Yirik sotuvlar: kompaniyalar nega Bitcoin’ni sotmoqda

​So‘nggi oylarda birjada ro‘yxatga olingan kompaniyalar ilgari kriptovalyutani jamg‘arishni ma’qul ko‘rgan bo‘lsa-da, milliardlab dollarlik Bitcoin sotdi. Bu bitimlarga turli moliyaviy sharoitlar sabab bo‘lmoqda. Ammo ular biznesning ushbu aktivga munosabati o‘zgarganini qay darajada ko‘rsatadi?

Lookonchain hisob-kitoblariga ko‘ra, 2026-yil boshidan buyon birjada ro‘yxatga olingan 14 ta kompaniya ishtirokidagi tranzaksiyalar 108 247 BTCni, ya’ni taxminan 8,08 mlrd dollarni tashkil etgan. Bu hajmning yarmidan ko‘pi AQShdagi Bitcoin maynerlari MARA Holdings va Riot Platforms hissasiga to‘g‘ri keladi.

Biroq bu raqamlar turli xil tranzaksiyalarni jamlaydi. Yangi qazib olingan tangalarni sotish, jamg‘arilgan zaxiralarni kamaytirish va mablag‘larni hamyonlar o‘rtasida o‘tkazishning iqtisodiy oqibatlari bir xil emas.

Shu bois, tranzaksiyalar hajmining kattaligi kompaniyalar dunyodagi eng yirik kriptovalyutadan ommaviy ravishda voz kechayotganini anglatmaydi.

Bitcoinni kim sotmoqda va hajmi qancha?

Lookonchain ro‘yxatida MARA Holdings 40 581 BTC bilan birinchi o‘rinda, undan keyin esa 20 264 BTC bilan Riot Platforms turadi. Kuchli beshlikka, shuningdek, 10 553 BTC bilan Bitdeer, 7 001 BTC bilan Cango va 5 715 BTC bilan CleanSpark kiradi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

MARA tranzaksiyalari ko‘lami kompaniyaning moliyaviy hisobotlarida ham tasdiqlangan. 2026-yilning dastlabki to‘qqiz oyida kompaniya 26 984 BTCni taxminan 1,9 mlrd dollarga sotdi. Uchinchi chorak yakunlanganidan keyin esa yana 13 597 BTCni 1,1 mlrd dollarga sotdi.

Mayner uchun bu zaxiralarni boshqarish yondashuvidagi jiddiy o‘zgarishdir. Ilgari kriptovalyuta jamg‘arishga e’tibor qaratgan MARA endilikda yangi qazib olingan tangalarni ham, avval to‘plangan zaxiralarni ham sotmoqda. Sentabr oxirida kompaniya 34 012 BTCga egalik qilgan.

Riot bundan ham faolroq sotuv strategiyasini tanladi. Dastlabki to‘qqiz oyda u 20 264 BTCni taxminan 1,5 mlrd dollarga sotdi. Mayning faoliyati davom etganiga qaramay, sentabr oxiriga kelib zaxiralari 2 418 BTCni tashkil etdi.

Biroq reytingdagi boshqa kompaniyalar bo‘yicha raqamlarga ehtiyotkorlik bilan qarash kerak. Bitdeer bo‘yicha hisob-kitoblar qisman hamyonlar o‘rtasidagi o‘tkazmalarga asoslangan, CleanSpark ko‘rsatkichlariga esa moliyaviy derivativlar bilan bog‘liq tranzaksiyalar ham kiritilgan.

Demak, 8,08 mlrd dollarlik ko‘rsatkich ochiq bozordagi sotuvlarning tasdiqlangan summasi emas, balki jami tranzaksiyalar hajmining taxminiy bahosidir. Vaziyatni tushunish uchun kompaniyalar zaxiralari qanday o‘zgarayotgani va tushgan mablag‘lardan qanday foydalanayotganiga qarash muhimroq.

