Η Ελλάδα χρειάζεται αναλογικό HTA για ορφανά φάρμακα και ισότιμη πρόσβαση

Η Ελλάδα χρειάζεται αναλογικό HTA για ορφανά φάρμακα και ισότιμη πρόσβαση
Ισότιμη πρόσβαση στα ορφανά

Η συζήτηση για την Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας στην Ελλάδα επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στο πώς μπορεί να συνδυαστεί η πρόσβαση στην καινοτομία με τη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής δαπάνης. Στα ορφανά φάρμακα, η πρόκληση γίνεται εντονότερη, καθώς το υψηλό κόστος, τα περιορισμένα κλινικά δεδομένα και οι ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες απαιτούν αναλογική αξιολόγηση και ουσιαστική συμμετοχή ασθενών και ειδικών.

Κορυφαία σημεία

  • Η εισαγωγή αναλογικού HTA για ορφανά φάρμακα στην Ελλάδα προτείνεται για να εναρμονιστεί η κλινική αξία με ορθολογική κατανομή πόρων, αντί για απλές εξαιρέσεις.
  • Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο HTA ενσωματώνει συμμετοχή ασθενών και κλινικών εμπειρογνωμόνων και αξιοποιεί τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς για διαχείριση σπάνιων παθήσεων.
  • Η βιώσιμη πολιτική υγείας απαιτεί χρήση εργαλείων όπως συμφωνίες επιμερισμού κινδύνου, δεδομένα πραγματικού κόσμου και Ταμείο Καινοτομίας με ευελιξία για θεραπείες υψηλής αξίας.

Πλαίσιο αξιολόγησης για σπάνιες παθήσεις

Όπως αναφέρει η Naftemporiki, ο Δημήτρης Αθανασίου υποστηρίζει ότι ένα ώριμο σύστημα HTA δεν επιλέγει ανάμεσα στον έλεγχο της δαπάνης και στην πρόσβαση των ασθενών, αλλά επιχειρεί να συμφιλιώσει τους δύο στόχους με βάση την κλινική αξία, την προστιθέμενη θεραπευτική ωφέλεια και την ορθολογική κατανομή πόρων.

Σύμφωνα με την ανάλυση, τα ορφανά φάρμακα δεν πρέπει να εξαιρούνται από την αξιολόγηση, ακριβώς επειδή συνδέονται συχνά με υψηλό κόστος και μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Ωστόσο, οι ίδιες απαιτήσεις τεκμηρίωσης που εφαρμόζονται σε θεραπείες για μεγάλους πληθυσμούς μπορεί να οδηγούν, στις υπερσπάνιες νόσους, σε τυπικά ίση αλλά ουσιαστικά άνιση διαδικασία.

Η προσέγγιση αυτή σημαίνει ότι το HTA εξετάζει όχι μόνο το μέγεθος ενός αποτελέσματος σε αριθμητικούς όρους, αλλά και την κλινική σημασία του. Σε χρόνιες και μη αναστρέψιμες σπάνιες παθήσεις, η επιβράδυνση της εξέλιξης, η διατήρηση της αναπνευστικής λειτουργίας ή της αυτοεξυπηρέτησης και η σταθεροποίηση της νόσου μπορεί να αποτελούν κρίσιμη θεραπευτική αξία.

Το κείμενο τονίζει επίσης ότι η εποχή της ιατρικής ακριβείας αλλάζει την έννοια του πληθυσμού-στόχου, καθώς μια θεραπεία μπορεί να αφορά μόνο ασθενείς με συγκεκριμένη μετάλλαξη, βιοδείκτη, ηλικία ή στάδιο νόσου. Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον θεραπευτικό πληθυσμό της εγκεκριμένης ένδειξης και όχι απαραιτήτως το σύνολο του πληθυσμού μιας σπάνιας πάθησης.

Ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και επιπτώσεις για την Ελλάδα

Η ανάλυση επισημαίνει ότι η συμμετοχή ασθενών, φροντιστών και κλινικών εμπειρογνωμόνων έχει ήδη ενσωματωθεί στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο HTA, μεταξύ άλλων στις Κοινές Κλινικές Αξιολογήσεις και στις Κοινές Επιστημονικές Διαβουλεύσεις. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο στάδιο του scoping, όπου διαμορφώνεται το PICO και καθορίζονται πληθυσμός, παρέμβαση, συγκριτικές θεραπείες και εκβάσεις αξιολόγησης.

Για τις σπάνιες και πολύπλοκες παθήσεις, το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει επίσης αξιοποίηση της εξειδικευμένης γνώσης από τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς, καθώς και διαφανή διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων όταν δεν υπάρχουν πλήρως ανεξάρτητοι ειδικοί με την απαιτούμενη εις βάθος εμπειρία. Κατά την αρθρογραφία, αυτή η προσέγγιση αποτελεί χρήσιμο οδηγό για το ελληνικό σύστημα, χωρίς να απαιτείται ειδική εξαίρεση για τις Σπάνιες Παθήσεις.

Σε επίπεδο πολιτικής υγείας, υπογραμμίζεται ότι η βιωσιμότητα δεν ταυτίζεται μόνο με χαμηλότερη φαρμακευτική δαπάνη, καθώς το συνολικό κόστος μιας σπάνιας πάθησης περιλαμβάνει νοσηλείες, αποκατάσταση, αναπηρία, απώλεια παραγωγικότητας και ευρύτερο κοινωνικό βάρος. Μια θεραπεία με υψηλό άμεσο κόστος μπορεί να δημιουργεί σημαντική αξία εάν περιορίζει μη αναστρέψιμη αναπηρία, επιπλοκές ή νοσηλείες.

Ο συντάκτης προτείνει εργαλεία όπως συμφωνίες επιμερισμού κινδύνου, δεδομένα πραγματικού κόσμου, μητρώα ασθενών, επαναξιολόγηση και συμφωνίες ελεγχόμενης εισόδου, ώστε η πρόσβαση να συνδέεται με πρόσθετη τεκμηρίωση. Παράλληλα, αναφέρει ότι το Ταμείο Καινοτομίας μπορεί να λειτουργεί ως σημαντικό εργαλείο για θεραπείες υψηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλής ακάλυπτης ανάγκης, εφόσον διαθέτει την απαιτούμενη ευελιξία για Σπάνιες και Υπερσπάνιες Παθήσεις.

Σε προηγούμενο άρθρο μας για το νέο ελληνικό πλαίσιο HTA και αποζημίωσης φαρμάκων, είχαμε αναλύσει πώς το υπό διαμόρφωση μοντέλο συνδέει τη δημόσια χρηματοδότηση με την τεκμηριωμένη κλινική και οικονομική αξία, αξιοποιώντας εργαλεία όπως ο ICER και η κατηγοριοποίηση πρόσθετου οφέλους. Είχαμε επίσης επισημάνει ότι το προτεινόμενο εύρος κόστους ευκαιρίας ανά QALY λειτουργεί ως υποστήριξη της διαπραγμάτευσης χωρίς σταθερό αποζημιωτικό όριο, με στόχο τον εξορθολογισμό της δαπάνης και την καλύτερη κατανομή πόρων.

Αυτό το υλικό μπορεί να περιέχει απόψεις τρίτων, κανένα από τα δεδομένα και τις πληροφορίες σε αυτήν την ιστοσελίδα δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή σύμφωνα με την Αποποίηση Ευθυνών μας. Ενώ τηρούμε αυστηρή Συντακτική Ακεραιότητα, αυτή η ανάρτηση μπορεί να περιέχει αναφορές σε προϊόντα από τους συνεργάτες μας.