Η Ελλάδα διευρύνει το δημοσιονομικό περιθώριο για ενεργειακές επενδύσεις μέσω της ρήτρας διαφυγής
Η νέα δυνατότητα επέκτασης της ρήτρας διαφυγής από την άμυνα στην ενέργεια δημιουργεί για την Ελλάδα πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας. Το ακριβές εύρος των επιλέξιμων μέτρων παραμένει υπό διευκρίνιση και αναμένεται να απασχολήσει τις συνεδριάσεις του Eurogroup και του Ecofin στο Λουξεμβούργο την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Κορυφαία σημεία
- Η Ελλάδα αποκτά δυνατότητα να αξιοποιήσει έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως για μέτρα ενεργειακής στήριξης την περίοδο 2026-2028, με σωρευτικό όριο 0,6%.
- Η επέκταση της ρήτρας διαφυγής δίνει δημοσιονομική ευελιξία για πράσινες ενεργειακές επενδύσεις, ενισχύοντας την ασφάλεια και ανθεκτικότητα ενέργειας στην Ευρώπη.
- Το Συμβούλιο έχει ήδη ενεργοποιήσει τη ρήτρα για 17 χώρες μεταξύ αυτών η Ελλάδα, ενώ αναμένεται έγκριση για Ισπανία μέσα σε τέσσερις εβδομάδες.
Πλαίσιο ευελιξίας και όρια εφαρμογής
Όπως αναφέρει η Ναυτεμπορική, η κυβέρνηση σκοπεύει να αξιοποιήσει τη νέα δυνατότητα, με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη να δηλώνει ότι η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξαρτάται από το βάθος της κρίσης στη Μέση Ανατολή και από την ένταση του προβλήματος στην ενέργεια.Αρμόδιες πηγές σημειώνουν ότι το τελικό όφελος για την Ελλάδα θα αποσαφηνιστεί όταν η Κομισιόν ερμηνεύσει πλήρως τη νέα ευελιξία για τις ενεργειακές δαπάνες. Το βασικό ερώτημα είναι αν το πλαίσιο θα καλύπτει μόνο νέα ενεργειακά έργα, όπως δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και αποθήκευση ενέργειας, ή και ευρύτερα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, η δημοσιονομική ευελιξία φτάνει έως το 1,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες. Επειδή η Ελλάδα διατηρεί ήδη υψηλές αμυντικές δαπάνες, δεν μπορούσε να αξιοποιήσει στον ίδιο βαθμό με άλλα κράτη μέλη όλο αυτό το περιθώριο, ενώ η διεύρυνση της ρήτρας προς την ενεργειακή ασφάλεια επιτρέπει πλέον καλύτερη χρήση της διαθέσιμης ευελιξίας για επενδύσεις στρατηγικής σημασίας.
Μέχρι στιγμής, αυτό που προβλέπεται είναι ότι, έπειτα από αίτημα κράτους μέλους και εντός του ανώτατου ορίου του 1,5% του ΑΕΠ, μπορεί να εφαρμοστεί ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για μέτρα ενεργειακής στήριξης. Τα μέτρα αυτά είναι διαθέσιμα για την περίοδο 2026-2028, με σωρευτικό ανώτατο όριο 0,6% του ΑΕΠ, ενώ για χώρες που έχουν ήδη εξαντλήσει την ευελιξία για αμυντικές δαπάνες προβλέπεται δυνατότητα υπέρβασης του 1,5%, υπό πρόσθετη αξιολόγηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Εστίαση στις πράσινες επενδύσεις και ευρωπαϊκή διάσταση
Η επέκταση της ρήτρας αφορά επενδύσεις στην ενέργεια και ειδικότερα πράσινες επενδύσεις, όχι αμιγώς μέτρα στήριξης που επιστρέφουν άμεσα στα νοικοκυριά. Περιλαμβάνει μέτρα που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο του 2026 και μετά και τα οποία μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ενισχύοντας την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.Η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποκλίνουν προσωρινά από την πορεία καθαρών δαπανών που έχει συστήσει το Συμβούλιο. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η μετάβαση σε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες σε εθνικό επίπεδο, με παράλληλη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους.
Μέχρι στιγμής, 18 κράτη μέλη έχουν ζητήσει την ενεργοποίηση της ρήτρας. Το Συμβούλιο την έχει ήδη ενεργοποιήσει για 17 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, ενώ για την Ισπανία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει στις 22 Μαΐου θετική αξιολόγηση του αιτήματος και το Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει τη σχετική σύσταση εντός των επόμενων τεσσάρων εβδομάδων.
Σε προηγούμενο ρεπορτάζ μας για την επιτάχυνση του ενεργειακού μετασχηματισμού της Ελλάδας, είχαμε εστιάσει στην άνοδο της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, στα πρώτα έργα αποθήκευσης και στη νέα επενδυτική φάση για δίκτυα και ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Είχαμε επίσης αναδείξει τους στόχους του ΑΔΜΗΕ για επέκταση υποδομών και τη σημασία των διασυνδέσεων για την ασφάλεια εφοδιασμού και τη σταθερότητα των τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Τελευταίες National Grid Ειδήσεις
- Forex
- Crypto