Endonezya nikel üretimini kısıyor, Morowali'de kuraklık arz riskini büyütüyor

Endonezya nikel üretimini kısıyor, Morowali'de kuraklık arz riskini büyütüyor
Nikel arzında kritik risk

Sulawesi'deki Morowali sanayi bölgesinde derinleşen su sıkıntısı, küresel nikel arzı açısından kritik bir üretim merkezinde kapasite baskısı yaratıyor. Kesintinin uzaması halinde etkisinin yalnızca nikel pik demirle sınırlı kalmayıp paslanmaz çelik ve daha geniş sanayi tedarik zincirine yayılması bekleniyor.

Öne Çıkanlar

  • Morowali'deki El Niño kaynaklı kuraklık, nikel pik demir üretiminde iki haftalık süreçte 50-70 bin ton kayıp ve yüzde 30-40 kapasite düşüşü riski oluşturuyor.
  • Londra Metal Borsası'nda üç ay vadeli nikel 23 Eylül'de 16 bin 595 dolar/ton ile yüzde 0,2 yükselirken, Şanghay'da en aktif kontrat yüzde 1'in üzerinde artış gördü.
  • Endonezya'nın küresel nikel üretimindeki dominant payı nedeniyle Morowali'deki arz krizinin derinleşmesi küresel fiyatlar ve Asya paslanmaz çelik üreticilerinin maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir.

Morowali'de üretim kısıntısı ve kayıp riski

Dunya.com'un aktardığına göre, Indonesia Morowali Industrial Park yönetimi El Niño ile bağlantılı su sıkıntısının bazı ergitme tesislerinde üretimi etkilediğini doğruluyor ve sanayi bölgesindeki şirketlerden nikel pik demir üretimini azaltmalarını istiyor.

Şimdilik tesislerin tamamen durması ya da iş gücünde kesintiye gidilmesi gündemde bulunmuyor. Üreticiler bir yandan üretim hedeflerini yeniden ayarlarken diğer yandan alternatif su kaynakları bulmaya çalışıyor.

Morowali yönetimi eylül ayının başında, su kaynaklarında iyileşme sağlanmaması halinde bazı üretim hatlarında yüzde 30 ila 40 düşüş görülebileceği uyarısında bulunuyor. Son piyasa hesaplamaları, mevcut kısıntıların yaklaşık iki hafta aynı hızla sürmesi halinde nikel pik demir üretimindeki fiziksel kaybın 50 bin ile 70 bin ton arasında olabileceğine işaret ediyor; daha geniş zaman aralığını esas alan tahminlerde kaybın 100 bin tona yaklaşabileceği belirtiliyor.

Bölgenin kurulu nikel pik demir kapasitesinin yılda yaklaşık 4,2 milyon ton, aylık kapasitesinin ise 350 bin ton civarında olduğu hesaplanıyor. Bu nedenle birkaç haftalık kuraklık bile küresel arz dengelerini değiştirebilecek büyüklükte bir kesinti riski taşıyor.

Fiyatlar ve sanayi zincirine olası etkiler

Sorunun merkezinde cevher eksikliği değil, üretim tesislerinin ihtiyaç duyduğu su yer alıyor. Nikel işleme tesislerinde su, ekipmanların soğutulması, üretim sistemlerinin korunması ve özellikle yüksek basınçlı asit liçi kullanılan bazı proseslerin çalıştırılması açısından kritik önem taşıyor; bu nedenle su arzındaki sert düşüş kapasite kullanımını doğrudan sınırlıyor.

Kuraklığın boyutunu gösteren örneklerden biri Morowali yakınındaki Hengjaya bölgesinde görülüyor. Ağustosta bölgede yağış yaklaşık 4 milimetrede kalırken, tarihsel ağustos ortalaması 222 milimetre seviyesinde bulunuyor; yağışların normalleşmesindeki gecikme, üretimdeki baskının birkaç haftadan daha uzun sürmesi riskini artırıyor.

Arz tarafındaki bu yeni risk, nikel fiyatlarında da yeniden yukarı yönlü hareket yaratıyor. 23 Eylül'de Londra Metal Borsası'nda üç ay vadeli nikel yaklaşık 16 bin 595 dolar/ton seviyesinde işlem görerek yüzde 0,2 civarında yükselirken, Şanghay'da en çok işlem gören nikel kontratı yüzde 1'in üzerinde artışla 125 bin 760 yuan/ton düzeyine çıkıyor.

Buna karşın fiyatları sınırlayan unsurlar da varlığını koruyor. Küresel stokların yüksek seyretmesi ve paslanmaz çelik ile batarya sektörlerindeki nihai talebin görece zayıf kalması, olası yükselişin önündeki başlıca fren olarak öne çıkıyor.

Endonezya'nın dünya nikel üretiminin yarısından fazlasını tek başına karşılaması, Morowali'deki su krizini küresel piyasa için daha kritik hale getiriyor. Kesintinin büyümesi halinde Asya'daki paslanmaz çelik üreticilerinin maliyetlerinden küresel nikel fiyatlarına kadar uzanan daha geniş bir etki ortaya çıkabilir; Türkiye açısından ise kalıcı fiyat artışı, paslanmaz çelik ve nikel içeren sanayi ürünlerinde hammadde maliyet baskısını artırabilir.

Daha önce Türkiye’nin 2025 verilerine göre küresel çelik ticaretinde üst sıralarda yer aldığını; 17,5 milyon ton ihracatla 6’ncı, 19,8 milyon ton ithalatla 5’inci sıraya çıktığını aktarmıştık. Bu tabloyu, küresel çelik akışlarının ve fiyat dinamiklerinin Türkiye’de maliyetler ile rekabet koşullarını doğrudan etkileyen bir unsur olduğuna işaret ederek değerlendirmiştik.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.