Η AI περνά στη φάση όπου πρέπει να αποδείξει την αξία της

​Η τεχνολογία μπορεί —και ήδη το κάνει— να προσφέρει τεράστια κέρδη παραγωγικότητας. Οι επενδυτές πρέπει ακόμη να确定σουν ποιοι θα καρπωθούν τα κέρδη —και πόσα θα πρέπει να πληρώσουν γι’ αυτά.

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει φτάσει στο σημείο όπου θα μπορούσε να προσφέρει όλα όσα υποσχέθηκαν οι υποστηρικτές της, αλλά και πάλι να απογοητεύσει τους επενδυτές που πλήρωσαν υπερβολικά για τις λάθος εταιρείες.

Το πραγματικό ερώτημα για την AI είναι αν τα υποσχόμενα κέρδη παραγωγικότητας θα μεταφραστούν σε έσοδα και αν αυτό θα αρκεί για την αποπληρωμή των τεράστιων κεφαλαίων που διοχετεύονται σε data centres και chips. Και, αν οι μετοχές AI είναι υπερτιμημένες, είναι πιθανό να δούμε στροφή σε κάτι λιγότερο επικίνδυνο;

Το χάσμα μεταξύ των επενδύσεων στην AI και των κερδών παραγωγικότητας

Στις προοπτικές του Ιουνίου 2026, η J.P. Morgan Asset Management τοποθέτησε τις συναινετικές εκτιμήσεις για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες πέντε αμερικανικών hyperscalers στα $697 δισεκατομμύρια για το έτος. Εκτίμησε ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες θα απορροφήσουν το 93% των λειτουργικών ταμειακών ροών τους, έναντι 33% το 2023. Πρόκειται, ασφαλώς, για εκτιμήσεις, όμως φαίνεται ότι τα κεφάλαια κατευθύνονται προς έναν και μοναδικό στόχο, θυμίζοντας την κερδοσκοπική μανία των σιδηροδρόμων τη δεκαετία του 1800.

Για να κατανοήσουμε αν πρόκειται για χρήματα που δαπανώνται σωστά, πρέπει να αναλύσουμε τα υποσχόμενα οφέλη παραγωγικότητας, τόσο σήμερα όσο και στο μέλλον. Σχεδόν κάθε εταιρεία στον πλανήτη δραστηριοποιείται με κάποια μορφή στην AI, με την ελπίδα να επιτύχει μεγαλύτερη αποδοτικότητα. 

Τα οφέλη αυτά είναι αποσπασματικά και όχι ιδιαίτερα πειστικά: Το National Bureau of Economic Research πραγματοποίησε έρευνα σε σχεδόν 6.000 στελέχη στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και την Αυστραλία μεταξύ Νοεμβρίου 2025 και Ιανουαρίου 2026. Περίπου το 89% ανέφερε ότι η AI δεν είχε καμία επίδραση στην παραγωγικότητα της εργασίας κατά τα τρία προηγούμενα έτη.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η επένδυσή τους στην AI δεν θα αποδώσει, αλλά μόνο ότι υπάρχει σημαντικό χάσμα μεταξύ όσων προσδοκούν οι εταιρείες και όσων έχουν μετρήσει.

Αυτό επίσης δεν σημαίνει ότι η AI είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Η υιοθέτηση της AI μπορεί απλώς να απαιτεί περισσότερο χρόνο, ενώ η τιμή της AI μειώνεται. Ένας ακόμη παράγοντας που επιβαρύνει την υιοθέτηση από τις εταιρείες είναι ο ανταγωνισμός —αν κάθε επιχείρηση χρησιμοποιεί παρόμοια εργαλεία, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα εξουδετερώνεται, ενώ οι πελάτες αποκομίζουν τα οφέλη μέσω χαμηλότερων τιμών.

Αυτό έχει τροφοδοτήσει τα σχόλια της αγοράς γύρω από μια «φούσκα της AI» και την αναπόφευκτη αποπληθωριστική της πορεία.

