Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει την πυρηνική ενέργεια με έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει την πυρηνική ενέργεια με έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες
Νέα εποχή για πυρηνική

Η ενεργειακή αβεβαιότητα που τροφοδοτείται από τις γεωπολιτικές κρίσεις και τις διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού επαναφέρει την πυρηνική ενέργεια στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών συζητήσεων. Σε πρόσφατη σύνοδο κορυφής για την πυρηνική ενέργεια στο Παρίσι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όπως αναφέρεται στο άρθρο, χαρακτήρισε «στρατηγικό λάθος» την απομάκρυνση της Ευρώπης από την πυρηνική τεχνολογία. Στην ίδια συνάντηση, σύμφωνα με το κείμενο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα θα διερευνήσει αν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να έχουν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα.

Κορυφαία σημεία

  • Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR) ως μέσο σταθερότητας ενέργειας, με σχέδια 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας και στόχο πρώτες λειτουργικές μονάδες το 2030.
  • Παρά τα πλεονεκτήματα σε ασφάλεια και ταχύτερη κατασκευή, αναλύσεις επισημαίνουν ανησυχίες για υψηλότερο κόστος, αυξημένες τεχνολογικές απαιτήσεις και συστημικούς κινδύνους λόγω πολυπλοκότητας και εφοδιαστικής αλυσίδας.
  • Κριτικές φωνές υπογραμμίζουν ότι το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας από SMR ενδέχεται να παραμείνει υψηλότερο από τις υπάρχουσες πυρηνικές και τις φθηνότερες ΑΠΕ, με αβέβαιη βιωσιμότητα επενδύσεων.

Οι SMR ως νέα επενδυτική υπόσχεση

Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR) προβάλλονται ως διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με τους μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς, κυρίως λόγω μεγέθους και βιομηχανικής παραγωγής. Το άρθρο αναφέρει ότι πρόκειται για αντιδραστήρες σχάσης με ισχύ έως περίπου 300 MW ανά μονάδα, έναντι άνω των 1.000 MW για μεγάλες μονάδες. Ευρωπαίος ενεργειακός αναλυτής που μιλά στη «Ναυτεμπορική» υπογραμμίζει ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι ο αρθρωτός σχεδιασμός, με βασικά υποσυστήματα να ενσωματώνονται σε μία ενιαία μονάδα που μπορεί να κατασκευάζεται σε εργοστάσιο και να μεταφέρεται στο σημείο εγκατάστασης. Με αυτό το μοντέλο, η βιομηχανία υποστηρίζει ότι μπορούν να μειωθούν χρόνοι κατασκευής και κίνδυνοι κόστους, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια μέσω απλούστερου σχεδιασμού και παθητικών χαρακτηριστικών ασφαλείας.

Κόστος, ασφάλεια και συμβατότητα με ΑΠΕ

Παρά το αφήγημα «φθηνότερα, ταχύτερα και ασφαλέστερα», στο κείμενο καταγράφονται ισχυρές επιφυλάξεις, με αφετηρία το κόστος. Επισημαίνεται ότι ιστορικά οι μικροί αντιδραστήρες δεν κέρδισαν έδαφος εκτός στρατιωτικών εφαρμογών επειδή ήταν ακριβοί, ενώ οι μεγάλες μονάδες επωφελούνται από οικονομίες κλίμακας. Η πιθανή ανατροπή αυτού του μειονεκτήματος συνδέεται με μαζική παραγωγή, η οποία όμως προϋποθέτει μεγάλο αριθμό εγκαταστάσεων και συντονισμό σε επίπεδο σχεδιασμού και ρύθμισης στην Ευρώπη. Το άρθρο τονίζει επίσης κινδύνους αποδυνάμωσης εθνικών απαιτήσεων ασφαλείας σε περίπτωση επιτάχυνσης αδειοδοτήσεων και αμοιβαίας αναγνώρισης ελέγχων, καταλήγοντας ότι «το μικρό δεν σημαίνει αυτόματα και ασφαλές».

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Φεντερίκο Μαρία Μπούτερα, ομότιμος καθηγητής στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου, δηλώνει ότι η πυρηνική τεχνολογία δεν είναι η καλύτερη επιλογή για ενσωμάτωση με Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς οι ΑΠΕ είναι φθηνότερες και καθιστούν ασύμφορη τη λειτουργία πυρηνικών μονάδων ως αντιστάθμισμα στη μεταβλητότητα αιολικών και φωτοβολταϊκών. Ο ίδιος προκρίνει επενδύσεις σε μπαταρίες. Το κείμενο προσθέτει «συστημικούς» κινδύνους, καθώς πολλά συστήματα δεν έχουν δοκιμαστεί σε μακροχρόνια λειτουργία και η αντικατάσταση ισχύος ενός μεγάλου αντιδραστήρα θα απαιτούσε πολλές μονάδες, αυξάνοντας πολυπλοκότητα και δυνητικά σημεία αστοχίας ή επίθεσης. Αναφέρεται ακόμη ότι ορισμένα σχέδια SMR απαιτούν περισσότερο εμπλουτισμένο καύσιμο, στοιχείο που μεταφέρει πρόσθετες απαιτήσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού και στη διαχείριση κινδύνων.

