Ahold cyberaanval zet belang van snelle aangifte en opsporing onder druk
Na dagen van lege schappen en verstoring bij Albert Heijn is er nog geen politieonderzoek naar het cyberincident dat het concern raakt. De zaak legt de spanning bloot tussen het snel hervatten van bedrijfsactiviteiten en het veiligstellen van digitale sporen voor mogelijke strafrechtelijke opsporing.
Hoogtepunten
- Ahold heeft na het cybersecurity-incident bij Albert Heijn nog geen aangifte gedaan, ondanks verzoeken van justitie en politie en samenwerking met autoriteiten.
- Cyberexperts waarschuwen dat uitstel van aangifte risico's oplevert voor opsporing doordat digitale sporen snel kunnen verdwijnen zonder snelle betrokkenheid van de politie.
- Sinds augustus geldt een strengere meldplicht voor grote cyberincidenten bij het Nationaal Cyber Security Centrum, maar zo'n melding vervangt volgens de politie geen formele aangifte.
Opsporing botst met herstel van de operatie
Zoals NOS meldt, nodigden justitie en politie moederbedrijf Ahold uit om aangifte te doen van het incident, terwijl het concern zelf nog onderzoekt wat er precies is gebeurd. Albert Heijn spreekt van een "cybersecurity-incident" en zegt samen te werken met alle relevante autoriteiten, maar heeft niet duidelijk gemaakt waarom nog geen aangifte is gedaan of of dat later alsnog gebeurt.Volgens cybersecurity-adviseur Eric Schouten is het niet ongebruikelijk dat een bedrijf in de eerste fase externe specialisten inzet en prioriteit geeft aan het weer operationeel krijgen van de organisatie. Ook oud-politieman en cybersecurity-expert Pim Takkenberg zegt dat het voor een getroffen bedrijf logisch kan zijn om eerst de continuïteit van de dienstverlening te herstellen, zodat klanten weer normaal boodschappen kunnen doen.
Tegelijk waarschuwen experts dat uitstel risico's meebrengt voor de opsporing. Takkenberg zegt dat warme sporen kunnen verdwijnen naarmate langer wordt gewacht, terwijl politiefunctionaris Stan Duijf dit vergelijkt met het "gouden uur" uit zware misdrijfonderzoeken, omdat digitale aanwijzingen snel verloren kunnen gaan als de politie niet vroeg wordt betrokken.
Nieuwe meldplicht verandert de cyberaanpak
Cyberexperts merken dat bedrijven vaak terughoudend zijn om direct de politie in te schakelen, uit vrees dat een strafrechtelijk onderzoek het herstel van systemen vertraagt. Volgens Duijf hoeft dat niet zo te zijn, omdat de politie zich richt op het volgen van het pad van de aanvaller en niet zomaar systemen stillegt of "stekkers eruit trekt".Hij wijst erop dat opsporingsdiensten met bijzondere bevoegdheden verder kunnen kijken dan een bedrijf zelf, bijvoorbeeld door te onderzoeken wat er achter een IP-adres schuilgaat. Daarmee kan de politie verbanden leggen die voor een onderneming met alleen interne gegevens buiten bereik blijven.
Sinds augustus geldt bovendien een nieuwe cyberwet die de digitale weerbaarheid en cyberbeveiliging moet verhogen. Een belangrijk onderdeel daarvan is een strengere meldplicht voor bedrijven bij grote cyberincidenten aan het Nationaal Cyber Security Centrum, maar volgens de politie vervangt zo'n melding geen aangifte.
Dat Ahold nog geen aangifte doet, betekent niet automatisch dat er geen strafrechtelijk onderzoek komt. Politie en Openbaar Ministerie kunnen besluiten zelf een onderzoek te starten, al is niet bekend of zij dat in deze zaak van plan zijn.
In onze eerdere berichtgeving over het herstel na het cyberincident bij Albert Heijn schreven we dat de supermarktketen na dagen van verstoringen werkte aan het weer operationeel krijgen van alle distributiecentra en systemen. Daarbij werd benadrukt dat de reguliere levering van verse producten en online bestellingen niet overal meteen op gang zou komen en dat klanten nog beperkingen konden merken bij bezorging, app en klantenservice.
Laatste Ahold Delhaize nieuws
- Forex
- Crypto