ECB Yevropaning raqamli pul kelajagi uchun to‘lovlar strategiyasini bayon qildi
Yevropa bo‘ylab raqamli to‘lovlar kengayib, yangi texnologiyalar moliyaviy infratuzilmani o‘zgartirar ekan, Yevropa Markaziy banki davlat pullarining dolzarbligi va ishonchliligini saqlashga qaratilgan keng qamrovli strategiyani taqdim etmoqda. Reja chakana va ulgurji to‘lovlarni qamrab olib, barqarorlik, strategik avtonomiya, xususiy sektor innovatsiyalari va yevroning xalqaro roliga e’tibor qaratadi.
Taqdimotlar
- ECB 2026-yil 5-noyabr kuni raqamli yevroni rivojlantirish, tokenlashtirilgan aktivlar bo‘yicha hisob-kitoblar va umumevropa to‘lov infratuzilmasini integratsiya qilishni o‘z ichiga olgan to‘rt ustunli strategiyasini e’lon qildi.
- Piero Cipollone real vaqt rejimidagi to‘lov tizimlarini kengaytirish muhimligini ta’kidladi: TIPS nusxalari Bosniya va Gersegovina hamda Chernogoriyada ishlamoqda, Albaniya, Kosovo va Shimoliy Makedoniyada esa tez orada ishga tushib, 24/7 rejimida arzon to‘lovlarni ta’minlaydi.
- ECB strategiyasida to‘lovlar sektoridagi bo‘linishni kamaytirish, mintaqaviy barqarorlikni kuchaytirish va raqamli hamda tokenlashtirilgan to‘lov kanallari rivojlanib borar ekan, davlat pullaridan foydalanish imkonini saqlashga e’tibor qaratilgan.
Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.
ECB strategiyasining to‘rt ustuni
Yevropa Markaziy banki Ijroiya kengashi a’zosi Piero Cipollone 2026-yil 5-noyabr kuni Tiranada qilgan asosiy nutqida ta’kidlaganidek, Yevrotizim pul va to‘lovlarni texnologik hamda geosiyosiy o‘zgarishlarga moslashtirish uchun to‘rtta asosiy tashabbusni amalga oshirmoqda. Ular yevro banknotlarini modernizatsiya qilish, raqamli yevroni ishlab chiqish, tokenlashtirilgan aktivlar bilan operatsiyalar bo‘yicha hisob-kitoblarni markaziy bank pullarida amalga oshirish imkonini yaratish, tokenlashtirilgan moliya ekotizimini shakllantirish uchun sharoit yaratish va transchegaraviy o‘tkazmalarni yaxshilash maqsadida tezkor to‘lov tizimlarini o‘zaro bog‘lashni o‘z ichiga oladi.Cipollonening aytishicha, ECBning vazifasi xususiy xizmat ko‘rsatuvchilarni almashtirish yoki qaysi texnologiya g‘olib bo‘lishini tanlash emas, balki xususiy innovatsiyalar rivojlanishi mumkin bo‘lgan ishonchli davlat poydevorini ta’minlashdir. U o‘z nutqida iste’molchilar tobora ko‘proq raqamli to‘lovlarni amalga oshirayotgani, tokenlashtirish moliyaviy qiymat zanjirini o‘zgartira boshlagani hamda muhim infratuzilmaning boshqaruvi va barqarorligiga doir xavotirlar ortayotgani sababli markaziy banklar o‘zlari chiqaradigan pullarning kelajak talablariga mos bo‘lib qolishini ta’minlashi kerakligini ta’kidlaydi.
Nutqda ushbu strategiya Yevropada pul va to‘lovlarni takomillashtirish, shu bilan birga xavfsiz davlat pullaridan foydalanish imkoniyatini saqlashga qaratilgan kengroq sa’y-harakatlarning bir qismi sifatida talqin qilinadi. Tashabbus, shuningdek, ECBning narxlar barqarorligini ta’minlash va yevroning xarid qobiliyatini saqlashdan iborat asosiy vakolati bilan bog‘lanadi.
G‘arbiy Bolqon integratsiyasi va mintaqaviy ta’sir
Nutqda G‘arbiy Bolqondagi to‘lovlar integratsiyasi bo‘yicha sa’y-harakatlar amalga oshirilayotgan yo‘nalishning amaliy misoli sifatida ham keltiriladi. Mintaqaning bir nechta mamlakati, jumladan Albaniya, yagona yevro to‘lov hududi — SEPAga allaqachon qo‘shilgan. Banca d’Italia ishlab chiqqan Yevrotizimning TIPS tezkor to‘lov tizimi nusxasi esa Bosniya va Gersegovina hamda Chernogoriyada to‘liq ishga tushgan.Ushbu tizim yaqin orada Albaniya, Kosovo va Shimoliy Makedoniyada ham ishga tushishi rejalashtirilgan. Bu yil davomida tun-u kun mahalliy valyutalarda real vaqt rejimida, arzon to‘lovlarni amalga oshirish imkonini beradi. Cipollone bu jarayonni aholi va biznes uchun sezilarli yutuq sifatida taqdim etadi, shu bilan birga to‘lov tizimlari o‘zaro ko‘proq bog‘lanib, raqamli tus olayotgani sababli siyosatchilar va bozor ishtirokchilari kelajakni ham hisobga olishi kerakligini ta’kidlaydi.
Yevropaning kengroq to‘lovlar sektori uchun ECB strategiyasi bozorning bo‘linishini kamaytiradigan, mintaqaviy barqarorlikni mustahkamlaydigan va transchegaraviy samaradorlikni oshiradigan infratuzilmani qo‘llab-quvvatlash davom etishidan darak beradi. Bozor rivojlanib borar ekan, markaziy bank davlat pullaridan yangi to‘lov kanallari orqali ham foydalanish imkonini saqlashga intilayotganini ham ko‘rsatadi.
Draghi foiz stavkalari o‘sish sur’atlaridan yuqori qolishi xavfi haqida ogohlantirdi bu pul-kredit siyosatini qat’iylashtirish qarz dinamikasini yomonlashtirishi va “fiskal ustunlik” xavfi orqali markaziy banklarga bosimni kuchaytirishi mumkinligini ko‘rsatdi. Avvalroq biz uning fikrini qayd etgan edik: inflyatsiyani jilovlash ustuvor vazifa bo‘lib qolishi kerak, biroq siyosat zarur darajadan ortiq qat’iy bo‘lmasligi lozim, chunki qarz olish xarajatlarining oshishi investitsiyalar, unumdorlik va uzoq muddatli barqarorlikka putur yetkazishi mumkin. Shuningdek, u pul-kredit siyosatini cheklash bilan birga strategik investitsiyalarni qo‘llab-quvvatlash uchun bozorlarni yanada chuqurroq integratsiya qilish va maqsadli sanoat siyosati kabi YI darajasidagi qo‘shimcha choralarni tilga oldi.
Oxirgi CBDC Yangiliklari
- Forex
- Crypto