Nederland verruimt bevoegdheden AIVD en MIVD tegen dreigingen uit Rusland, China en Iran
Het kabinet wil de Nederlandse inlichtingendiensten meer ruimte geven om sneller op te treden tegen buitenlandse statelijke en terroristische dreigingen. Via een nieuw wetsvoorstel kunnen AIVD en MIVD gerichter handelen tegen aangewezen tegenstanders, terwijl de internetconsultatie nu van start gaat en privacytoezicht behouden blijft.
Hoogtepunten
- Het kabinet stelt wetsvoorstel voor waardoor AIVD en MIVD zonder voorafgaande toestemming hackers en spionnen uit Rusland, China en Iran digitaal kunnen volgen.
- Het voorstel geeft inlichtingendiensten bredere wettelijke mogelijkheden om informatie bij bedrijven zoals banken en universiteiten op te vragen en risico’s te signaleren.
- Toezicht op AIVD en MIVD-activiteiten wordt gecentraliseerd bij het College van toetsing en toezicht, ondanks eerdere kritiek op hun omgang met persoonsgegevens.
Wetsvoorstel verbreedt inzet tegen digitale en buitenlandse dreigingen
Zoals gemeld door NOS krijgen de AIVD en MIVD onder een wetsvoorstel van het kabinet extra bevoegdheden om "evidente tegenstanders" op te sporen en aan te pakken. Tot die categorie rekent het kabinet onder meer Russische hackers, Chinese spionnen, door Iran gestuurde aanslagplegers en terroristen van IS.Defensieminister Yesilgöz zegt in een toelichting dat de diensten daardoor sneller en gerichter kunnen reageren, terwijl een toezichthouder controle blijft uitoefenen. Een van de praktische veranderingen is dat de diensten niet langer vooraf toestemming hoeven te vragen voor het digitaal volgen van een individuele hacker, waarna de rechtmatigheid achteraf wordt getoetst.
Wanneer bijvoorbeeld de Russische geheime dienst als evidente tegenstander is aangewezen, kunnen AIVD en MIVD volgens het voorstel alle hackers aanpakken die vermoedelijk voor die dienst opereren. De toezichthouder kan lopende operaties alsnog stilleggen als daarbij onrechtmatigheden worden vastgesteld.
Samenwerking met bedrijven en toezicht krijgen bredere rol
In het voorstel komen ook extra mogelijkheden voor samenwerking met Nederlandse bedrijven en organisaties, inclusief een wettelijke basis om informatie op te vragen en instellingen op risico's te wijzen. Volgens het kabinet kan het daarbij gaan om onder meer banken, universiteiten en online platforms.Minister Heerma van Binnenlandse Zaken wil geen specifieke organisaties noemen, maar stelt dat gerichte samenwerking uitvoerbaarder is dan brede screeningsoperaties. Het vorige kabinet wilde eerder 8000 buitenlandse wetenschappers en studenten aan Nederlandse universiteiten screenen uit vrees dat kennis door landen als China, Rusland en Iran kan worden misbruikt, bijvoorbeeld voor wapensystemen, maar die aanpak bleek onhaalbaar.
De nieuwe regels moeten daarnaast de informatie-uitwisseling tussen de krijgsmacht en de militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst vereenvoudigen en de samenwerking met instanties zoals de Dienst Justitiële Inrichtingen en de Immigratie- en Naturalisatiedienst regelen. Het toezicht wordt samengebracht bij één orgaan, het College van toetsing en toezicht, terwijl de huidige toezichthouders de afgelopen jaren juist kritiek uiten op de werkwijze van AIVD en MIVD rond het verzamelen en bewaren van persoonsgegevens.
In onze eerdere berichtgeving over de praktische ACM-lijst met gesanctioneerde Russische websites schreven we hoe internetaanbieders meer houvast krijgen bij het naleven van EU-sancties tegen Russische media-entiteiten. Daarbij lichtten we toe dat blokkades onder voorwaarden passen binnen de Open Internetverordening, terwijl providers zelf verantwoordelijk blijven voor de beoordeling van nieuwe of spiegelwebsites en er toezicht en handhaving via OM en jaarlijkse actualisatie door de ACM plaatsvindt.
Laatste Legislation nieuws
- Forex
- Crypto