Kula-oprichter: tokenisatie dreigt een markt van digitale verpakkingen te worden

​Tokenisatie dringt snel door in de traditionele financiële sector, maar maar het bezit van een token betekent niet noodzakelijk dat je het onderliggende activum bezit. Kula-oprichter Chris Turner denkt dat de markt van vandaag uiteindelijk uiteen zal vallen in tokens die juridisch erkend eigendom vertegenwoordigen en tokens die simpelweg activa vertegenwoordigen die elders worden aangehouden. In een interview met Traders Union legt hij uit welk deel van de tokenisatiemarkt volgens hem de hype zal overleven en waar de technologie echt nieuwe investeringsmogelijkheden kan creëren.

Van internationale ontwikkeling naar blockchain

Chris Turner werkte ongeveer 25 jaar in de internationale ontwikkelingssector, voornamelijk aan gezondheidsgerelateerde projecten. Daar kwam hij in aanraking met het probleem dat hem uiteindelijk naar blockchain zou leiden: enorme budgetten vertaalden zich niet altijd in betekenisvolle resultaten op lokaal niveau.

“Na ongeveer 15 jaar merkte ik hoe slecht verspilling en impact werden gemeten. Ik zag projecten van miljarden dollars waarbij uiteindelijk slechts enkele honderdduizenden dollars de lokale gemeenschappen bereikten. En naast het geld werden gemeenschappen wel geraadpleegd, maar kregen ze zelden echte beslissingsbevoegdheid over projecten die hun leven vormgaven.”

Het keerpunt kwam in 2017 tijdens een blockchainconferentie. Turner hoorde over een scheepvaartbedrijf dat zijn volledige jaarlijkse voorraad on-chain had gezet. Dankzij het systeem kon een container van Shanghai naar San Francisco worden gevolgd, met verificatie bij elke stap.

“Dat maakte echt indruk op me, omdat het voor hen miljarden aan verloren voorraad oploste. Het zette me ook aan het denken: als je een container zo nauwkeurig kunt verifiëren, kun je ook nagaan hoe ontwikkelingskapitaal wordt ingezet en wat het daadwerkelijk oplevert.”

Dat idee werd later de basis voor Kula. Turner wilde blockchain niet alleen gebruiken om te verifiëren hoe middelen werden besteed en welke impact ze hadden, maar ook om lokale belanghebbenden echte governance-rechten te geven via tokenized participatie.

Niet elke token betekent eigendom

Turner twijfelt er weinig aan dat tokenisatie onderdeel van het financiële systeem zal blijven. Hij vindt echter dat de markt van vandaag fundamenteel verschillende modellen onder dezelfde term schaart.

Het belangrijkste probleem is volgens hem dat veel RWA-tokens simpelweg naar een activum verwijzen, terwijl het juridisch eigendom in een traditioneel register blijft vastgelegd. In dit model voegt blockchain een extra technologische laag toe, zonder de manier waarop het eigendom zelf wordt geregistreerd te veranderen.

“Dit betekent dat de token verwijst naar een activum dat ergens anders wordt aangehouden, terwijl het juridisch eigendom nog steeds in een traditioneel register staat. Dat is een representatielaag, geen verandering in wie juridisch eigenaar is van wat. Wanneer de handelsvolumes afnemen of een geschil voor de rechter komt, zal veel van die activiteit worden ontmaskerd als herverpakking in plaats van innovatie.”

Turner ziet meer langetermijnpotentieel in een ander model: title tokenization. In dit geval vertegenwoordigt de token niet alleen een activum, maar kan deze dienen als een juridisch betekenisvol eigendomsbewijs wanneer het relevante wettelijke kader dit erkent.

“Title tokenisation is anders en dit is het deel dat zal blijven bestaan. De token verwijst hier niet alleen naar het activum. Hij bevat de eigendomstitel zelf. In rechtsgebieden die on-chain registers in de nationale wetgeving erkennen, kan die token juridisch eigendom vormen en er niet alleen naar verwijzen. Mijn visie is dus dat tokenisatie absoluut zal blijven bestaan, maar dat de markt zich zal splitsen. Referential instruments zullen na verloop van tijd worden herinnerd als onderdeel van de hypecyclus, terwijl title tokenization op lange termijn zal overblijven.”