Οι επενδυτές ίσως μετρούν τη λάθος αγορά

Ο βετεράνος επενδυτής της Wall Street, Jordi Visser, βλέπει μια πολύ μεγαλύτερη ευκαιρία πέρα από τα κέρδη παραγωγικότητας που μετρούν σήμερα οι επιχειρήσεις. Υποστηρίζει ότι η ζήτηση για AI δεν θα πρέπει να κρίνεται αποκλειστικά από τον αριθμό των ανθρώπων που πληρώνουν για ένα chatbot, αλλά από την πιθανή ανάδυση μιας οικονομίας στην οποία αυτόνομοι agents θα συναλλάσσονται μεταξύ τους.

Κατά την άποψη του Visser, αυτό το μέλλον θα μπορούσε να περιλαμβάνει tokenised μετοχές που θα διαπραγματεύονται 24/7, παράλληλα με κρυπτονομίσματα και stablecoins που θα διευκολύνουν τις συναλλαγές μεταξύ αυτόνομων agents. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί, αλλά πλησιάζουμε. Η δυνατότητα των επενδυτών να δημιουργούν τους δικούς τους δείκτες και ETFs χρησιμοποιώντας εργαλεία AI όπως το Grokbot προδιαγράφει ένα συναρπαστικό (και αποκεντρωμένο) μέλλον για τις επενδύσεις.

Ο Visser δημιούργησε έναν crypto δείκτη «46 Name», αποτελούμενο από έξι μετοχές και 40 tokens, με ισόποση στάθμιση όλων, συμπεριλαμβανομένων των Coinbase, Robinhood, Circle, PayPal, BTC, ETH, SOL, ZEC, TAO και NEAR. Ο δείκτης έχει ενισχυθεί κατά 50% από την αρχή του έτους, ενώ το Bitcoin έχει υποχωρήσει κατά 3,2%, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ενδιαφέρον των επενδυτών επεκτείνεται πέρα από το Bitcoin.

Το παρακάτω διάγραμμα δείχνει την υπεραπόδοση του fund AI & Technology της Global X (AIQ) έναντι του S&P 500 σε διάστημα τριών ετών. Το AIQ έχει ενισχυθεί κατά 136% σε τρία χρόνια, έναντι 86% για τον S&P 500. 

Είναι σαφές προς τα πού πιστεύουν οι επενδυτές ότι κατευθύνεται το μέλλον.

Το πεδίο δοκιμής της AI 

Αν η AI επιτρέπει σε μια μικρή ομάδα να εκτελεί εργασία που προηγουμένως απαιτούσε έναν πολύ μεγαλύτερο οργανισμό, η οικονομική της αξία εκτείνεται πολύ πέρα από τα έσοδα από συνδρομές που εισπράττει ο πάροχος του μοντέλου.

Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις για κέρδη από την AI σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα. Έρευνα των Erik Brynjolfsson, Danielle Li και Lindsey Raymond διαπίστωσε ότι η υποβοήθηση από AI αύξησε την παραγωγικότητα στην εξυπηρέτηση πελατών κατά σχεδόν 14%, με μεγαλύτερα κέρδη μεταξύ των λιγότερο έμπειρων και χαμηλότερης εξειδίκευσης εργαζομένων. 

Η Microsoft ανέφερε περισσότερες από 30 εκατομμύρια επί πληρωμή άδειες Microsoft 365 Copilot στα αποτελέσματά της για τον Ιούλιο του 2026. Τα έσοδα της Azure ξεπέρασαν τα $100 δισεκατομμύρια για το οικονομικό έτος, αν και η Azure περιλαμβάνει συμβατικές cloud services καθώς και AI.

