Zuckerberg Wall Streetni xavotirga soldi: Muse ilovasi kimlarga tahdid solmoqda?

​Meta Muse deb nomlangan yangi AI agentini ishga tushirdi. U tezda ilovalar do‘koni reytinglarida yuqori o‘ringa ko‘tarilib, banklar, sug‘urta kompaniyalari, telekom kompaniyalari va sayohat bronlash platformalari aksiyalarida sotuvlar to‘lqinini keltirib chiqardi. Sababi oddiy: Muse narxlarni taqqoslaydi, tariflarni o‘zgartiradi, xizmatlarni bron qiladi va yaxshiroq takliflarni topadi.

Muse sotuvlar to‘lqinini keltirib chiqardi

Investorlar AI agentlaridan foydalanish kengayishining xavflarini baholay boshlagach, seshanba kuni bir nechta soha aksiyalari tushdi. S&P 500 Financials Index qariyb 2% yo‘qotib, iyuldan beri eng past darajada yopildi, banklar indeksi esa taxminan 3% pasaydi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Uzoq muddatli mijozlar munosabatlari va takroriy to‘lovlarga kuchli tayanadigan kompaniyalar eng katta zarbani oldi. Charles Schwab aksiyalari 6,1%, Allstate 5,5%, Ameriprise Financial 4,4% ga tushdi, Raymond James esa 3% dan ko‘proq pasaydi. JPMorgan Chase va Wells Fargo aksiyalari 3% dan ko‘proq arzonlashdi, Morgan Stanley esa 2,9% yo‘qotdi.

Sotuvlar to‘lqini moliya sektoridan ancha tashqariga tarqaldi. Planet Fitness 9,5%, Booking Holdings 2,6% ga tushdi, Yevropaning Orange va BT Group telekom kompaniyalari esa har biri qariyb 4% yo‘qotdi. Goldman Sachs tomonidan mijozlarning mavjud provayderlarda qolishiga ayniqsa bog‘liq aksiyalardan tuzilgan savat bir kunda 2,6% pasaydi — bu fevraldan beri eng yomon natija. Savat tarkibiga AT&T, T-Mobile US, Allstate, Progressive, Netflix, Paramount Skydance, Expedia va Booking kiradi.

Bozor nega buni xavf deb ko‘rdi

Muse tezda AQShdagi eng mashhur AI ilovalaridan biriga aylandi. Sensor Tower ma’lumotlariga ko‘ra, ilova dastlabki 13 kunda 2,5 million martadan ko‘proq yuklab olingan. U AQSh App Store’ida bepul ilovalar orasida 1-o‘ringa chiqib, ChatGPT, Claude va Grok’dan o‘zib ketdi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Muse’ni an’anaviy chatbotlardan ajratib turadigan jihat shundaki, u savollarga javob berishdan ko‘prog‘ini bajara oladi — foydalanuvchilar nomidan amallarni amalga oshiradi. Agent Gmail, Apple va Google kalendarlari, OpenTable hamda boshqa xizmatlarga ulanadi; shakllarni to‘ldirishi, kiruvchi xatlarni tartibga solishi, restoran stollarini bron qilishi va takliflarni internetdan izlashi mumkin.

Meta Muse’ni WhatsApp’ga ham integratsiya qildi, ya’ni xizmatning haqiqiy auditoriyasi alohida ilova yuklab olishlar sonidan ancha katta bo‘lishi mumkin. Undan ma’lum cheklovlar doirasida bepul foydalanish mumkin, kengaytirilgan tariflar esa oyiga 20 va 100 dollar turadi.

Muse’ning mashhurligini ko‘rsatuvchi dastlabki ma’lumotlar e’lon qilingach, Meta aksiyalari bir kunda 11% dan ko‘proqqa ko‘tarildi va ilova ishga tushganidan beri 20% dan ko‘proq o‘sdi. Kompaniyaning bozor qiymati 200 milliard dollardan ko‘proqqa oshdi.

Kim mijozlarini yo‘qotish xavfi ostida

Biroq Meta’ning yutuqlari boshqa sektorlar aksiyalaridagi sotuvlar to‘lqini bilan birga kechdi. Investorlar endi qaysi kompaniyalar mijozlari, komissiyalari yoki daromadining bir qismini yangi AI agentiga boy berishi mumkinligini baholamoqda.

