AFM waarschuwt voor AI-gebruik bij financiële keuzes
Steeds meer Nederlanders zetten AI-tools in voor financiële vragen, waardoor advies laagdrempeliger wordt maar ook nieuwe risico's ontstaan. AFM-voorzitter Laura van Geest stelt dat consumenten generatieve AI beter als klankbord kunnen gebruiken dan als beslisser bij geldzaken.
Hoogtepunten
- Volgens de AFM gebruikte 14% van de consumenten het afgelopen jaar een AI-tool bij financiële keuzes en overweegt 19% dit te gaan doen.
- Slechts 7% van gebruikers van Google's AI-assistent controleert onderliggende bronnen, waardoor risico op misinformatie bij financiële beslissingen toeneemt.
- De AFM monitort het toenemende gebruik van generatieve AI voor financiële vragen, waarbij één op de vijf gebruikers AI als enige informatiebron gebruikt.
Toenemend gebruik en risico's voor consumenten
Zoals bericht door AFM, verwijzend naar een column van Laura van Geest voor het Financieele Dagblad, gebruikt 14% van de consumenten in het afgelopen jaar weleens een AI-tool voor hulp bij financiële vragen, terwijl 19% overweegt dat te doen. Onder deze gebruikers raadpleegt 30% de tool meer dan vijf keer, vooral voor vragen over toeslagen, subsidies en belastingen, dagelijkse bankzaken en beleggen of investeren.Van Geest schetst dat generatieve AI financiële ondersteuning toegankelijker maakt doordat veel toepassingen gratis, snel, altijd beschikbaar en anoniem zijn. Tegelijk neemt het risico toe dat consumenten onjuiste informatie krijgen of vooral antwoorden ontvangen die hun bestaande voorkeuren bevestigen.
Volgens de AFM Consumentenmonitor is de houding tegenover de betrouwbaarheid van AI-advies verdeeld. Van de respondenten die geen AI gebruiken voor financiële vragen is 49% sceptisch over de betrouwbaarheid van zulke informatie, tegenover 15% van de gebruikers.
Twee derde van de gebruikers zegt dat de informatie daadwerkelijk hielp bij het nemen van financiële beslissingen. Voor de meeste van hen is AI niet de enige informatiebron, maar voor ongeveer een vijfde geldt dat wel, wat de mogelijke invloed van zulke tools op consumentengedrag vergroot.
Gevolgen voor toezicht en financiële besluitvorming
Van Geest benadrukt dat de kwaliteit van het gebruik niet alleen afhangt van het model, maar ook van de gebruiker zelf. Wie antwoorden van een AI-tool zonder controle overneemt, loopt een aanzienlijk risico op fouten, zeker bij onderwerpen als medicijnen of financiën waar de gevolgen groter kunnen zijn.Daarbij speelt mee dat gebruikers lang niet altijd de achterliggende bronnen controleren. Bij de AI-assistent van Google zou volgens de column slechts 7% van de gebruikers doorklikken naar onderliggende links, terwijl juist die controle belangrijk is om feitelijke missers te beperken.
De opkomst van generatieve AI roept volgens de AFM ook nieuwe vragen op voor toezichthouders. Financieel advies en informatieverstrekking zijn vaak aan wettelijke regels gebonden, terwijl GenAI wel persoonlijker oogt dan een gewone zoekopdracht maar niet volledig op het individu is toegesneden.
De AFM ziet daarom reden om deze ontwikkeling te monitoren, zonder de technologie bij voorbaat af te schrijven. Van Geest concludeert dat consumenten AI verstandiger gebruiken als sparringpartner of coach dan als vervanger van eigen oordeel bij financiële beslissingen.
In onze eerdere berichtgeving over het geactualiseerde Boetetoemetingsbeleid AFM 2026 schreven we dat de toezichthouder vanaf 15 oktober 2026 meer ruimte krijgt om de hoogte van bestuurlijke boetes sterker te laten meewegen met de ernst van een overtreding. Daarbij lichtten we toe hoe de AFM de sanctieberekening verduidelijkt, met name voor grotere ondernemingen waar omzetgerelateerde maxima gelden, zodat de methodiek voorspelbaarder wordt terwijl de toezichthouder flexibiliteit houdt in zware zaken.
Laatste AFM Kazachstan nieuws
- Forex
- Crypto