Είναι σαφές ότι οι πελάτες είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για την AI, αν και μένει να φανεί αν αυτές οι επενδύσεις θα προσφέρουν διαρκές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Τα οφέλη δεν θα κατανεμηθούν ισότιμα. Το επιχείρημα του Visser είναι ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις μπορεί να επιτύχουν αποδοτικότητα ταχύτερα με την AI, ενώ οι πιο εδραιωμένες εταιρείες μπορεί να δυσκολευτούν λόγω του υπάρχοντος κόστους τους και της πτώσης των τιμών. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος τα σημεία συμφόρησης στην υπολογιστική ισχύ να επιβραδύνουν την υιοθέτηση και, κατά συνέπεια, να αποδυναμώσουν την απόδοση του κεφαλαίου.

Σε τι να στραφούν;

Αυτό εγείρει το ερώτημα —αν η AI είναι υπερτιμημένη, πού θα κινηθούν τα έξυπνα κεφάλαια;

Οι ώριμες επιχειρήσεις με σταθερά κέρδη μπορεί να φαίνονται η προφανής επιλογή, όμως τα κέρδη αυτά ενδέχεται να απειληθούν από ανταγωνιστές που πλέον μπορούν να εισέλθουν στην αγορά με χαμηλότερο κόστος.

Οι προμηθευτές chips, όπως η Micron και η AMD, επωφελούνται αυτή τη στιγμή από ένα κύμα ευφορίας, όμως δεν είναι άτρωτοι σε πιθανή επιβράδυνση των επενδυτικών σχεδίων των πελατών τους.

Παραγωγοί ημιαγωγών - Απόδοση μετοχών από την αρχή του έτους

Ο παραπάνω πίνακας δείχνει έναν ολοένα πιο συνωστισμένο κλάδο ημιαγωγών, με την άλλοτε αγαπημένη της Wall Street Nvidia να καταγράφει μάλλον μέτρια απόδοση 16,8% από την αρχή του έτους, απέναντι σε εξαιρετικό ανταγωνισμό.

Η Micron είναι η μετοχή με την καλύτερη επίδοση φέτος, με απόδοση 218% από την αρχή του έτους, χάρη σε μεγάλο βαθμό στη στενή προσφορά μνήμης. Οι επεξεργαστές AI χρειάζονται γρήγορη πρόσβαση στα δεδομένα, δημιουργώντας ζήτηση για μνήμη υψηλού εύρους ζώνης, ή HBM. Η Micron επωφελείται τόσο από αυτή τη ζήτηση όσο και από τη μειωμένη προσφορά στην αγορά μνήμης, γεγονός που στηρίζει υψηλότερες τιμές πώλησης.

Η AMD προσφέρει τη δική της σειρά επεξεργαστών διακομιστών EPYC και τον επιταχυντή AI Instinct, τοποθετώντας την ξεκάθαρα στην αναπτυσσόμενη αγορά των data centres. Η εταιρεία ανακοίνωσε έσοδα 6,7 δισ. δολαρίων από data centres το δεύτερο τρίμηνο, αυξημένα κατά 107% σε ετήσια βάση, λόγω της ζήτησης και για τις δύο σειρές προϊόντων. Παράλληλα, ανακοίνωσε συνεργασία με την Anthropic για την ανάπτυξη έως και δύο γιγαβάτ υπολογιστικής ισχύος AMD.

Η Intel αναζωπύρωσε τις ελπίδες των επενδυτών μετά την ανάκαμψη υπό τον CEO Lip-Bu Tan, με τα έσοδα του δεύτερου τριμήνου να αυξάνονται κατά 25% στα 16,1 δισ. δολάρια —παρά την καταγραφή ζημιών βάσει των συνήθων λογιστικών κανόνων— ενώ τα έσοδα από data centres και AI αυξήθηκαν κατά 59%. 

