Rijksoverheid krijgt bredere ambtenarenstaking door loonbevriezing
Volgens vakbonden leggen rijksambtenaren vandaag opnieuw het werk neer uit protest tegen de loonbevriezing die door het vorige kabinet is ingevoerd en door het huidige kabinet niet wordt teruggedraaid. Door die nullijn krijgen medewerkers van de rijksoverheid er dit jaar geen salarisverhoging bij. De actie volgt op kleinere stakingen eerder dit jaar, maar de bonden rekenen nu op een grotere opkomst, waardoor debatten en activiteiten in de Tweede Kamer zijn afgelast.
Hoogtepunten
- De landelijke staking onder rijksambtenaren breidt uit naar uitvoeringsdiensten als Belastingdienst en Dienst Justitiële Inrichtingen vanwege bevriezing van salarissen.
- Vakbonden waarschuwen dat het niet corrigeren van lonen voor inflatie de arbeidsmarktpositie van de overheid verslechtert, vooral waar personeelstekorten en hoge werkdruk spelen.
- Experts signaleren dat vooral lagere en zwaardere functies zoals douanemedewerkers en schoonmakers financieel geraakt worden, terwijl topambtenarensalarissen internationaal relatief hoog liggen.
Uitvoeringsdiensten en ondersteunende teams staan centraal
Nederland telt ongeveer 160.000 rijksambtenaren, waarbij de bonden vooral wijzen op de gevolgen voor uitvoeringsorganisaties zoals de Belastingdienst en de Dienst Justitiële Inrichtingen. Volgens hen kampen deze diensten al jaren met hoge werkdruk en personeelstekorten, waardoor het uitblijven van een looncorrectie extra zwaar aankomt. Ook medewerkers van de Rijksschoonmaakorganisatie staken 24 uur, wat betekent dat een deel van de overheidsgebouwen niet of nauwelijks wordt schoongemaakt.
Daarnaast doen medewerkers van de Belastingtelefoon, DUO, de IND en de douane mee aan de werkonderbreking. CMHF Overheid-bestuurder Dennis Baegen zegt dat de verschillen binnen de ambtenarij groot zijn, zowel in salarissen als in werkomstandigheden. Vooral bij de douane, gevangenismedewerkers en schoonmakers is de werkdruk volgens hem hoog, terwijl juist deze groepen hun loon graag met de inflatie zien meestijgen.
Nullijn zet druk op arbeidsmarktpositie van de overheid
Oud-topambtenaar en emeritus hoogleraar arbeidsverhoudingen Roel Bekker is kritisch op de nullijn en wijst erop dat zware functies vaak in lagere salarisschalen vallen. Volgens hem verdienen deze medewerkers geen uitzonderlijk hoge salarissen, terwijl zij wel belastend werk doen. Tegelijk verwacht hij niet dat ambtenaren massaal vertrekken, omdat veel functies specialistisch zijn en de secundaire arbeidsvoorwaarden bij de overheid relatief gunstig blijven.
Bekker stelt wel dat het uitblijven van inflatiecorrectie op langere termijn gevolgen kan hebben voor de wervingskracht van de overheid. Daarmee raakt de discussie niet alleen de huidige koopkracht, maar ook het vermogen van de rijksoverheid om personeel aan te trekken en vast te houden. Dat is vooral relevant in onderdelen van de publieke sector waar de bezetting al onder druk staat.
Discussie over loongebouw binnen de publieke sector
Bestuurskundige Zeger van der Wal van de Universiteit Leiden vindt dat rijksambtenaren de afgelopen jaren al forse salarisverhogingen hebben gekregen. Hij stelt dat jonge beleidsmedewerkers bij ministeries meer verdienen dan vergelijkbare starters bij adviesbureaus. Ook liggen de salarissen van Nederlandse topambtenaren volgens hem internationaal gezien relatief hoog, met slechts enkele landen zoals Zwitserland, Singapore en Australië boven Nederland.
Tegelijk maakt Van der Wal onderscheid tussen de hoogste schalen en functies zoals gevangenisbewaarders en schoonmakers. Juist deze groepen hebben het volgens hem financieel minder ruim. Daarmee verschuift de discussie van een algemene loonbevriezing naar de vraag of de overheid gerichter moet kijken naar lagere en zwaardere functies binnen het loongebouw.
Eerder berichtten we over een studie die waarschuwt dat de Nederlandse arbeidsproductiviteit al jaren nauwelijks groeit, terwijl loonstijgingen zonder vergelijkbare productiviteitswinst de concurrentiepositie kunnen verzwakken. In dat stuk stond ook centraal dat extra investeringen in innovatie en onderzoek nodig zijn om de productiviteitsgroei te herstellen, zeker nu inflatie en vergrijzing de druk op de economie vergroten.
Laatste Retirement Policies nieuws
- Forex
- Crypto