Nederlandse brandstofprijzen dalen, maar pomp volgt oliecorrectie vertraagd

Nederlandse brandstofprijzen dalen, maar pomp volgt oliecorrectie vertraagd
Brandstofprijzen dalen traag

Volgens consumentencollectief United Consumers daalt de landelijke adviesprijs voor diesel vandaag met bijna 7 cent en die voor benzine met ongeveer 3 cent, nadat de olieprijs gisteren scherp terugviel na de aankondiging van een staakt-het-vuren tussen de U.S. en Iran. De adviesprijs komt daarmee uit op 2,751 euro voor diesel en 2,571 euro voor benzine. Die adviesprijzen zijn gebaseerd op de tarieven van vijf grote oliemaatschappijen en werken doorgaans met een vertraging van een dag door aan de pomp.

Hoogtepunten

  • De daling van de olieprijs vertaalt zich met enkele weken vertraging in lagere pompprijzen, doordat tankstations eerder duurdere voorraden hebben ingekocht.
  • ACM en ING-data tonen aan dat de binnenlandse brandstofvraag stabiel blijft, waardoor concurrentiedruk en prijsverlagingen bij tankstations beperkt zijn.
  • ING signaleert dat aanhoudende onzekerheid rond de Straat van Hormuz en geopolitieke spanningen bedrijven afremmen om pompprijzen snel verder te verlagen.

Vertraging tussen olieprijs en pompprijs

De daling van de olieprijs vertaalt zich volgens marktpartijen niet rechtstreeks en niet onmiddellijk in lagere prijzen aan de pomp. Martin van Eijk, voorzitter van branchevereniging Drive, zegt dat tankstations brandstof eerder tegen hogere kosten op de wereldmarkt hebben ingekocht. Die olie moet daarna nog worden geraffineerd en vervoerd, waardoor er enkele weken kunnen zitten tussen inkoop en verkoop aan automobilisten. Pomphouders proberen die duur ingekochte volumes niet met verlies af te zetten.

Ook het prijsmechanisme zelf werkt met vertraging. Derk Foolen van United Consumers zegt dat grote oliemaatschappijen hun adviesprijzen aan het eind van de dag bekendmaken en dat dit meestal een dag later zichtbaar wordt aan de pomp. Daardoor kan een scherpe beweging in de olieprijs pas later en vaak onvolledig terugkomen in de consumentenprijs. Dat verklaart waarom de pompprijs minder snel daalt dan ruwe olie.

Marktdruk en consumentengedrag houden prijzen hoger

Volgens Stef de Jong, onderzoeker bij toezichthouder ACM, zijn er meerdere redenen waarom pompprijzen minder hard zakken dan olieprijzen. Een mogelijke verklaring is dat consumenten bij prijsdalingen minder actief op zoek gaan naar goedkope tankstations. Daardoor neemt de concurrentiedruk af en kunnen stations hun prijzen langer op een hoger niveau houden. Uit pindata van ING blijkt wel dat de afgelopen weken iets minder in Nederland is getankt, maar dat dit patroon snel weer normaliseert.

Het aantal pintransacties ligt de afgelopen dagen min of meer op hetzelfde niveau als in voorgaande jaren. Dat wijst erop dat de binnenlandse vraag niet sterk wegvalt, ondanks de hogere prijsniveaus. Voor tankstations en leveranciers vermindert dat de noodzaak om snel extra prijsverlagingen door te voeren. De ruimte voor forse kortingen blijft daardoor beperkt.

Onzeker Midden-Oosten remt verdere prijsdalingen

Volgens ING-econoom Rico Luman worden de marges van tankstations in Nederland niet hoofdzakelijk lokaal bepaald, omdat oliebedrijven en tussenhandelaren een groot deel van de prijszetting sturen. Hij ziet dat deze partijen terughoudend zijn met sterke prijsverlagingen zolang de situatie in het Midden-Oosten onzeker blijft. Het is volgens hem onduidelijk in hoeverre de Straat van Hormuz volledig opengaat voor het scheepvaartverkeer. Die onzekerheid houdt aarzeling in de markt in stand.

Tegelijk blijft de vraag naar brandstof hoog, mede doordat het aantal schepen dat door de zeestraat vaart nog zeer beperkt is. Luman verwacht dat het nog weken duurt voordat dat weer meer op niveau komt. Vooral in Azië trekt de vraag naar kerosine en diesel stevig aan. In combinatie met geopolitieke onzekerheid geeft dat bedrijven weinig prikkel om brandstofprijzen direct verder te verlagen.

Eerder berichtten we over de heropening van de Straat van Hormuz na een tijdelijk staakt-het-vuren, waarbij olie- en gasprijzen wel terugzakten maar duidelijk boven het niveau van vóór het conflict bleven. Door de beperkte looptijd van het bestand, aanhoudende onzekerheid en schade aan energie-infrastructuur in het Midden-Oosten werd een snelle normalisering van de energiemarkt niet verwacht.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.