İstanbul Ticaret Odası, tüketim malı ithalatının yatırım mallarını aştığını söyledi
Orta Doğu'daki gerilim ve yükselen petrol fiyatları, Türkiye ekonomisinde enflasyon, ithalat ve turizm gibi başlıklarda yeni baskılar yaratıyor. İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, bu değişime hızlı politika güncellemeleriyle yanıt verilmesinin Türkiye'ye avantaj sağlayabileceğini belirtiyor.
Öne Çıkanlar
- İTO Başkanı Avdagiç, 2024 ve 2025'te tüketim malları ithalatının yatırım mallarını aştığını ve bu dengenin ilk kez tersine döndüğünü açıkladı.
- İstanbul'a 2025'te 265 kruvaziyer gemisiyle 625 bin yolcu gelirken, kruvaziyer turistlerinin harcamaları standart turistlere göre yaklaşık üç kat daha yüksek oldu.
- Formula 1 Türkiye Grand Prix'sinin 2027’den itibaren beş yıl boyunca İstanbul'da düzenlenmesiyle, pist ve altyapı yatırımlarının toplamı 250 milyon doları aştı.
İthalat dengesi ve politika mesajları
Dünya.com'a göre İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, Yönetim Katı programında Türkiye'nin özellikle 2023'ten sonra uygulamaya alınan ekonomi politikaları sayesinde iç ve dış şoklara karşı daha dayanıklı hale geldiğini söyledi. Avdagiç, döviz rezervlerinde önemli bir birikim sağlandığını, bunun da enflasyonla mücadelede ciddi adımları desteklediğini ifade etti.
Avdagiç, sonraki dönemde kredi politikaları ve finansman koşullarında yapılacak iyileştirmelerle dış açığın yeniden azalabileceğini dile getirdi. Buna karşılık yatırıma katkı vermeyen tüketim malı ithalatını besleyen üç ana unsur olarak yüksek faiz gelirini, ticari kredi artışı ile tüketici kredileri arasındaki ayrışmanın yetersiz kalmasını ve baskılanmış döviz fiyatlarını sıraladı.
İTO Başkanı, 2024 ve 2025'te tüketim mallarının ithalatının yatırım mallarının ithalatını geçtiğini, bu dengenin ilk kez tersine döndüğünü söyledi. Bu görünümün toplumsal açıdan sağlıklı bir gösterge olmadığını belirten Avdagiç, enflasyona karşı mücadelede petrol fiyatlarındaki artışa karşı eşel mobil sisteminin devreye alınmasını önemli bir adım olarak değerlendirdi.
Avdagiç ayrıca ekonomik sıkılaşma dönemlerinde artan kayıt dışılığa dikkat çekti. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Kaşif ve Kurgan gibi yapay zeka destekli sistemlerle yürüttüğü denetim ve izaha davet süreçlerini desteklediklerini, ancak yüksek frekanslı denetimlerin optimize edilmesine yönelik görüşlerini de paylaştıklarını söyledi.
İstanbul Sanayi Odası'nın Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına atıf yapan Avdagiç, banka ve finans kuruluşları dışındaki üretici şirketlerin karlarının son iki yıldır gerilediğine işaret etti. Üretici şirketlerin kar üretebilmesinin yatırım, modernizasyon, ihracat ve istihdam artışı açısından kritik olduğunu vurguladı.
Turizm, fuarcılık ve Formula 1 etkisi
Avdagiç, yakın coğrafyadaki gelişmelerin turizm üzerinde de baskı yarattığını, İstanbul otellerinin doluluk oranlarında yaklaşık yüzde 10-12 düşüş gözlemlediklerini söyledi. Bu düşüşün küresel ölçekte görüldüğünü belirten Avdagiç, İstanbul'un 270 bin yatak kapasitesi ve yılın 12 ayına yayılan hareketliliğiyle diğer şehirlere göre avantajlı konumunu koruduğunu ifade etti.İTO'nun TUGEV ve İstanbul Kongre ve Ziyaretçi Bürosu üzerinden uluslararası kongreleri kente çekmeye çalıştığını söyleyen Avdagiç, bu yıl ve gelecek üç yıl için 8 bin kişiye kadar kapasitesi olan birçok kongreye ev sahipliği yapıldığını belirtti. İstanbul Fuar Merkezi'nde yürütülen yatırımla net 40 bin metrekare ilave sergi alanı oluşturulacağını, inşaat 2028'de tamamlandığında kapasitenin yüzde 40 artacağını kaydetti.
Kruvaziyer turizminin de öne çıktığını belirten Avdagiç, İstanbul'a 2025 yılında 265 kruvaziyer gemiyle 625 bin yolcu geldiğini söyledi. Kruvaziyer turistlerinin harcamasının standart turistlere göre yaklaşık üç kat daha yüksek olduğunu, Türk Hava Yolları bağlantıları ve Tersane İstanbul projesinin bu alandaki potansiyeli güçlendirdiğini ifade etti.
Formula 1 Türkiye Grand Prix'sinin 2027'den itibaren beş yıl boyunca yeniden İstanbul'a gelmesinin şehir ekonomisi ve tanıtımı açısından önemli bir fırsat olduğunu dile getiren Avdagiç, İstanbul Park'ın Türk iş dünyasının kaynaklarıyla inşa edildiğini söyledi. Yaklaşık 156 milyon dolarlık pist yatırımının çevre yolları, telekomünikasyon ve diğer altyapı harcamalarıyla 250 milyon doların üzerine çıktığını belirten Avdagiç, etkinliğin otellerden gastronomiye kadar geniş bir hizmet ekosistemi için gelir yaratacağını ifade etti.
Daha önce ASO Başkanı Seyit Ardıç’ın, sıkı para politikası ve artan enerji maliyetlerinin sanayi üzerinde yarattığı baskıya ilişkin uyarılarını aktarmıştık. Ardıç, yüksek faiz nedeniyle finansmana erişimin zorlaştığını ve ithalatın üretime göre daha cazip hale geldiğini, bunun da yatırım iştahını zayıflatıp sanayisizleşme riskini artırdığını vurgulamıştı. Ayrıca yüksek teknolojili ürünlerde ihracatın sınırlı kaldığını belirterek uzun vadeli, üretken yatırımı destekleyen finansman ve teknoloji dönüşümüne odaklı adımların önemine dikkat çekmişti.
- Forex
- Crypto