OECD: qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash oshmoqda, bozorni buzuvchi choralar ulushi esa yuqoriligicha qolmoqda

Traders Union
Barcha Yangiliklar
Moliyaviy institutlar
OECDda qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash oshmoqda

Barcha yangiliklar

Asosiy yangiliklar

Tahririyat tanlovi

Aksiyalar

Kriptovalyutalar

Iqtisodiyot

Valyutalar

Xomashyolar

Biznes va boylik

Bozor ovozlari

Elena Nikulina

02.11.2026

OECD: qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash oshmoqda, bozorni buzuvchi choralar ulushi esa yuqoriligicha qolmoqda — OECD: qishloq xo‘jaligiga yordam bozorni buzmoqda

56 mamlakatda qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash 2023-2025-yillarda rekord darajaga yetdi: hukumatlar takroriy inqirozlarga javoban qisqa muddatli yordamni ko‘paytirdi. OECD ma’lumotiga ko‘ra, bu ko‘makning qariyb yarmi hanuz ishlab chiqarish va savdoni buzib ko‘rsatuvchi choralar orqali berilmoqda, uzoq muddatli barqarorlikka investitsiyalar esa soha ehtiyojlaridan ortda qolmoqda.

Taqdimotlar

OECD ma’lumotiga ko‘ra, qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash 2023-2025-yillarda yiliga rekord darajadagi USD 885 mlrdga yetib, avvalgi davrga nisbatan USD 121 mlrdga oshdi va uzoq muddatli pasayish tendensiyasini o‘zgartirdi.
Bozorni buzib ko‘rsatuvchi choralar jami ko‘makning qariyb yarmini tashkil etadi: rivojlanayotgan iqtisodiyotlar narxlarni qo‘llab-quvvatlashga, OECD mamlakatlari esa favqulodda ofatlarga yordam kabi bevosita davlat xarajatlariga ko‘proq tayanadi.
Oziq-ovqat narxlarining yuqoriligi iste’molchilarga yiliga USD 204 mlrd sof xarajat keltiradi. Qishloq xo‘jaligi unumdorligining o‘sishi 2014-2023-yillarda 0,8%gacha sekinlashdi, innovatsiya tizimlariga davlat investitsiyalari esa ishlab chiqarish qiymatining 0,5%igacha tushdi.

Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.

Rekord darajadagi qo‘llab-quvvatlash va siyosat choralari

OECD ma’lumotiga ko‘ra, uning 2026-yilgi «Qishloq xo‘jaligi siyosati monitoringi va baholash» hisobotida ushbu sohaga ko‘rsatilayotgan jami yillik ko‘mak 2023-2025-yillarda o‘rtacha USD 885 mlrdni tashkil etgani qayd etilgan. Bu avvalgi ikki yillik davrga nisbatan USD 121 mlrdga ko‘p. Natijada ishlab chiqarish hajmiga nisbatan ko‘makning o‘nlab yillar davom etgan pasayish tendensiyasi o‘zgardi: ko‘mak qamrab olingan 56 mamlakatda qishloq xo‘jaligi mahsuloti qiymatining 17,6%idan 19,1%igacha oshdi.

Ko‘makning qariyb yarmi hanuz ishlab chiqarish va savdoni eng ko‘p buzib ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan shakllarda berilmoqda. Bunga bozor narxlariga ta’sir qiluvchi, ishlab chiqarish resurslarini subsidiyalovchi yoki to‘lovlarni ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga bog‘lovchi choralar kiradi. OECD qayd etishicha, rivojlanayotgan iqtisodiyotlar ichki qishloq xo‘jaligi narxlarini jahon narxlaridan yuqori darajada ushlab turuvchi siyosatga ko‘proq tayanadi, OECD mamlakatlari esa favqulodda ofatlarga yordam kabi bevosita davlat xarajatlaridan ko‘proq foydalanadi.

OECD Bosh kotibi Mathias Cormann ko‘proq ko‘mak har doim ham yaxshiroq natija bermasligini aytib, bozorni buzib ko‘rsatuvchi choralar oilalar xarajatlarini oshirishi va samaradorlikni pasaytirishi haqida ogohlantirdi. Uning fikricha, fermerlar kamroq resurs sarflab ko‘proq mahsulot yetishtirishi va kelajakdagi inqirozlarga yaxshiroq tayyorlanishi uchun innovatsiya hamda infratuzilmaga ko‘proq sarmoya kiritish lozim.

Iste’molchilar xarajatlari va uzoq muddatli barqarorlikdagi kamchiliklar

Hisobotga ko‘ra, oziq-ovqat narxlarining yuqoriligi sababli yukning salmoqli qismi iste’molchilar zimmasiga tushadi. Ichki oziq-ovqat narxlarini xalqaro darajadan yuqori ushlab turgan siyosat 2023-2025-yillarda iste’molchilar uchun yiliga taxminan USD 204 mlrd sof xarajat keltirib chiqardi: oziq-ovqat uchun ortiqcha sarf uy xo‘jaliklariga ajratilgan budjet yordami qiymatidan yuqori bo‘ldi.

OECD, shuningdek, qishloq xo‘jaligi unumdorligining o‘sishi sekinlashayotgan bir paytda tadqiqot, innovatsiya va infratuzilmaga investitsiyalar soha ehtiyojlariga mos sur’atda oshmayotganini ta’kidlaydi. Yillik unumdorlik o‘sishi 1991-2000-yillardagi 1,8%dan 2014-2023-yillarda 0,8%gacha pasaydi. Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiya tizimlariga davlat investitsiyalari esa 2000-2002-yillardagi ishlab chiqarish qiymatining 0,9%idan 2023-2025-yillarda 0,5%igacha tushdi.

Hisobotda mamlakatlar kesimida 150 dan ortiq tavsiya berilib, islohotlarning to‘rtta ustuvor yo‘nalishi ko‘rsatilgan. Bular narxlar va savdoni buzib ko‘rsatuvchi ko‘makka qaramlikni kamaytirish, tizimli xatarlarni boshqarishni kuchaytirish, tadqiqotlar va boshqa jamoat manfaatlariga xizmat qiluvchi sohalarga investitsiyalarni oshirish hamda qishloq xo‘jaligi siyosatini barqarorlik maqsadlariga yaqinlashtirishdan iborat.

Mario Draghi siyosati haqidagi avvalgi maqolamizda biz qat’iy pul-kredit siyosati va fiskal tejamkorlik uzoq muddatli o‘sish hamda ta’minotdagi inqirozlarga chidamlilik uchun zarur investitsiyalarga putur yetkazishi mumkinligini ko‘rib chiqqan edik. Uning fikricha, markaziy banklar inflyatsiyani nazoratda ushlashi, ayni paytda kapital qiymatini keraksiz ravishda oshirib, innovatsiya va unumdorlik o‘sishini sekinlashtiradigan foiz stavkalari yo‘nalishidan qochishi kerak.

Ushbu material uchinchi tomon fikrlarini o'z ichiga olishi mumkin, ushbu veb-sahifadagi ma'lumotlar va ma'lumotlarning hech biri bizning Ogohlantirish bo'yicha investitsiya maslahati hisoblanmaydi. Biz qat'iy Tahririy yaxlitlikka rioya qilsak-da, ushbu postda hamkorlarimizning mahsulotlariga havolalar bo'lishi mumkin.

Maqola sizga yoqdimi?