Nega maynerlar Bitcoinni naqd pul va ma’lumotlar markazlariga almashtirmoqda

Bitcoin mayningi elektr energiyasi, uskunalar va infratuzilmaga muntazam sarmoya kiritishni talab qiladi. 2024-yilgi halving dan so‘ng blok mukofoti 3,125 BTCgacha kamaydi, asosiy operatsion xarajatlar esa o‘zgarishsiz qoldi. Natijada kriptovalyuta narxining pasayishi mayning kompaniyalariga moliyaviy bosimni oshiradi.

Masalan, Riot’ning mayningdan tushgan daromadi 2026-yilning uchinchi choragida o‘tgan yilning shu davridagi 160,8 mln dollardan 116 mln dollarga tushdi, garchi qazib olingan tangalar soni ko‘paygan bo‘lsa ham. Bunga asosan Bitcoinning o‘rtacha narxi pasaygani sabab bo‘ldi; shu bilan birga, kompaniya har bir tangani qazib olish uchun ketadigan naqd xarajatlarni kamaytira oldi.

Qarz majburiyatlari ham MARA uchun qo‘shimcha rag‘bat bo‘ldi. Avgust oyida kompaniya BTC bilan ta’minlangan 750 mln dollarlik kredit oldi. Shundan 600 mln dollar yangi qarz, 150 mln dollar esa mavjud kreditni qayta moliyalashtirish edi.

Chorak yakunlanganidan keyin mayner zaxirasining bir qismini sotib, ushbu qarzlarni to‘liq qaytardi. Natijada 17 477 BTC garovdan ozod qilindi. Kompaniya kriptovalyuta bilan ta’minlangan kreditlarga qaramligini kamaytirib, aktivlarini boshqarishda ko‘proq erkinlikka ega bo‘ldi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Biroq eng muhim o‘zgarish sun’iy intellektni rivojlantirish bilan bog‘liq. Maynerlarda yer, yuqori quvvatli elektr tarmoqlariga ulanish imkoniyati va yirik hisoblash majmualarini boshqarish tajribasi allaqachon mavjud. Bu resurslarga ma’lumotlar markazlari operatorlari talab bildirmoqda.

Riot bunga yaqqol misol bo‘la oladi. Kompaniya Texasdagi Corsicana obyektini 910 MW quvvat bilan 15 yilga ijaraga berish bo‘yicha kelishuv tuzganini e’lon qildi. Kelishuvning dastlabki muddati davomida keltirishi mumkin bo‘lgan daromad taxminan 28 mlrd dollarga baholanmoqda.

Loyiha uchun qariyb 5,5 mlrd dollar xarajat qilish rejalashtirilgan. Riot mablag‘ning bir qismini obyektni tayyorlash va energetika infratuzilmasiga yo‘naltiradi, qolgan qismini esa ijarachiga bosqichma-bosqich to‘laydi.

Kompaniya loyiha moliyalashtiruvidan foydalanishni rejalashtirmoqda. Kelishuvda bunday moliyalashtirish imkoni bo‘lmagan taqdirda muqobil to‘lov tartibi ham ko‘zda tutilgan. Quvvatlarni ishga tushirish 2027–2028-yillarga mo‘ljallangan.

Riot ma’lumotiga ko‘ra, kompaniya faqat kriptovalyuta mayningiga tayanish o‘rniga, infratuzilmadan uzoq muddatli to‘lovlar orqali daromad olishni ko‘zlamoqda. U yangi qazib olingan BTCning deyarli barchasini sotish va yaqin kelajakda katta zaxira to‘plamaslik rejasini ham e’lon qilgan.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Bitdeer ham AI bulutli hisoblash xizmatlarini kengaytirib, shunga o‘xshash yo‘nalishda harakat qilmoqda.

Umuman olganda, bu o‘zgarish maynerlarga qo‘shimcha daromad imkoniyatlarini yaratadi, biroq katta sarmoya talab qiladi. Yangi obyektlarning rentabelligi qurilish muddatlari, hisoblash quvvatiga bo‘lgan talab va uzoq muddatli shartnomalarning bajarilishiga bog‘liq.

Bitcoin dan farqli o‘laroq, infratuzilmaga kiritilgan sarmoyani tezda naqd pulga aylantirib bo‘lmaydi.