Turner denkt dat dit ook de reden is waarom bestaande technische standaarden moeten evolueren. Kula stelde onlangs zes nieuwe Ethereum-tokenstandaarden voor, bedoeld om frameworks zoals ERC-3.643 uit te breiden. Volgens hem ontbreken in de huidige infrastructuur nog mechanismen voor een betrouwbare koppeling tussen activa en tokens en voor compliance over landsgrenzen heen.

De grootste kans ligt buiten aandelen en obligaties

Veel van de huidige aandacht rond tokenisatie gaat uit naar aandelen, obligaties en geldmarkten. Turner erkent dat deze gebieden al op grote schaal worden getokeniseerd, maar denkt dat enkele van de interessantste kansen elders liggen.

Hij wijst op markten waar eigendomsregistraties versnipperd en ondoorzichtig zijn, waardoor activa moeilijk toegankelijk zijn voor externe investeerders.

“De belangrijkste vraag is niet of een activum on-chain kan worden geplaatst. Het gaat erom of de token juridisch afdwingbaar eigendom vertegenwoordigt en een echt registratieprobleem oplost. Als een rechtsgebied een on-chain register niet erkent, is de token simpelweg een andere referentiële of contractuele aanspraak, in plaats van het eigendomsregister zelf.”

In zulke gevallen kan tokenisatie volgens Turner juist een extra laag complexiteit toevoegen. Volgens hem ontstaat de echte waarde pas wanneer de wet de token zelf erkent als het eigendomsregister.

Dat model kan volgens hem kapitaal ontsluiten voor markten en projecten die traditionele financiële infrastructuur moeilijk kan ondersteunen.

Hoe het werkt in projecten uit de praktijk

Een gebied waarop Kula dit model toepast, is hernieuwbare energie. Turner verwijst naar het werk van het bedrijf in Nepal, waar Kula investeert in juridisch erkende lokale exploitatiemaatschappijen die verbonden zijn aan waterkrachtprojecten.

Volgens een structuur die hij als typisch beschrijft, verwerft Kula ongeveer 40% van het belang, terwijl circa 20% wordt toegewezen aan de lokale gemeenschap. Het eigendom wordt on-chain vastgelegd, terwijl governance-rechten, winstuitkeringen en financiering op basis van mijlpalen via tokens worden gekoppeld aan de juridische entiteit door middel van smart contracts.

“Tokenhouders bezitten daardoor een economisch belang in het project, in plaats van slechts een digitale representatie ervan aan te houden. Hernieuwbare energie is bijzonder geschikt voor dit model, omdat de prestaties van het project continu kunnen worden geverifieerd.”

Turner zegt dat beleggers via rapportage on-chain de elektriciteitsproductie, emissiereducties en lokale werkgelegenheid kunnen volgen. De projecten kunnen ook geverifieerde CO₂-compensaties genereren, die vervolgens kunnen worden getokeniseerd.

Kula is ook sterk aanwezig in Afrika. Volgens Turner ligt de aantrekkingskracht niet in een gebrek aan activa of capabele lokale exploitanten, maar in lacunes in de eigendomsinfrastructuur die nodig is om deze met extern kapitaal te verbinden.

“De regio beschikt over een overvloed aan productieve activa in verschillende sectoren, waaronder energie, landbouw, transport en grondstoffen, en er is geen gebrek aan capabele exploitanten. Wat ontbreekt, is de eigendomsinfrastructuur die extern kapitaal in staat stelt om op eerlijke, verifieerbare voorwaarden deel te nemen.”

Gefragmenteerde registers en ondoorzichtige rapportage zijn volgens hem vooral problematisch wanneer lokale gemeenschappen een groot deel van de kosten van een project dragen, maar weinig tot geen eigendom hebben van het onderliggende activum. Tegelijkertijd beperkt Kula zich niet tot opkomende markten en onderzoekt het actief mogelijkheden in Noord-Amerika en Europa.

Een getokeniseerd aandeel betekent niet altijd eigendom van aandelen

Voor beleggers is een van de belangrijkste onderscheidingen die tussen een token dat wettelijke eigendomsrechten vertegenwoordigt en een instrument dat slechts economische blootstelling aan het onderliggende activum biedt.

Waar getokeniseerde effecten wettelijk worden erkend, kan een getokeniseerd aandeel volgens Turner dezelfde rechten bieden als een traditioneel effect, terwijl het ook snellere afwikkeling, meer transparantie, fractioneel eigendom en directere deelname aan governance mogelijk maakt.

