Bitcoin Core’dagi zaifliklar minglab tarmoq tugunlariga tahdid soldi

Bitcoin Core’dagi zaifliklar minglab tarmoq tugunlariga tahdid soldi
Bitcoin Core’da aniqlangan zaifliklar

Bitcoin Core dasturchilari Bitcoin tarmog‘idagi minglab tugunlar faoliyatini izdan chiqarishi mumkin bo‘lgan uchta zaiflik tafsilotlarini oshkor qildi. Ulardan biri hujumchilarga Tor orqali xavfsizlik himoyasini chetlab o‘tish imkonini bergan, boshqasi esa mayning faoliyatini amalda to‘xtatib qo‘yishi mumkin edi.

Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.

Loyihaning saytida yozilishicha, uchala muammo ham 2025-yil oktabr oyidayoq tuzatilgan, biroq rasmiy xavfsizlik ogohlantirishlari faqat 2026-yil 10-noyabr, seshanba kuni e’lon qilingan. Dasturchilar kechikishni loyihaning zaifliklarni oshkor qilish siyosati bilan izohladi.

Birinchi zaiflik Bitcoin Core’ning ishonchli ulanish mexanizmi bilan bog‘liq edi. Dastur tugun operatorlariga ma’lumot uzatish cheklovlari yumshatilgan kompyuterlar ro‘yxatini — oq ro‘yxatlarni — yaratish imkonini beradi.

Muammo foydalanuvchilarning haqiqiy IP-manzillarini yashiruvchi Tor texnologiyasidan foydalanilganda yuzaga kelgan. Muayyan sozlamalarda Bitcoin Core Tor orqali kelgan tashqi ulanishlarni mahalliy ulanishlar deb qabul qilgan. Mahalliy Tor xizmati manzili oq ro‘yxatga kiritilgan bo‘lsa, tashqi foydalanuvchilar avtomatik tarzda yuqori imtiyozlarga ega bo‘lgan.

Natijada hujumchilar spam va suiiste’mollardan himoya choralarini chetlab o‘tishi mumkin edi. E’lon qilingan ogohlantirishga ko‘ra, muammo Bitcoin asosiy tarmog‘idagi ommaviy ulanish mumkin bo‘lgan minglab tugunlarga ta’sir qilgan.

Dasturchilar Martin Zumsande va Antoine Poinsot zaiflikni 2025-yil sentabr oyida aniqlagan. U o‘rtacha xavf darajasiga ega deb baholangan. Oq ro‘yxatni yoqmagan tugun operatorlariga bu muammo ta’sir qilmagan.

Xato yangi bloklar yaratilishiga to‘sqinlik qilishi mumkin edi

Ikkinchi zaiflik yuqori xavfli deb baholangan, chunki u mayning tugunlariga ta’sir qilgan.

Xato blokcheyn qayta tashkil etilayotgan paytda yuzaga kelgan: bunday vaziyatda tarmoq zanjirning bir versiyasidan voz kechib, boshqasini qabul qiladi. Bunda bekor qilingan bloklardagi tranzaksiyalar tasdiqlanishini kutayotgan tranzaksiyalar navbati — mempulga — qaytishi mumkin.

Biroq Bitcoin Core 28,0 versiyasida joriy qilingan qoida muayyan sharoitlarda tiklangan tranzaksiyalardan birini o‘chirib, unga bog‘liq tranzaksiyalarni qoldirishi mumkin edi. Natijada mayning tuguni kirish ma’lumotlari yetishmaydigan tranzaksiyalarni o‘z ichiga olgan blok yaratishga urinishi mumkin edi.

Tekshirish tizimi bunday bloklarni yaroqsiz deb rad etardi. Ta’sirlangan tugun dastur qayta ishga tushirilmaguncha yaroqli blok shablonlarini yaratish imkoniyatidan mahrum bo‘lardi.

Dasturchi Niklas Goegge muammo haqida 2025-yil 26-sentabrda xabar bergan. Biroq rasmiy ogohlantirishda hujumchilar ushbu zaiflikdan foydalangan holatlar ma’lum emasligi qayd etilgan.