Kompaniyalar Bitcoin jamg‘arishni to‘xtatyaptimi?

Maynerlarning Bitcoin sotishi bozordagi kriptovalyuta taklifini oshiradi, biroq uning narxga ta’sirini faqat jami hajmga qarab baholab bo‘lmaydi. Tranzaksiyalar vaqt bo‘yicha tarqoq amalga oshiriladi, ularning ayrimlari birjalardan tashqarida bajariladi, tahliliy ma’lumotlar to‘plamlariga kiritilgan ba’zi operatsiyalar esa kriptovalyuta haqiqatda sotilganini tasdiqlamaydi.

Bundan tashqari, birjada ro‘yxatga olingan kompaniyalar BTCdan turli maqsadlarda foydalanadi. Maynerlar uchun yangi qazib olingan tangalar biznes faoliyatini yuritish uchun zarur daromad manbaidir. Bitcoinni balansida saqlash uchun ataylab xarid qiladigan kompaniyalar esa kriptovalyutani uzoq muddatli moliyaviy aktiv deb biladi.

Masalan, Strategy zaxiralarini oshirishda davom etmoqda. SECga taqdim etilgan hujjatga ko‘ra, kompaniya 2–8-noyabr kunlari yana 1 036 BTCni taxminan 81,9 mln dollarga sotib oldi. 8-noyabr holatiga uning zaxirasi 850 364 BTCga yetdi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Yaponiyaning Metaplanet kompaniyasi ham jamg‘arish strategiyasini davom ettirmoqda. Kompaniya oshkor qilgan ma’lumotlarga ko‘ra, sentabr oxirida u 44 000 BTCga egalik qilgan. 2025-yil oxirida bu ko‘rsatkich 35 102 BTC edi.

Shunday qilib, korporativ bozor turli yo‘nalishlarda harakatlanmoqda. Ayrim kompaniyalar faoliyatini moliyalashtirish uchun Bitcoin sotadi, boshqalari esa qo‘shimcha xaridlarni amalga oshirish uchun kapital jalb qiladi. Har ikkala strategiya ham moliyaviy sharoitlarga bog‘liq, ammo kelajakdagi daromadning turli manbalariga tayanadi.

BTC jamg‘arayotgan kompaniyalar ham xatarlarga duch keladi. Ularning qo‘shimcha tangalar xarid qilish imkoniyati kapitaldan foydalanish, qarzga xizmat ko‘rsatish xarajatlari va investorlarning aksiyalarga munosabatiga bog‘liq. Bitcoin narxining uzoq vaqt pasayishi mablag‘ jalb qilish va majburiyatlarni bajarishni qiyinlashtirishi mumkin.

Shu bilan birga, operatsion xarajatlarni qoplash uchun yangi qazib olingan Bitcoinni sotish avval jamg‘arilgan zaxiralarni tugatish bilan teng emas. Ikkinchi holatda bu qaror moliyaviy strategiyani tubdan qayta ko‘rib chiqish belgisi bo‘lishi mumkin, ayniqsa tushgan mablag‘ qarzni qaytarish yoki boshqa biznesni rivojlantirishga sarflansa.

Ayrim birjada ro‘yxatga olingan maynerlar uchun BTC jamg‘arish endi so‘zsiz ustuvor maqsad emas. Majburiyatlarni kamaytirish va AI infratuzilmasiga sarmoya kiritish Bitcoin zaxirasini imkon qadar kattalashtirishdan ko‘ra jozibaliroq bo‘lib bormoqda. Biroq bu butun korporativ sektor Bitcoin’dan voz kechishga o‘tayotganini anglatmaydi.

Asosiy noaniqlik yangi loyihalarning natijalariga taalluqli. Maynerlar likvid aktivlarni hali daromadi isbotlanmagan uzoq muddatli sarmoyalarga almashtirmoqda. Agar ma’lumotlar markazlari barqaror pul oqimini ta’minlasa, Bitcoin savdosi bozor pasayishiga vaqtinchalik javob emas, balki yangi biznes modelining bir qismiga aylanishi mumkin.