Saudiya ta’minoti bo‘yicha xavotirlar kuchaygani sababli neft narxlari oshmoqda
Seshanba kuni Saudiya Arabistoniga uyushtirilgan yangi hujumlar va muhim eksport quvurining hanuz to‘xtab turgani Yaqin Sharqdagi xom neft ta’minoti bo‘yicha xavotirlarni kuchaytirgani sababli neft narxlari ko‘tarildi. Bu uzilish Saudiya Arabistonining neftni muqobil yo‘nalishlar orqali tashish imkoniyatiga e’tiborni oshirdi, ayni paytda Hormuz bo‘g‘ozi orqali qatnov keskin cheklanganligicha qolmoqda.
Taqdimotlar
- Brent 0,66% ga, WTI esa 1,16% ga oshdi.
- Saudiya Arabistonining East-West Pipeline quvuri hanuz ishlamayapti.
- Global neft ta’minotining 4% gacha qismi xavf ostida qolishi mumkin.
Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.
Brent xom neft fyucherslari 0,66% ga oshib, bir barreli $106,38 ni tashkil etdi, AQShning West Texas Intermediate fyucherslari esa 1,16% ga ko‘tarilib, $102,57 ga yetdi. Saudiya Arabistonining East-West Pipeline quvuri hanuz ishlamayotgani va qirollikka uyushtirilgan yangi hujumlar xom neft ta’minoti bo‘yicha xavotirlarni kuchaytirgani sababli narxlar oshdi, deb xabar berdi Reuters.
Saudiya eksport yo‘nalishlariga bosim kuchaymoqda
Asosiy xavotir Saudiya Arabistonining East-West Pipeline quvuri bilan bog‘liq bo‘lib, u juma kungi hujumlardan so‘ng ishlamay qolgan. Tizim xom neftni qirollik hududi orqali Qizil dengizga olib o‘tadi va Saudiya Arabistoniga dunyodagi eng muhim dengiz energetika yo‘laklaridan biri bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini chetlab o‘tuvchi muqobil eksport yo‘nalishini taqdim etadi.
Agar quvur uzoq vaqt davomida ishlamasa, uzilish global neft ta’minotining 4% gacha qismini xavf ostida qoldirishi mumkin. Ta’mirlash bo‘yicha prognozlar tezkor tiklanishdan tortib sakkiz haftagacha bo‘lgan muddatni qamrab olmoqda, bu esa Saudiya Arabistoni Qizil dengizdagi terminallari orqali qancha xom neft tashishni davom ettira olishi borasida noaniqlik tug‘dirmoqda.
Dushanba kuni Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan husiy kuchlari qirollik janubidagi Xamis Mushayt harbiy aviabazasiga o‘nlab raketa va dronlar uchirgach, xavfsizlik vaziyati yanada yomonlashdi. Hujumlar Saudiya Arabistonining Yamandagi zarbalaridan keyin uyushtirildi.
Yuk tashishdagi uzilish bozor xatarlarini oshirmoqda
Dengiz orqali tashish sohasida ham bosim kuchaymoqda. Dastlabki Kpler ma’lumotlariga ko‘ra, dushanba kuni Hormuz bo‘g‘ozi orqali xomashyo tashuvchi kemalar qatnovi atigi to‘rtta kemagacha kamaydi; bir kun avval bu ko‘rsatkich 10 ta edi.
Panama bayrog‘i ostida suzuvchi El Gaia tankeri hujumdan so‘ng dvigatel bo‘linmasida yong‘in chiqqach, Ummon porti tomon tortib olib ketilgani ham xavotirlarni kuchaytirdi.
Ta’minot xatarlari Fors ko‘rfazi bilan cheklanmaydi. Rossiyadagi dizel yoqilg‘isi ishlab chiqaruvchi oltita yirik neftni qayta ishlash zavodidan uchtasi dron hujumlarida zarar ko‘rgach, shu oy ishlab chiqarishni sezilarli darajada qisqartirdi yoki to‘xtatdi. Bu xom neft bozorlari allaqachon bosim ostida turgan bir paytda qayta ishlangan yoqilg‘ilar istiqbolini yanada qisqartirmoqda.
Uzoq davom etadigan uzilish narxlarni oshirishi mumkin
Saudiya quvurining qancha vaqt ishlamasligi global energetika bozorlari uchun tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Goldman Sachs Fors ko‘rfazida ishlab chiqarish uzoq vaqt yo‘qoladigan ssenariyda Brent narxining barreli $120 dan oshishi ehtimoli yuqoriroq ekanini ta’kidlamoqda. Capital Economics hisob-kitoblariga ko‘ra, East-West Pipeline quvurisiz bir necha hafta qolish talab va Hormuz orqali oqimlar moslashmasa, Brent narxini $130 ga yaqinlashtirishi mumkin.
Quvur hanuz ishlamayotgani va Hormuz orqali dengiz qatnovi keskin kamaygani sababli, uzilishlar davom etsa, Saudiya Arabistonining xom neft eksportini boshqa yo‘nalishga burish imkoniyati cheklanadi. Uzoq davom etadigan uzilish jismoniy ta’minotni yanada qisqartirishi, yoqilg‘i xarajatlarini oshirishi va global moliya bozorlari yuqoriroq foiz stavkalari kutilmalariga allaqachon moslashayotgan bir paytda inflyatsion bosimni kuchaytirishi mumkin.
Avval xabar berganimizdek, Eron va AQSh Hormuz yaqinida kemalarga hujumlarni kuchaytirdi.
Oxirgi Brent Yangiliklari
- Forex
- Crypto