Yeni OVP, büyümeyi korurken enflasyon ve cari açık görünümünü bozuyor
Türkiye'nin üç yıllık ekonomi yol haritasını çizen yeni Orta Vadeli Program, büyüme tahminlerini sınırlı aşağı çekerken enflasyon, kur ve cari denge patikasında daha belirgin revizyonlar içeriyor. Ekonomist Prof. Dr. Selva Demiralp, bu tablonun ekonomi politikasında büyümenin öncelikli tutulduğunu ve dezenflasyon sürecinin bu nedenle zorlaştığını söylüyor.
Öne Çıkanlar
- Yeni OVP'de 2026 büyüme tahmini yüzde 3,8'den yüzde 3,3'e düşerken, 2027 ve sonrası için nispeten yüksek seviyeler korunuyor.
- 2026 sonu enflasyonu yüzde 28,4, 2027 için yüzde 21 ve 2029 hedefi yüzde 9 olup, tek haneli enflasyon iki yıl ertelendi.
- 2026 cari açık tahmini önceki programın iki katından fazla artarak 47,5 milyar dolara çıkarıldı, zımni dolar/TL kurunda da belirgin yükseliş öngörülüyor.
OVP revizyonlarında büyüme tercihi öne çıkıyor
Dünya'nın aktardığına göre Prof. Dr. Selva Demiralp, yeni OVP'de enflasyon, cari açık, kur ve kamu yatırımlarına ilişkin öngörülerin önemli ölçüde değişmesine karşın büyüme tahminlerinin büyük ölçüde korunmasının ekonomi politikasındaki önceliği gösterdiğini belirtiyor.Geçen yılki OVP'de 2026 için yüzde 3,8, 2027 için yüzde 4,3 ve 2028 için yüzde 5 olarak öngörülen büyüme, yeni programda sırasıyla yüzde 3,3, yüzde 4,2 ve yüzde 4,6'ya çekiliyor. Demiralp, buna karşılık aynı dönem için enflasyon tahminlerindeki artışın çok daha belirgin olduğuna dikkat çekerek büyümenin bir tahminden çok politika tercihi haline geldiğini savunuyor.
Demiralp, kredibilitesi zayıflamış bir Merkez Bankası ve güçlü kurumsal yapıların bulunmadığı bir ortamda büyümeden feragat etmeden hızlı bir dezenflasyon sağlamanın zor olduğunu ifade ediyor. İşsizlik tahminlerinin de büyük ölçüde korunmasının, en geç 2028'de yapılması beklenen seçimler öncesinde hükümetin büyüme ve istihdam görünümünde belirgin bir bozulma öngörmek istemediğine işaret ettiğini dile getiriyor.
2026 büyüme tahminindeki düşüşü ise farklı değerlendiren Demiralp, savaşın tetiklediği dış talep zayıflığı, küresel ticaretteki yavaşlama ve dezenflasyon sürecinin gerektirdiği sıkı finansal koşulların etkili olduğunu belirtiyor. Buna karşın 2027 büyümesinin yeniden yüzde 4,2'ye çıkarılması, ekonomi yönetiminin ilk fırsatta önceki büyüme patikasına dönmek istediğine işaret ediyor.
Enflasyon, kur ve cari açıkta maliyet artıyor
Yeni OVP'de 2026 yıl sonu enflasyonu yüzde 28,4 olarak öngörülürken, enflasyonun 2027'de yüzde 21'e, 2028'de yüzde 13,5'e ve 2029'da yüzde 9'a gerilemesi hedefleniyor. Böylece önceki programda 2027 için öngörülen tek haneli enflasyona geçiş, yeni programda 2029'a öteleniyor.Demiralp, yeni patikanın önceki OVP'ye göre daha gerçekçi hale geldiğini ancak özellikle 2027 tahmininin halen iddialı kaldığını düşünüyor. Yıl sonu enflasyonunun yüzde 30 veya biraz üzerinde gerçekleşmesini bekleyen Demiralp, bu seviyeden 2027 sonunda yüzde 21'e inilmesinin yaklaşık 10 puanlık bir düşüş gerektirdiğini vurguluyor.
Demiralp'e göre OVP'nin temel açmazlarından biri, ekonomide güçlü bir soğumaya izin vermeden enflasyonu belirgin biçimde düşürme hedefinin korunması. Türkiye'de geçmişte hedeflerin defalarca kaçırılması nedeniyle beklentilerin açıklanan hedeflerden çok gerçekleşen enflasyon ve talep koşullarına göre şekillendiğini savunan Demiralp, büyümenin korunması ve iç talebin yeterince soğumaması halinde dezenflasyonun beklenen hızda gerçekleşmesinin zorlaşacağını belirtiyor.
Demiralp, TCMB'nin 13 Ağustos'taki Enflasyon Raporu toplantısında 2027 ve sonrası için hedef açıklamayıp bu kısmı OVP'ye bırakmasını önemli buluyor. TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın OVP'deki yukarı yönlü güncellemeleri maliye politikasıyla eşgüdüm çerçevesinde açıklamasını da siyasi otoritenin tercihleriyle ilişkilendirerek Merkez Bankası'nın dezenflasyon konusunda hareket alanının sınırlı olduğu değerlendirmesini yapıyor.
OVP rakamlarından hesaplanan zımni dolar/TL kurunun 2027'de 56,1, 2028'de ise 63,7 civarında olması öngörülüyor; önceki OVP'nin ima ettiği seviyeler ise sırasıyla 50,7 ve 53,8 düzeyindeydi. Demiralp, kurdaki değer kaybı ile enflasyonun 2027'den itibaren birbirine daha yakın hızlarda ilerlemesinin, TL'deki reel değerlenme politikasından büyük ölçüde vazgeçildiğine işaret ettiğini ve bunun fiyatlar üzerinde yeni baskılar yaratabileceğini söylüyor.
2026 için cari açık tahmini de önceki programdaki seviyenin iki katından fazlasına çıkarak 47,5 milyar dolara yükseliyor. Demiralp, büyümenin korunması karşılığında uyumun enflasyon, kur ve cari açık üzerinden gerçekleştiğini, yüksek enflasyonun reel ücretleri ve satın alma gücünü aşındırması nedeniyle pozitif büyümenin toplum refahında aynı ölçüde hissedilmediğini belirtiyor.
Türkiye’nin 2027-2029 Orta Vadeli Programı (OVP) güncellemesinde, enflasyon ve büyüme başta olmak üzere temel makro hedeflerin yeni varsayımlar altında revize edildiğini daha önce aktarmıştık. Programda 2026 enflasyon tahmini %28,4’e yükseltilirken tek haneli enflasyona geçişin 2029’a ötelenmesi; büyümenin ise 2026’da %3,3 ve izleyen yıllarda kademeli toparlanma patikasında sürmesi öngörülüyordu.
En Son USD/TRY Haberleri
- Forex
- Crypto