Eng katta xavf mijozlar yaxshiroq takliflar mavjud bo‘lsa ham, ko‘pincha bir xil tarif, sug‘urta kompaniyasi yoki xizmat provayderidan yillar davomida foydalanadigan bizneslarga tahdid soladi. Goldman Sachs telekom kompaniyalari, sug‘urta kompaniyalari va kommunal xizmat ko‘rsatuvchi korxonalarni alohida qayd etdi. Banklar, brokerlar, striming xizmatlari va sayohat bronlash platformalari ham zaif deb qaralmoqda.

Masalan, AI agenti AT&T va T-Mobile tariflarini taqqoslashi, Allstate va Progressive sug‘urta takliflarini tekshirishi yoki Booking yoxud Expedia orqali kirmasdan arzonroq mehmonxona topishi mumkin. Xuddi shu holat obunalarga ham taalluqli: agent inson endi foydalanmayotgan xizmatlarni aniqlab, ularni bekor qilishi yoki arzonroq muqobil variantga o‘tkazishi mumkin.

Moliya kompaniyalari uchun ham tahdid shunga o‘xshash. Agar mijozlar endi komissiyalarni o‘rganishi, qo‘llab-quvvatlash xizmatiga qo‘ng‘iroq qilishi yoki shakllarni o‘zi to‘ldirishi shart bo‘lmasa, banklar o‘rtasida pul o‘tkazish, brokerlarni almashtirish yoki boshqa mahsulotni tanlash osonlashadi.

Vositachilar alohida xavfga duch kelmoqda. Bloomberg Intelligence tahlilchilarining fikricha, bunday agentlarning o‘zi onlayn xizmatlarga kirishning yangi kanali bo‘lib, tranzaksiyalardan ulush olishi mumkin. Bunday holatda hozir Booking, Expedia, Uber yoki boshqa platformalarga tushayotgan daromadning bir qismi AI agentlari egalariga o‘tishi mumkin.

Avtonomlikning o‘z cheklovlari bor

Muse’ning imkoniyatlari AI insonlarni to‘liq almashtirganini anglatmaydi. Meta qo‘ng‘iroq funksiyasini sinovdan o‘tkazdi: ayrim bizneslar bilan suhbatlarni agent o‘rniga inson pudratchilar olib bordi. Kompaniyaning ichki ma’lumotlariga ko‘ra, bu bunday qo‘ng‘iroqlarning muvaffaqiyat darajasini 95%–98% gacha oshirgan, to‘liq avtomatlashtirilgan qo‘ng‘iroqlar esa yomonroq natija ko‘rsatgan.

Bu yondashuv Meta ichida xavotirlarni keltirib chiqardi. Xodimlar qo‘ng‘iroqlar inson pudratchilarga topshirilganda maxfiy ma’lumotlar beixtiyor oshkor etilishi mumkinligidan ogohlantirdi. Shikoyatlardan so‘ng kompaniya sinovni vaqtincha to‘xtatdi va funksiya faqat xavfsizlik qoidalari hamda oshkor etish talablari takomillashtirilganidan keyin qaytarilishini bildirdi.

Yana bir to‘siq platformalarning o‘zidir. Amazon maxfiylik va xavfsizlik xatarlarini sabab qilib, Muse’ning do‘koniga kirishini allaqachon blokladi. Shopify esa aksincha yo‘l tutib, agentga o‘z do‘konlarida xaridlarni yakunlash imkonini berish uchun Meta bilan hamkorlikni boshladi.

Biroq bozor reaksiyasi investorlar AI agentlarini iste’molchilar va bizneslar o‘rtasidagi yangi vositachi sifatida allaqachon ko‘rayotganini ko‘rsatmoqda. Agar ular qidiruv, taqqoslash va xizmatlarni bronlashni o‘z zimmasiga olsa, kompaniyalar nafaqat insonlar e’tibori, balki algoritm tanlovi uchun ham raqobatlashishiga to‘g‘ri keladi.