Η Arm σχεδιάζει τεχνολογία επεξεργαστών και την αδειοδοτεί σε κατασκευαστές chips, κερδίζοντας τέλη αδειοδότησης και δικαιώματα από chips που χρησιμοποιούν τα σχέδιά της. Η τεχνολογία της τροφοδοτεί τα περισσότερα smartphones και επεκτείνεται στα data centres και την AI. Έχει επίσης εισέλθει στην πώληση δικών της επεξεργαστών για data centres, με την κατασκευή να ανατίθεται σε τρίτους. Η Arm προβλέπει ότι οι νέοι επεξεργαστές της θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 15 δισ. δολάρια ετήσια έσοδα έως το οικονομικό έτος 2031.

Τι πρέπει να παρακολουθούν οι επενδυτές

Οι μετοχές αυτές έχουν σαφώς προεξοφλήσει την υπόσχεση μελλοντικών εσόδων, και η επιβράδυνση σε πιο ώριμες μετοχές AI, όπως η Nvidia, προσφέρει ένα διδακτικό μάθημα: η επόμενη φάση των επενδύσεων στην AI απαιτεί πιο επιλεκτική προσέγγιση.

Για να διατηρήσουν τις τρέχουσες αποτιμήσεις, οι επενδυτές θα πρέπει να παρακολουθούν τη ζήτηση, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσεων και των δαπανών των υφιστάμενων πελατών. Η αύξηση των εσόδων από μόνη της δεν ισοδυναμεί με κέρδη, επομένως το σημαντικότερο ερώτημα είναι: πόσο κερδοφόρα είναι αυτή η ανάπτυξη;

Στο επίκεντρο βρίσκεται η εμπειρία του πελάτη: αναφέρουν οι εταιρικοί πελάτες μετρήσιμη εξοικονόμηση ή πρόσθετη παραγωγή μετά τον συνυπολογισμό της ενσωμάτωσης, της εποπτείας και των σφαλμάτων;

Μια στροφή δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη εγκατάλειψη της AI. Τα κεφάλαια θα μπορούσαν να μετακινηθούν από ακριβούς προμηθευτές προς επιχειρήσεις με λογικές αποτιμήσεις που χρησιμοποιούν AI για να βελτιώσουν τη λειτουργία τους. Εναλλακτικά, οι επενδυτές θα μπορούσαν να προτιμήσουν εταιρείες με αξιόπιστη δημιουργία ταμειακών ροών και μικρότερη έκθεση στην τεχνολογική ανατροπή.

Κανένα από τα δύο ενδεχόμενα δεν είναι αναπόφευκτο. Και τα δύο εξαρτώνται από όσα αποκαλύψουν τα στοιχεία για τα κέρδη και τις ταμειακές ροές.

Η πραγματική δοκιμασία για τους επενδυτές στην AI

Η φάση απόδειξης της αξίας της AI δεν θα κριθεί από μια εντυπωσιακή επίδειξη. Θα κριθεί από πελάτες που πληρώνουν, βιώσιμα περιθώρια κέρδους και αποδόσεις των επενδεδυμένων κεφαλαίων. Η αυξανόμενη ζήτηση είναι ενθαρρυντική, αλλά οι επενδυτές πρέπει να διαπιστώσουν αν τα έσοδα μπορούν να αυξηθούν αρκετά γρήγορα ώστε να δικαιολογήσουν τις τεράστιες δαπάνες για chips, data centres και ενέργεια.

Τα οφέλη μπορεί επίσης να επεκταθούν πέρα από τις εταιρείες που κατασκευάζουν τις υποδομές, στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν AI για να μειώσουν το κόστος, να βελτιώσουν τις υπηρεσίες και να επεκταθούν χωρίς να προσλάβουν μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Ορισμένοι από τους τελικούς νικητές ίσως προσελκύουν σήμερα ελάχιστη προσοχή.

Ο Visser μπορεί να έχει δίκιο σχετικά με το μέγεθος της ευκαιρίας. Όμως μια τεχνολογία που μετασχηματίζει την οικονομία δεν καθιστά κάθε εταιρεία που συνδέεται με αυτήν καλή επένδυση. Οι επενδυτές εξακολουθούν να πρέπει να επιλέξουν σωστά την εταιρεία, την τιμή και τον χρόνο.