O‘rtacha xavfli deb baholangan uchinchi xato zararli ulanish yangi bloklarni qayta ishlashni o‘n daqiqaga kechiktirishiga imkon bergan. Agar hujumchi bloklarni tezkor uzatish uchun ishlatiladigan uchala ulanishni ham nazorat qilsa, hujumni cheksiz takrorlashi mumkin edi.

Dasturchilar zaifliklarni oshkor qilishni nega bir yilga kechiktirdi

Bitcoin Core zaifliklarni kechiktirib oshkor qilish siyosatiga amal qiladi. O‘rtacha va yuqori xavfli muammolar haqidagi tafsilotlar, odatda, ta’sirlangan dasturiy ta’minotning so‘nggi versiyasi qo‘llab-quvvatlashdan chiqqanidan ikki hafta o‘tib e’lon qilinadi.

Bu yondashuv tugun operatorlariga yangilanishlarni o‘rnatish uchun qo‘shimcha vaqt beradi va ma’lum zaifliklardan foydalanish xavfini kamaytiradi.

Zaif bo‘lgan so‘nggi versiyalar turkumi — Bitcoin Core 29.x — uchun qo‘llab-quvvatlash 2026-yil 27-oktabrda yakunlangan. Shu sababli muammolar haqidagi batafsil ma’lumotlar faqat 10-noyabrda e’lon qilingan.

Biroq Tor zaifligini tuzatuvchi kod 2025-yil sentabridan beri GitHub’da hammaga ochiq edi. Bundan tashqari, tegishli o‘zgarish sarlavhasida oq ro‘yxat imtiyozlari kiruvchi Tor ulanishlariga tatbiq etilmasligi aniq ko‘rsatilgan edi.

Oktabr oyida Bitcoin Core dasturchilari sun’iy intellekt yordamida ham oson qayta aniqlanishi mumkin bo‘lgan zaifliklar uchun oshkor qilish qoidalarini ham qayta ko‘rib chiqdi. Bunday hollarda tuzatishlar va xavfsizlik ogohlantirishlari imkon qadar tez chiqarilishi kutiladi. Biroq noyabrda oshkor qilingan uch zaiflik avvalgi jadval asosida e’lon qilindi.

Bitcoin Core nega juda muhim

Bitcoin Core — Bitcoin tarmog‘ini qo‘llab-quvvatlovchi asosiy dasturiy ta’minot. U foydalanuvchilarga blokcheynning to‘liq tugunlarini ishga tushirish, tranzaksiyalarni tekshirish, yangi bloklarning yaroqliligini tasdiqlash va ma’lumotlarni tarmoqning boshqa ishtirokchilariga uzatish imkonini beradi. Dastur ochiq kodli bo‘lib, mustaqil dasturchilar hamjamiyati tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi. Bitcoin’da bir xil tarmoq qoidalariga amal qiluvchi Bitcoin Knots va btcd kabi muqobil mijozlar ham bor.

Shunga qaramay, Bitcoin Core eng keng tarqalgan dasturiy yechim bo‘lib qolmoqda. Coin Dance ma’lumotlariga ko‘ra, undan tarmoqdagi ommaviy ulanish mumkin bo‘lgan tugunlarning qariyb 90 foizi foydalanadi. Bunday jamlanish dastur xavfsizligini butun ekotizim uchun nihoyatda muhim qiladi. Bitcoin Core’dagi jiddiy xato bir vaqtning o‘zida minglab tugunlarga ta’sir ko‘rsatishi, tranzaksiyalar va bloklar tarqalishini izdan chiqarishi hamda maynerlar uchun muammolar tug‘dirishi mumkin. Biroq Bitcoin markazlashmagan tarmoq bo‘lib qoladi, ya’ni bitta mijozdagi nosozlik butun blokcheyn faoliyatini albatta to‘xtatib qo‘ymaydi.

Eslatib o‘tamiz, Bitcoin Core jamoasi avvalroq sun’iy intellekt yordamida aniqlangan zaifliklarni oshkor qilgan edi.

Ushbu material uchinchi tomon fikrlarini o'z ichiga olishi mumkin, ushbu veb-sahifadagi ma'lumotlar va ma'lumotlarning hech biri bizning Ogohlantirish bo'yicha investitsiya maslahati hisoblanmaydi. Biz qat'iy Tahririy yaxlitlikka rioya qilsak-da, ushbu postda hamkorlarimizning mahsulotlariga havolalar bo'lishi mumkin.