Nederlandse tabaksaccijnsopbrengst daalt door minder rokers en meer aankopen over de grens
De Nederlandse schatkist ontvangt in 2025 2,6 miljard euro aan tabaksaccijns, ondanks jarenlange verhogingen van de heffing op sigaretten en rooktabak. De terugval met 15 procent ten opzichte van 2024 wijst erop dat hoger belasten de inkomsten niet automatisch verhoogt wanneer de consumptie afneemt en aankopen verschuiven naar het buitenland.
Hoogtepunten
- De Nederlandse overheid ontving in 2023 €2,6 miljard aan tabaksaccijns, ondanks accijnsverdubbelingen sinds 2020 op sigaretten en verdrievoudiging op rooktabak.
- Het aandeel Nederlanders van 12 jaar en ouder dat rookt daalt van 25 procent in 2015 naar circa 17 procent in 2025, met dagelijkse rokers van 18 naar 12 procent.
- In 2024 koopt 12 procent van de volwassen rokers vaak of altijd tabak over de grens tegenover 5 procent in 2020, verzwakkend de accijnsinkomsten.
Accijnsverhogingen drukken gebruik, niet opbrengst
Zoals gemeld door het Centraal Bureau voor de Statistiek ontvangt de overheid vorig jaar 2,6 miljard euro aan tabaksaccijns. Die belasting wordt geheven op sigaretten, rooktabak zoals shag en pijptabak, en sigaren.Het kabinet spreekt in het Nationaal Preventieakkoord af om de tabaksaccijns stapsgewijs te verhogen om het gebruik van tabak terug te dringen. Sinds 2020 is de accijns op sigaretten daardoor verdubbeld, terwijl de belasting op rooktabak in dezelfde periode verdrievoudigt.
Toch leiden die verhogingen niet tot hogere opbrengsten voor de staat. De afname van het aantal rokers en een verschuiving van aankopen naar het buitenland beperken de Nederlandse accijnsinkomsten.
Grensaankopen verzwakken belastingbasis
Het aandeel mensen van 12 jaar of ouder dat soms rookt daalt van een kwart in 2015 naar ongeveer een zesde in 2025. Vooral het aandeel dagelijkse rokers neemt af, van 18 procent in 2015 naar 12 procent in 2025, waarbij het gebruik van vapes buiten deze cijfers blijft.Eerder onderzoek van het RIVM laat zien dat rokers geregeld sigaretten en shag in het buitenland kopen om de hogere Nederlandse prijzen te omzeilen. In 2024 zegt ongeveer 12 procent van de rokers van 18 jaar of ouder tabaksproducten vaak of altijd over de grens te kopen, tegen 5 procent in 2020.
Die buitenlandse aankopen leveren de Nederlandse overheid geen accijnsinkomsten op. Daarmee komt de belastingbasis verder onder druk te staan, ook terwijl het ontmoedigingsbeleid het rookgedrag in Nederland blijft terugdringen.
In ons eerdere artikel over de verhoging van het minimumjeugdloon vanaf 2027 schreven we hoe het kabinet de inkomenspositie van 16- tot en met 20-jarigen wil versterken, met doorwerking naar uitkeringen en subsidies. We legden daarbij uit dat dit werkgevers hogere loonkosten kan geven en bij volledige doorberekening kan leiden tot winkelprijsstijgingen, terwijl voor 15-jarigen geen verhoging is voorzien.
Laatste Reforms nieuws
- Forex
- Crypto