Is het slecht om rijk te zijn: waarom miljardairs als schurken worden gezien

De oprichter van Amazon, Jeff Bezos, heeft betoogd dat succes en enorme rijkdom iemand niet tot een slecht persoon maken. Toch raken de publieke opvattingen over miljardairs steeds meer verdeeld. Waarom wekt rijkdom bij sommigen bewondering en bij anderen wrevel op?

Bezos pareert kritiek op de rijken

De omstreden uitspraak deed hij tijdens een interview met Fox News, waarin Jeff Bezos de restaurantsector als voorbeeld gebruikte. Volgens hem kan een ondernemer beginnen met een kleine eetkraam met 10 werknemers, deze uitbouwen tot een keten met duizenden vestigingen en uiteindelijk miljardair worden. Hij verwees naar Raising Cane's, een populaire Amerikaanse fastfoodketen.

"Er is niets mis mee om ongelooflijk goede kip te maken waar mensen dol op zijn. En dat maakt hem geen slecht persoon", zei Bezos. Hij bekritiseerde ook het idee dat ondernemingssucces noodzakelijkerwijs ten koste van anderen gaat.

Bezos richtte Amazon in 1994 op als onlineboekhandel; tegenwoordig staat het bedrijf op de eerste plaats van de Fortune 500. Zijn persoonlijke vermogen wordt geschat op ongeveer $380 miljard. De zakenman vindt dat politici zich moeten richten op het oplossen van echte economische problemen, in plaats van rijke ondernemers de schuld te geven.

De voormalige CEO van Starbucks, Howard Schultz, wiens vermogen wordt geschat op $3,4 miljard, deelt een vergelijkbare visie. Tijdens een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat in 2023 vertelde hij dat hij opgroeide in gesubsidieerde sociale woningbouw en dat zijn ouders nooit een huis bezaten. "Ja, ik heb miljarden dollars. Ik heb ze verdiend. Niemand heeft ze me gegeven", zei Schultz.

Ook Jamie Dimon, CEO van JPMorgan Chase, met een vermogen van ongeveer $3 miljard, heeft zich uitgesproken tegen het veroordelen van mensen alleen vanwege hun financiële prestaties. In een interview stelde hij dat de samenleving mensen die hard hebben gewerkt om succes te behalen niet als schurken moet afschilderen.

Waarom de rijken steeds rijker worden

Niet iedereen deelt de visie van Bezos. Volgens een onderzoek van het Pew Research Center vindt 18% van de Amerikanen extreme rijkdom moreel verkeerd. Onder jongvolwassenen van 18 tot 29 jaar loopt dat percentage op tot 33%, tegenover slechts 10% onder Amerikanen van 65 jaar en ouder.

Bekijk bericht op X Laden...

De tweet is verwijderd door de auteur.

Maar we hebben alles opgeslagen 🙂.

Een reden voor deze onvrede is te vinden in de verdeling van de wereldwijde rijkdom. Volgens het World Inequality Report 2026 bezit de rijkste 10% van de bevolking 75% van de wereldwijde rijkdom. De rijkste 1% bezit alleen al 37%, terwijl de armste helft van de mensheid slechts 2% bezit.

Een reden voor deze kloof is dat grote hoeveelheden kapitaal veel gemakkelijker groeien. Bij een jaarlijks beleggingsrendement van 10% verdient iemand die $10.000 belegt bijvoorbeeld $1.000, terwijl iemand met $1 miljard $100 miljoen zou verdienen. Rijke beleggers kunnen hun vermogen bovendien spreiden, lenen met hun bezittingen als onderpand en deelnemen aan investeringsdeals die voor de meeste mensen niet beschikbaar zijn.

Daarom is het verdienen van de eerste miljoen vaak moeilijker dan het verdienen van de volgende miljoenen. Het opbouwen van dat eerste bedrag kan jaren werk of het opbouwen van een bedrijf vereisen, terwijl een bestaand vermogen inkomsten kan genereren zonder directe betrokkenheid van de eigenaar.

Elon Musk als voorbeeld van een schurk

Elon Musk blijft een van de meest controversiële rijke personen ter wereld. Op 5 oktober overschreed zijn vermogen opnieuw $1 biljoen nadat de aandelen van SpaceX bijna 8% waren gestegen. Tegelijkertijd is de kritiek op zijn handelen samen met zijn vermogen toegenomen.

