Ελλάδα διατηρεί χαμηλή παραγωγικότητα παρά τους ευρωπαϊκούς πόρους της περιόδου 2021-2027
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει επίμονο πρόβλημα παραγωγικότητας, παρότι έχει στη διάθεσή της 127 δισ. ευρώ την περίοδο 2021 έως 2027 από ευρωπαϊκά ταμεία και συναφή εργαλεία στήριξης. Η πρόκληση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η παραγωγικότητα της χώρας παραμένει στο 54% του μέσου όρου της Ε.Ε., περιορίζοντας τις προοπτικές για υψηλότερους μισθούς και διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Κορυφαία σημεία
- Η Ελλάδα λαμβάνει περίπου 76,5 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά ταμεία την περίοδο 2021-2027, αλλά παραμένει με χαμηλή παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα.
- Το οικονομικό μοντέλο εξακολουθεί να στηρίζεται στην κατανάλωση και στις εισροές πόρων, καθιστώντας την ανάπτυξη ευάλωτη σε μελλοντικές περικοπές χρηματοδότησης.
- Η χαμηλή παραγωγικότητα συνδέεται με την εξάρτηση από τον τουρισμό, τις θεσμικές αδυναμίες και τις καθυστερήσεις της Δικαιοσύνης που εμποδίζουν τις επενδύσεις.
Χρηματοδοτήσεις 2021-2027 και διαρθρωτικό έλλειμμα
Όπως αναφέρει η Ναυτεμπορική, στην έκθεση για τη νομισματική πολιτική της Τράπεζας της Ελλάδος ο διοικητής Γ. Στουρνάρας θέτει την ανάκαμψη της παραγωγικότητας ως τη μεγάλη πρόκληση για το μέλλον της οικονομίας. Στο ίδιο πλαίσιο καταγράφεται ότι περίπου 76,5 δισ. ευρώ προέρχονται από κοινοτικά ταμεία, 26,2 δισ. από το τρέχον ΕΣΠΑ, 17 δισ. από την ΚΑΠ, 17,8 δισ. σε επιχορηγήσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 12,7 δισ. σε δάνεια μέσω του ίδιου μηχανισμού, 800 εκατ. από το REPowerEU και 2 δισ. από προγράμματα όπως το Horizon Europe και το Erasmus+.Παράλληλα, λόγω της πανδημίας επετράπη δανεισμός 50,5 δισ. ευρώ για τη στήριξη της οικονομίας. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει γιατί η σημαντική αυτή εισροή κεφαλαίων δεν μεταφράζεται σε ουσιαστική ενίσχυση της παραγωγικής βάσης και της ανταγωνιστικότητας της χώρας.
Στο κείμενο επισημαίνονται ως βασικές αιτίες η χαμηλή παραγωγική βάση, η μικρή ανταγωνιστικότητα, το πελατειακό κράτος, οι δημοσιονομικοί εκτροχιασμοί και οι κυβερνητικές αστοχίες. Η εικόνα αυτή συνδέεται με ατελείς θεσμούς που παραμένουν εξαρτημένοι από την κεντρική εξουσία και δυσκολεύουν τη συνέπεια στον οικονομικό σχεδιασμό.
Επιπτώσεις στο αναπτυξιακό μοντέλο και στους μισθούς
Η αδυναμία μετασχηματισμού του οικονομικού μοντέλου διατηρεί την κατανάλωση σε πρωταγωνιστικό ρόλο στο ΑΕΠ, με την ανάπτυξη να στηρίζεται σε εισρέοντες πόρους αντί σε σταθερή παραγωγική επέκταση. Αυτό αυξάνει την ευαλωτότητα της οικονομίας, καθώς ενδεχόμενη μείωση των χρηματοδοτικών ροών θα επιβάρυνε άμεσα τις αναπτυξιακές επιδόσεις.Το ίδιο κείμενο συνδέει τη χαμηλή παραγωγικότητα με τη μεγάλη εξάρτηση από τον τουρισμό, κλάδο που εμφανίζει σημαντικά χαμηλότερη ανταγωνιστικότητα από τη βιομηχανία. Η εξέλιξη αυτή κρατά χαμηλά τις απολαβές, ενώ οι ασφαλιστικές και λοιπές επιβαρύνσεις για εργοδότες και εργαζομένους παραμένουν υψηλές.
Για την αντιστροφή της τάσης απαιτούνται κίνητρα για επενδύσεις, ταχύτερη κυβερνητική εκτέλεση και πιο συνεκτικός σχεδιασμός για την άρση των αντικινήτρων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις καθυστερήσεις της Δικαιοσύνης, οι οποίες συνεχίζουν να επιβαρύνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον και να αναστέλλουν παραγωγικές πρωτοβουλίες.
Σε προηγούμενη ανάλυσή μας για τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ελλάδα, είχαμε επισημάνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τιμές στο ράφι, αλλά συνδέεται με στρεβλώσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού και στη διαμόρφωση τιμών. Τονίσαμε ότι απαιτούνται μόνιμες θεσμικές παρεμβάσεις που ενισχύουν τον ανταγωνισμό, περιορίζουν ολιγοπωλιακές πρακτικές και βελτιώνουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, αντί για αποσπασματικά μέτρα.
- Forex
- Crypto