Η Ισπανία προωθεί μηχανισμό κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού στην ευρωζώνη
Οι διαπραγματεύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρουν το ζήτημα του κοινού ευρωπαϊκού χρέους, καθώς η Ισπανία καταθέτει πρόταση για νέο χρηματοδοτικό μηχανισμό μέσω της Κομισιόν. Η πρόταση συζητείται ήδη σε επίπεδο κρατών-μελών και συνδέεται με τη δυνατότητα ετήσιων εκδόσεων έως 850 δισ. ευρώ υπό τη συμμετοχή και των 27 χωρών της Ε.Ε.
Κορυφαία σημεία
- Η ισπανική πρόταση προβλέπει μηχανισμό ετήσιας έκδοσης ευρωπαϊκού χρέους έως 850 δισ. ευρώ με συμμετοχή και των 27 κρατών-μελών, ESM και EFSF.
- Η Ελλάδα, που σχεδιάζει άντληση 9 δισ. ευρώ από τις αγορές, θα μπορούσε να δανειστεί έως 3 δισ. ευρώ ετησίως με χαμηλότερο επιτόκιο μέσω του νέου μηχανισμού.
- Η πρόταση τίθεται στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης για τον προϋπολογισμό 2028-2034 της ΕΕ και επαναφέρει το ζήτημα κοινού ευρωπαϊκού χρέους.
Δομή του μηχανισμού και όροι χρηματοδότησης
Όπως αναφέρει η Ναυτεμπορική, η πρόταση που παρουσίασε ο Ισπανός υπουργός Οικονομικών Κάρλος Κουέρπο έχει ήδη διανεμηθεί στα κράτη-μέλη και αποτελεί αντικείμενο πρώτης συζήτησης στο Eurogroup. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δανείζεται εκ μέρους των κρατών-μελών και να διοχετεύει τα κεφάλαια αυτά στις χώρες με τη μορφή δανείων.Σύμφωνα με τις πληροφορίες του κειμένου, ο μηχανισμός θα μπορεί να προχωρά σε ετήσιες εκδόσεις χρέους έως 850 δισ. ευρώ, με προϋπόθεση τη συμμετοχή των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μαζί με τον ESM και το EFSF. Κάθε χώρα θα μπορεί να αντλεί ρευστότητα ίση με το ένα τρίτο της ετήσιας εκδοτικής της δραστηριότητας, κάτι που για την Ελλάδα σημαίνει ότι σε σχεδιαζόμενη άντληση 9 δισ. ευρώ από τις αγορές, έως 3 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να προέρχονται από τον νέο μηχανισμό.
Το κόστος δανεισμού διαφοροποιείται ανά χώρα. Η βασική λογική είναι ότι χώρες με υψηλότερο κόστος δανεισμού μπορούν να ωφελούνται από το χαμηλότερο επιτόκιο με το οποίο δανείζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ χώρες που ήδη δανείζονται φθηνότερα δεν αποκτούν το ίδιο πλεονέκτημα.
Με το παράδειγμα που παρατίθεται, αν ο μηχανισμός δανείζεται με 3,20%, η Γερμανία με 3,05% και η Ελλάδα με 3,75%, τότε η Ελλάδα θα μπορούσε να δανειστεί μέσω του μηχανισμού με τελικό κόστος 3,35%. Αυτό παραμένει χαμηλότερο από το επιτόκιο αγοράς για την Ελλάδα και δημιουργεί περιθώριο εξοικονόμησης πόρων για εθνικές προτεραιότητες.
Πιθανά οφέλη και ευρωπαϊκό πολιτικό πλαίσιο
Οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι από μια τέτοια δομή αναμένεται να είναι χώρες που αντλούν μεγάλα ποσά από τις αγορές, όπως η Ισπανία, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιταλία. Για την Ελλάδα το όφελος εκτιμάται ως μικρότερο, αλλά παραμένει θετικό εφόσον προσφέρει χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης σε σχέση με την απευθείας έξοδο στις αγορές.Η συμμετοχή προβλέπεται να είναι εθελοντική και να αφορά μόνο κράτη-μέλη που τηρούν τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό περιορίζει την πρόσβαση στον μηχανισμό σε χώρες που παραμένουν εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου δημοσιονομικής συμμόρφωσης.
Η συζήτηση για κοινό ευρωπαϊκό χρέος επανέρχεται σε ένα πεδίο με ισχυρό πολιτικό φορτίο, καθώς στο παρελθόν έχει προκαλέσει αντιπαραθέσεις μεταξύ των χωρών του Νότου και του πιο επιφυλακτικού μπλοκ του Βορρά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε ήδη κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα το 2021 με το πρόγραμμα κοινού δανεισμού ύψους 750 δισ. ευρώ για το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η χρονική επιλογή της Ισπανίας συνδέεται και με τη διαπραγμάτευση για τον πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, η οποία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026. Έτσι, η πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαπραγμάτευση για τον τρόπο χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων τα επόμενα χρόνια.
Σε προηγούμενο ρεπορτάζ μας για την ατζέντα του Eurogroup γύρω από την οικονομική ανθεκτικότητα και τη χρηματοδότηση, είχαμε αναδείξει ότι οι υπουργοί Οικονομικών έδωσαν έμφαση στη διατήρηση της σταθερότητας, ενώ παράλληλα προωθούνται πρωτοβουλίες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Είχαμε επίσης σημειώσει την κοινή στάση υπέρ του ψηφιακού ευρώ με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2029, καθώς και τη συζήτηση για κινδύνους και ευκαιρίες της τεχνητής νοημοσύνης στις ευρωπαϊκές χρηματοπιστωτικές υποδομές.
- Forex
- Crypto