TÜİK verileri, hanehalkı bütçesinde konut ve kira harcamalarının ağırlığını gösteriyor
Türkiye'de hanehalkı tüketim kalıpları, 2025 verilerinde barınma maliyetlerinin bütçe üzerindeki baskısını koruduğunu ortaya koyuyor. Ulaştırma harcamaları ikinci büyük kalem olurken, gelir düzeyi ve hane büyüklüğüne göre tüketim tercihlerinde belirgin farklılaşma görülüyor.
Öne Çıkanlar
- TÜİK'in 2025 Hanehalkı Bütçe Araştırması’na göre en yüksek harcama payı yüzde 29,3 ile konut ve kiraya, yüzde 20,5 ile ulaştırmaya ayrıldı.
- En yüksek gelir grubunda ulaştırmaya ayrılan pay yüzde 25'e çıkarken, en düşük gelir grubunda konut ve kiraya ayrılan pay yüzde 38,7 oldu.
- Hane büyüklüğüne göre harcama değişirken tek kişilik hanelerde konut ve kiraya ayrılan bütçe oranı yüzde 41'e yükseldi, altı kişilik hanelerde ise gıda harcamaları yüzde 23,7'ye ulaştı.
2025 tüketim dağılımı ve gelir gruplarına göre farklar
As reported by Dünya, TÜİK tarafından açıklanan 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı harcamalarında en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kiraya ayrılıyor. Bunu yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler izliyor.
Toplam tüketim harcamalarında en düşük pay ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetlerde, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetlerinde ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamalarında kalıyor. Veriler, zorunlu harcama kalemlerinin bütçe kompozisyonunda belirleyici olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Gelir düzeyi yükseldikçe ulaştırma harcamalarının payı artıyor. En yüksek gelir grubundaki haneler bütçelerinin yüzde 25'ini ulaştırmaya, yüzde 25,7'sini konut ve kiraya, yüzde 12,4'ünü gıda ve alkolsüz içeceklere ayırırken, en düşük gelir grubunda konut ve kira harcamalarının payı yüzde 38,7'ye, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 29,2'ye çıkıyor; ulaştırmanın payı ise yüzde 8,6'da kalıyor.
Gelir kaynağına göre dağılım da farklılaşıyor. Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan haneler bütçelerinin yüzde 26,4'ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9'unu ulaştırmaya ve yüzde 16'sını gıdaya ayırırken, müteşebbis geliri elde eden hanelerde ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9 ile ilk sıraya yakın bir düzeye ulaşıyor; bu grupta konut ve kira yüzde 25,5, gıda harcamaları ise yüzde 17 seviyesinde gerçekleşiyor.
Hane büyüklüğü ve gıda israfında öne çıkan kalemler
Hane büyüklüğüne göre bakıldığında, tek kişilik hanelerde konut ve kira yükü daha belirgin seyrediyor. Bu grupta bütçenin yüzde 41'i konut ve kiraya ayrılırken, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 14,3, ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 14,4 olarak hesaplanıyor.Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise harcama yapısı değişiyor. Bu hanelerde gıda harcamalarının payı yüzde 23,7'ye yükselirken, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4, ulaştırma harcamalarının payı yüzde 18,1 oluyor.
Araştırma, hanelerde en fazla israf edilen ürünlerin taze meyve ve sebzeler olduğunu da ortaya koyuyor. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip ediyor; sonuçlar, tüketim kompozisyonunun yanı sıra gıda yönetimi ve israfın da hanehalkı ekonomisinde önemli bir başlık olmaya devam ettiğine işaret ediyor.
Kuraklık kaynaklı arz baskısının gıda fiyatlarına etkisini daha önce ele almıştık. Nisan 2026 verileri, dana eti, taze sebze, kahve, ekmek ve süt ürünlerinde belirgin fiyat artışlarına işaret ederken; su yetersizliği ve hayvancılıkta gerileyen sürü varlığının 2026 boyunca gıda enflasyonu üzerindeki baskıyı sürdürebileceği vurgulanmıştı.
En Son Real Estate Haberleri
- Forex
- Crypto