Bekijk bericht op X Laden...

De tweet is verwijderd door de auteur.

Maar we hebben alles opgeslagen 🙂.

Een van de belangrijkste controverses betreft Twitter, dat Musk in 2022 voor $44 miljard overnam en later omdoopte tot X. Na de overname ontsloeg hij een aanzienlijk deel van het personeel en versoepelde hij de regels voor contentmoderatie. Het platform kreeg steeds meer kritiek vanwege desinformatie en haatzaaiende uitlatingen, terwijl verschillende grote adverteerders hun samenwerking opschortten. Musk verdedigde de veranderingen als een manier om de vrijheid van meningsuiting te beschermen.

Een andere grote controverse betrof het Starlink-satellietsysteem, dat Oekraïense strijdkrachten gebruiken voor communicatie. Zoals de Financial Times meldde, kregen sommige militaire eenheden tijdens het Oekraïense tegenoffensief in het najaar van 2022 te maken met Starlink-uitval, wat gevechtsoperaties bemoeilijkte. Later kwamen berichten naar buiten dat Musk persoonlijk opdracht had gegeven om de Starlink-dekking in bepaalde delen van het front te beperken. Zijn directe betrokkenheid bij die specifieke storingen is echter nooit vastgesteld.

Critici wijzen ook op de nauwe banden van Musk met de Amerikaanse overheid. SpaceX heeft voor miljarden dollars aan defensiecontracten binnengehaald, terwijl Musk relaties onderhoudt met de regering van Donald Trump. In oktober 2026 had SpaceX voor meer dan $12,7 miljard aan contracten van het Amerikaanse ministerie van Defensie ontvangen.

Wie moet betalen voor rijkdom?

Discussies over de vermogens van miljardairs leiden steeds vaker tot debatten over belastingheffing. In mei 2026 stelde Jeff Bezos voor om de federale inkomstenbelasting voor de helft van de Amerikanen met de laagste inkomens af te schaffen. Volgens hem is deze groep goed voor slechts 3% van de federale inkomsten uit inkomstenbelasting, waardoor de overheid het zich zou kunnen veroorloven die inkomsten mis te lopen.

Bezos noemde als voorbeeld een verpleegkundige in New York City die $75.000 per jaar verdient en meer dan $1.000 per maand aan belasting betaalt. Volgens de miljardair zou dat geld beter kunnen worden besteed aan huisvesting, boodschappen en andere dagelijkse uitgaven. Volgens de Tax Foundation is de rijkste 1% van de Amerikaanse belastingbetalers ondertussen goed voor ongeveer 40% van de federale inkomsten uit de individuele inkomstenbelasting.

Een andere aanpak is echter om miljardairs meer belasting te laten betalen. In 2024 stelde Brazilië voor dat de G20-landen een jaarlijkse minimumbelasting invoeren die gelijkstaat aan 2% van het vermogen van miljardairs. Volgens berekeningen van econoom Gabriel Zucman zou een dergelijke maatregel wereldwijd jaarlijks tussen $200 miljard en $250 miljard voor overheden kunnen opleveren en ongeveer 3.000 van de rijkste mensen ter wereld treffen. Het voorstel is nog geen bindende internationale regel geworden. Voorstanders denken dat het ongelijkheid kan helpen verminderen, terwijl tegenstanders waarschuwen voor problemen bij het waarderen van activa en de mogelijke verplaatsing van kapitaal naar landen met lagere belastingen.

Rijkdom op zichzelf maakt iemand niet tot een slecht persoon, en een succesvol bedrijf kan miljoenen mensen ten goede komen. Enorme vermogens brengen echter ook een enorme macht met zich mee, waarop niet altijd gemakkelijk verantwoording kan worden afgelegd. Het verhaal van Musk laat zien hoe de beslissingen van één ondernemer de belangen van hele landen kunnen beïnvloeden. Daarom gaat publieke kritiek op miljardairs niet alleen over hoeveel geld ze hebben opgebouwd, maar ook over hoe ze hun rijkdom en invloed gebruiken.