϊκή οικονομία να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη γεωπολιτική αστάθεια και στη διατήρηση των προϋποθέσεων ανάπτυξης.
Ελληνική προετοιμασία με βάση την «εργαλειοθήκη» του 2022
Σε εθνικό επίπεδο, η κυβέρνηση δεν αποκλείει πρόσθετα μέτρα εφόσον κριθεί αναγκαίο, με τη λογική τα εργαλεία να ενεργοποιούνται σταδιακά ανάλογα με την εξέλιξη των γεγονότων και τις επιπτώσεις που καταγράφονται στην οικονομία. Όπως αναφέρεται, ο πρωθυπουργός έχει επισημάνει ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση με επίπτωση στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα επηρεάσει τόσο την ευρωπαϊκή όσο και την ελληνική οικονομία. Καθοριστικό ρόλο θα έχουν και οι αποφάσεις που θα ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε τα εθνικά μέτρα να «κουμπώσουν» σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συντονισμού. Η επιλογή του χρόνου και της έντασης των παρεμβάσεων παρουσιάζεται ως κρίσιμη για τη στόχευση και το δημοσιονομικό κόστος.Ως βάση αναφοράς τίθεται το πακέτο παρεμβάσεων της ενεργειακής κρίσης του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με το ενδεχόμενο προσαρμογών στα νέα δεδομένα. Στο κείμενο υπενθυμίζονται μέτρα όπως επιδοτήσεις σε λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου, επιδότηση καυσίμων μέσω Fuel Pass, επιστροφές χρεώσεων μέσω Power Pass, καθώς και έκτακτη φορολόγηση υπερεσόδων και αναδρομικός φόρος στα υπερκέρδη παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας. Οι τελικές αποφάσεις, όπως σημειώνεται, θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης στην ενέργεια, από την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων και από τις επιλογές που θα γίνουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το στίγμα είναι ότι, αν η κρίση αποδειχθεί επίμονη, το πλαίσιο πολιτικής θα κινηθεί ξανά σε σταδιακή κλιμάκωση μέτρων.
Είχαμε προηγουμένως αναφερθεί στην προειδοποίηση της Τράπεζας της Ελλάδος για επιβράδυνση της ανάπτυξης και αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή μεταφέρεται στις τιμές ενέργειας και στις αγορές ομολόγων. Στο ίδιο πλαίσιο, είχε επισημανθεί η αυξημένη έκθεση της Ευρώπης στο εισαγόμενο φυσικό αέριο και ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού αν η κρίση παραταθεί, με ορόσημο τις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις της ΕΚΤ στις 19 Μαρτίου.
- Forex
- Crypto