Η ευρωπαϊκή στροφή και τα σχέδια χρηματοδότησης

Το άρθρο περιγράφει μια μακρόχρονα αντιφατική σχέση της ΕΕ με την πυρηνική ενέργεια, καθώς τα τελευταία χρόνια αρκετές χώρες έκλεισαν αντιδραστήρες, ενώ άλλες, με αιχμή τη Γαλλία, επιμένουν στη διατήρηση ή ενίσχυση του ρόλου της. Σημειώνεται ότι το 2022 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της «πράσινης ταξινόμησης», εντάσσοντας υπό προϋποθέσεις δραστηριότητες που συνδέονται με πυρηνική ενέργεια στο πλαίσιο επενδύσεων συμβατών με την πράσινη ατζέντα, εξέλιξη που προκάλεσε διαμάχη λόγω του ζητήματος των ραδιενεργών αποβλήτων. Με δεδομένες τις αναταράξεις στις τιμές ενέργειας και τις εισαγωγικές αλυσίδες, το κείμενο αναφέρει ότι η Επιτροπή εμφανίζεται πλέον πιο δεκτική στην επανεξέταση της πυρηνικής σχάσης για λόγους σταθερότητας της οικονομίας και της βιομηχανίας. Παράλληλα, καταγράφεται κινητικότητα εταιρειών, με παράδειγμα την Ιταλία, όπου Enel, Ansaldo Energia και Leonardo συζητούν συμμετοχή σε διεθνή έργα ανάπτυξης SMR και η κυβέρνηση Μελόνι φέρεται να θέλει να εγκαταστήσει έως 42 μονάδες, αν και το πώς θα χρηματοδοτηθεί χαρακτηρίζεται ασαφές.

Σε επίπεδο ευρωπαϊκών εργαλείων, γίνεται αναφορά στη «Στρατηγική Επενδύσεων σε Καθαρή Ενέργεια» της Επιτροπής, με στόχο πάνω από 75 δισ. ευρώ χρηματοδότησης μέσω της ΕΤΕπ στα επόμενα τρία χρόνια για την καθαρή μετάβαση, αλλά με περιορισμένη μέχρι στιγμής στόχευση ειδικά για SMR. Η «Στρατηγική για Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες» που παρουσιάστηκε στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με το άρθρο, προτείνει δράσεις ώστε κράτη-μέλη να μπορούν να εγκαταστήσουν τις πρώτες λειτουργικές μονάδες στις αρχές της δεκαετίας του 2030, ενώ εξετάζεται και συμπληρωματική στήριξη 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας για τις πρώτες εμπορικές μονάδες. Κριτικές φωνές, όπως ο Ιταλός φυσικός Τζιουζέπε Ονούφριο και ο Τζιάνι Σιλβεστρίνι του Kyoto Club, προειδοποιούν στο κείμενο ότι το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας από SMR μπορεί να παραμείνει υψηλότερο από την παραδοσιακή πυρηνική παραγωγή και ότι η στροφή αυτή κινδυνεύει να αποδειχθεί δαπανηρό στοίχημα σε σχέση με την ήδη φθηνότερη ανάπτυξη ΑΠΕ, αποθήκευσης και ηλεκτρικής κινητικότητας.

Σε προηγούμενο θέμα μας, είχαμε καταγράψει πώς άνοιξε σε πολιτικό επίπεδο η συζήτηση στην Ελλάδα για μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, μέσα στο κλίμα αναθεώρησης της ευρωπαϊκής ενεργειακής ατζέντας. Τότε το βάρος έπεφτε όχι μόνο στην τεχνολογία, αλλά κυρίως στη θεσμική επάρκεια και στη διοικητική ικανότητα διαχείρισης κρίσιμων υποδομών, καθώς και στην έλλειψη συνεκτικού, μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού.

Αυτό το υλικό μπορεί να περιέχει απόψεις τρίτων, κανένα από τα δεδομένα και τις πληροφορίες σε αυτήν την ιστοσελίδα δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή σύμφωνα με την Αποποίηση Ευθυνών μας. Ενώ τηρούμε αυστηρή Συντακτική Ακεραιότητα, αυτή η ανάρτηση μπορεί να περιέχει αναφορές σε προϊόντα από τους συνεργάτες μας.
Εβδομαδιαία Κορυφαία Μπόνους
έως $2.500
μπόνους κατάθεσης για όλους τους πελάτες