Oleksii Zaichenko

Türkiye tasarruf finansman sektörü işlem hacmini artırdı, katılım finans ekosistemi 2025'te genişledi

Türkiye tasarruf finansman sektörü işlem hacmini artırdı, katılım finans ekosistemi 2025'te genişledi
Tasarruf finansmanda rekor artış

Türkiye'de katılım finans ekosistemi 2025 görünümünde tasarruf finansman şirketleri en hızlı büyüyen alan olarak öne çıkıyor ve sektörün işlem hacmi geçen yıl 1,2 trilyon liranın üzerine yükseliyor. Aynı dönemde katılım bankacılığı, sigortacılık, sukuk ve fintek alanlarında da büyüme sürerken, yüksek enflasyon nedeniyle nominal artışların reel karşılığının dikkatle değerlendirilmesi gereği vurgulanıyor.

Öne Çıkanlar

  • Tasarruf finansman sektörünün toplam işlem hacmi yüzde 261,8 artarak 1 trilyon 211 milyar liraya, net karı 59 milyar liraya yükseldi.
  • Katılım bankalarının toplam aktifleri yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, dijital işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya ulaştı.
  • Türkiye'de fintek sayısı yüzde 40 artışla 1009'a çıkarken, sukuk ihraç hacmi yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya yükseldi.

2025 raporunda öne çıkan büyüme verileri

AA.com.tr'nin aktardığına ve Anadolu Ajansı'na göre, İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi'nin yayımladığı Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025, Türkiye'de katılım finansın bankacılık merkezli yapıdan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğünü ortaya koyuyor. Raporda, konut ve araç edinmek isteyenlere peşinatsız, katılım esaslı finansman sağlayan tasarruf finansman şirketleri yılın en hızlı büyüyen alanı olarak tanımlanıyor.

Sektörün toplam işlem hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, aktif büyüklüğü yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya çıkıyor. Net kar 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya yükselirken, müşteri sayısı yüzde 117 artışla 1,15 milyonu aşıyor; şirket sayısı 9'a, şube sayısı ise 654'e ulaşıyor.

Katılım bankalarının toplam aktifleri yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, topladıkları fonlar 2,8 trilyon liraya yükseliyor. Bankaların toplam net karı 85,6 milyar liraya ulaşırken, takipteki alacaklar yüzde 155 artışla 42,4 milyar liraya çıkıyor ve öz kaynak büyümesi yüzde 41,2 ile aktif büyümesinin gerisinde kalıyor.

Şube ve ATM sayısında düşüş görülmesine rağmen dijital işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, işlem adedi yüzde 61 artışla 205 milyona ulaşıyor. Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmindeki payı yüzde 27'den yüzde 43'e yükselirken, katılım bankalarındaki çalışan sayısı 22 bin 545'e çıkıyor.

Sermaye piyasaları ve yan sektörlere yansıma

Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer alıyor. BIST Katılım 100 ve BIST Katılım 50 endeksleri yılı karşılık geldikleri genel endekslerin üzerinde tamamlarken, katılım endeksinin yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaşıyor; buna karşın piyasa değerindeki pay yatırımcı sayısındaki payın gerisinde kalıyor.

Katılım sigortacılığında prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya yükseliyor ve sektör genelindeki yüzde 45,9'luk büyümenin üzerinde gerçekleşiyor. Toplam sigorta pazarındaki pay yüzde 5,73'e çıkarken, üretimin yaklaşık yüzde 96'sı hayat dışı branşlarda yoğunlaşıyor.

Türkiye'deki fintek sayısı 2021'den bu yana yüzde 40 artışla 1009'a ulaşıyor, ancak yeni kurulan fintek sayısı 2021'deki 101 seviyesinden 2025'te 16'ya geriliyor. Türkiye, 8,4 milyar dolarlık pazar büyüklüğüyle dünyanın en büyük 7 İslami fintek pazarı arasında yer alıyor.

Katılım bankalarının sukuk ihraç hacmi de yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya yükseliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 yılında 34,8 ton altına dayalı sukuk ihraç ederken, bireysel emeklilik sisteminde katılımcıların fon tutarı 1,81 trilyon liraya ulaşıyor ve bunun 745,7 milyar lirasını katılım esaslı fonlar oluşturuyor.

Raporda görüşlerine yer verilen İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, ekosistemin bankacılık merkezli yapıdan çok boyutlu bir yapıya doğru belirgin dönüşüm geçirdiğini belirtiyor. Öner, yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının ihtiyatla değerlendirilmesi gerektiğini, gelecek dönemde asıl önemli başlığın niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir gelişmeye dönüşmesi olduğunu ifade ediyor.

Türkiye bankacılık sektöründe BDDK haftalık verilerindeki kredi hacmi, mevduat ve takipteki alacaklar görünümü üzerine daha önce paylaştığımız değerlendirmede, toplam kredi ve mevduatta gerileme görülürken tüketici kredilerinin arttığına dikkat çekmiştik. Aynı hafta takipteki alacakların yükselişi, aktif kalitesi ve risk maliyetlerinin yakından izlenmesi gereken bir başlık olarak öne çıkmıştı.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.