“Het belangrijke onderscheid is dat niet elk getokeniseerd activum zo werkt. In sommige gevallen blijven de onderliggende aandelen bij een tussenpersoon en biedt de token beleggers alleen economische blootstelling. Dat is een volkomen geldige structuur, maar het is niet hetzelfde als het bezitten van de wettelijke eigendomstitel.”

Daarom zegt Turner dat beleggers zichzelf vóór de aankoop van een getokeniseerd activum een eenvoudige vraag moeten stellen: vertegenwoordigt de token zelf wettelijke eigendom?

Het is minstens zo belangrijk om het bestaan van het onderliggende activum te verifiëren. Tokenisatie maakt audits, juridische documentatie of een zorgvuldige beoordeling van de beleggingsstructuur niet overbodig.

“Beleggers moeten de juridische structuur achter het activum kunnen beoordelen, begrijpen hoe de token zich verhoudt tot het eigendom en doorlopende informatie kunnen inzien over de prestaties van het project, of het nu gaat om financiële resultaten, operationele gegevens of onafhankelijke verificatie. Tokenisatie neemt de noodzaak van due diligence niet weg, maar kan eigendom en rapportage veel transparanter maken.”

Juridische bescherming hangt ook af van de structuur achter de token. Turner zegt dat de rechten van beleggers in veel rechtsgebieden beperkt kunnen zijn als de uitgever insolvent raakt of het onderliggende activum in beslag wordt genomen.

Hij noemt Zwitserland, Duitsland en de VAE als voorbeelden van rechtsgebieden waar getokeniseerde effecten of digitale eigendomsregisters wettelijke erkenning hebben gekregen.

“Daarom is het juridische kader belangrijker dan de technologie zelf. In rechtsgebieden zoals Zwitserland, Duitsland en de VAE, waar getokeniseerde effecten en digitale eigendomsregisters wettelijk worden erkend, kunnen tokens wettelijke eigendom vertegenwoordigen. Binnen die structuren worden de rechten van beleggers bepaald door het onderliggende juridische kader en zijn ze minder afhankelijk van het feit of de uitgever solvabel blijft. Voordat je investeert, is het belangrijk om te begrijpen hoe het eigendom wordt vastgesteld, welke rechten de token verleent en hoe die rechten zouden worden behandeld als de uitgever of het onderliggende activum onderwerp zou worden van juridische procedures.”

Wat nodig is om een markt van $16 biljoen op te bouwen

Sommige prognoses suggereren dat de markt voor getokeniseerde activa tegen 2030 $16 biljoen kan bereiken. Turner acht dat scenario mogelijk, maar zegt dat het genoemde bedrag weinig betekent zonder inzicht in welke activa de groei zullen aandrijven.

Volgens hem zal de impact beperkt blijven als de markt voornamelijk groeit via traditionele financiële instrumenten die simpelweg een getokeniseerde verpakking krijgen. Zo’n model kan de distributie en handel verbeteren, maar zou de manier waarop activa worden gehouden niet fundamenteel veranderen.

“De echte expansie komt van activa waarin nooit gemakkelijk kon worden geïnvesteerd, omdat eigendom moeilijk vast te leggen, over te dragen of te verifiëren was. In die gevallen zal een wettelijk erkende token nieuwe markten creëren die voorheen niet bestonden.”

Turner ziet juridische verandering als de belangrijkste factor. Zolang rechtsstelsels digitale eigendom niet gelijkstellen aan traditioneel eigendom, verwacht hij dat veel tokens zullen blijven functioneren als digitale verpakkingen rond bestaande structuren.

“Wat uiteindelijk de omvang van de markt bepaalt, is of rechtsstelsels digitale eigendom gaan erkennen als gelijkwaardig aan traditioneel eigendom. Tot dat gebeurt, zullen veel getokeniseerde activa digitale verpakkingen blijven rond conventionele structuren die zijn ondergebracht in financiële producten binnen silo’s en worden aangehouden door traditionele marktpartijen. De sector moet voorkomen dat tokenisatie wordt behandeld als een verpakkingsproces. Duurzame groei zal voortkomen uit het creëren van juridisch afdwingbare eigendomsstructuren, niet simpelweg uit het plaatsen van bestaande financiële producten op een blockchain.”

Voor Turner vormt dit de belangrijkste scheidslijn voor de volgende fase van tokenisatie: de technologie maakt het al mogelijk om digitale activa uit te geven, maar de uiteindelijke omvang van de markt zal afhangen van de vraag of de wetgeving kan bijbenen.