Ελλάδα, τα τεκμήρια αυξάνουν τη φορολογική πίεση σε αυτοαπασχολούμενους και μικρές επιχειρήσεις
Η εφαρμογή του συστήματος τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδημάτων συνεχίζει και φέτος να αυξάνει το φορολογητέο εισόδημα για εκατοντάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους στην Ελλάδα. Το πλαίσιο, που ισχύει από τον Δεκέμβριο του 2023, επηρεάζει ιδιαίτερα όσους απασχολούν προσωπικό και όσους δραστηριοποιούνται για περισσότερα από έξι έτη.
Κορυφαία σημεία
- Το ισχύον καθεστώς τεκμηρίων αυξάνει τη φορολογική επιβάρυνση για ατομικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες με βάση ελάχιστο εισόδημα 12.320 ευρώ και σωρευτικές προσαυξήσεις έως 33%.
- Σύμφωνα με παραδείγματα της Ναυτεμπορικής, επιχειρήσεις με χαμηλά δηλωμένα κέρδη φορολογούνται για πολύ υψηλότερα ποσά, π.χ. αρτοποιείο με τεκμαρτό εισόδημα 13.552 ευρώ καταβάλλει φόρο 1.681,44 ευρώ αντί για 540 ευρώ.
- Η αύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος οδηγεί σε πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις 22% για ακάλυπτες ηλεκτρονικές δαπάνες, απώλεια ή μείωση επιδομάτων και αυξάνει τον κίνδυνο μείωσης μισθών και απολύσεων.
Πέντε μηχανισμοί επιβάρυνσης στη φετινή φορολόγηση
Όπως αναφέρει η Ναυτεμπορική, το ισχύον καθεστώς τεκμηρίων οδηγεί σε σημαντικά υψηλότερα φορολογητέα κέρδη, καθώς ως βάση υπολογισμού λαμβάνονται οι δαπάνες μισθοδοσίας, οι προσαυξήσεις λόγω ετών λειτουργίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αποδοχές του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου. Η προσέγγιση αυτή αυξάνει τη φορολογική επιβάρυνση κυρίως για ατομικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες με προσωπικό, παρότι οι ίδιες δαπάνες μειώνουν λογιστικά τα πραγματικά καθαρά κέρδη τους.Μεταξύ των βασικών σημείων που επισημαίνονται είναι ο τεκμαρτός προσδιορισμός καθαρών κερδών με αφετηρία τα 12.320 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στις ετήσιες μικτές αποδοχές εργαζομένου με κατώτατο μισθό για το 2025. Το σύστημα συνυπολογίζει επίσης ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στο ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα, ενώ για όσους λειτουργούν πάνω από έξι χρόνια προβλέπει σωρευτικές προσαυξήσεις από 10% έως 33%, ανεβάζοντας τα ελάχιστα τεκμαρτά κέρδη έως και στα 16.397,92 ευρώ, ή υψηλότερα όταν υπάρχει και μισθολογικό κόστος προσωπικού.
Το δημοσίευμα παραθέτει παραδείγματα όπου επιχειρήσεις με δηλωμένα χαμηλά καθαρά κέρδη φορολογούνται τελικά για πολύ υψηλότερα ποσά. Σε μία περίπτωση αρτοποιείου με έναν εργαζόμενο και δηλωθέν καθαρό κέρδος 6.000 ευρώ, το τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται στα 13.552 ευρώ, με τον φόρο να αυξάνεται σε 1.681,44 ευρώ από 540 ευρώ. Σε άλλη περίπτωση ατομικής επιχείρησης με 15 έτη λειτουργίας και δηλωθέν κέρδος 10.000 ευρώ, ο φόρος υπολογίζεται με βάση τεκμαρτό κέρδος 16.397,92 ευρώ ή 17.629,92 ευρώ αν υπάρχει ένας υπάλληλος.
Πιέσεις σε εισοδήματα, απασχόληση και επιδόματα
Η αύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος επηρεάζει και άλλες φορολογικές και κοινωνικές παραμέτρους. Εφόσον το τεκμαρτό ποσό είναι υψηλότερο από το δηλωθέν, αντιμετωπίζεται ως πραγματικό εισόδημα και ανεβάζει το απαιτούμενο όριο ηλεκτρονικών δαπανών που πρέπει να καλύπτει το 30% του ετήσιου εισοδήματος. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί αυτοαπασχολούμενοι μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι και με πρόσθετο φόρο 22% επί του ακάλυπτου ποσού.Παράλληλα, η άνοδος των φορολογητέων εισοδημάτων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια στεγαστικού επιδόματος για όσους ξεπερνούν τα σχετικά εισοδηματικά όρια, καθώς και σε μείωση επιδομάτων τέκνων κατά 33% έως 40% όταν οι δικαιούχοι μετακινούνται σε υψηλότερες εισοδηματικές κλίμακες. Το άρθρο επισημαίνει επίσης ότι η επιβάρυνση στις επιχειρήσεις με προσωπικό ενδέχεται να ενισχύσει την πίεση για περικοπές μισθών ή και απολύσεις, διευρύνοντας τον αντίκτυπο του μέτρου πέρα από τη στενή φορολογική διάσταση.
Σε προηγούμενο ρεπορτάζ μας για την επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα, είχαμε αναδείξει ότι η άνοδος των τιμών διαβρώνει τα πραγματικά εισοδήματα και την ανταγωνιστικότητα, παρότι ενισχύει τα φορολογικά έσοδα και «φουσκώνει» το ονομαστικό ΑΕΠ. Είχαμε επίσης σημειώσει πως, παρά τη βελτίωση ορισμένων δημοσιονομικών δεικτών, η επιβάρυνση τείνει να μεταφέρεται στον ιδιωτικό τομέα, αυξάνοντας την πίεση σε επιχειρήσεις και παραγωγούς.
- Forex
- Crypto