Zijn politici de beste aandelenhandelaren?

​Sommige studies tonen aan dat politici buitengewoon goede aandelenhandelaren zijn, die vaak aanzienlijk beter presteren dan professionele fondsbeheerders en de bredere markt. Andere studies spreken dit tegen. Wat is het eindoordeel?

Het wordt steeds moeilijker te negeren: vreemde, goed getimede transacties die voorafgaan aan belangrijke politieke aankondigingen. 

Slechts één voorbeeld: op 24 maart 2026 werd er voor meer dan $500 miljoen aan oliefutures verhandeld, ongeveer 15 minuten voordat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde dat hij militaire actie tegen Iran uitstelde.

Binnen enkele minuten kelderden de olieprijzen met meer dan 10% en veerden S&P-futures op, wat miljoenen opleverde voor degenen die short gingen op olie en long op aandelen.

Een van de meer controversiële episodes tijdens de tweede regering-Trump waren zijn herhaalde berichten op sociale media tijdens de beruchte handelsoorlogen. “DIT IS EEN GEWELDIG MOMENT OM TE KOPEN”, verklaarde Trump op Truth Social op 9 april 2025.  Uren later kondigde hij een pauze van 90 dagen aan voor de meeste importtarieven, wat leidde tot een rally van 9,5% op één dag in de S&P 500, waarbij de markt ongeveer $4 biljoen herstelde, oftewel 70% van de waarde die in de voorgaande vier handelsdagen verloren was gegaan.

“Het was een vooruitziende blik van de president. Misschien wel té vooruitziend,” merkte AP News op.

Trump Media sloot 22,67% hoger, een stijging die twee keer zo groot was als die van de bredere markt; een verbluffende prestatie voor een bedrijf dat het voorgaande jaar $400 miljoen verloor en niet beïnvloed had mogen worden door de tariefaankondiging.

“Hij geeft de boodschap af dat hij effectief en ongestraft de markt kan manipuleren,” merkte Kathleen Clark op, specialist in overheidsethiek aan de Washington University. “In de trant van: houd deze plek in de gaten voor toekomstige aandelentips.”

The Wall Street Journal bekeek de financiële onthullingen van Trump en vond duizenden transacties die werden uitgevoerd binnen de trust die zijn bezittingen beheert. Er werd massaal gekocht rond de tariefperiode van “Liberation Day”, en miljoenen dollars stroomden onmiddellijk na de tariefaankondigingen naar aandelen. Dat is nog exclusief de transacties van de mensen in zijn directe omgeving.

Politici zijn misschien niet allemaal briljante beleggers, maar weinig groepen staan dichter bij informatie die miljarden dollars aan marktwaarde kan verschuiven. Van tarieven en sancties tot militaire actie en regelgeving: moderne markten draaien steeds vaker om politieke besluiten. Dat roept een ongemakkelijke vraag op: creëert de nabijheid tot de macht 's werelds meest waardevolle beleggingsvoorsprong?

Een baanbrekende studie van de University of California en Harvard University toonde aan dat de aandelenportefeuilles van Amerikaanse senatoren tussen 1993 en 2008 de markt met gemiddeld 17,3% per jaar versloegen. Een latere studie over de periode 2004–2014 liet vergelijkbare resultaten zien. Dit patroon is in veel landen zichtbaar.

Waarom zijn politici zo goed in handelen?

Alex Krainer verkent in zijn boek Trend Following Bible dit fenomeen en merkt op dat het handelssucces van politici een van de duidelijkste voorbeelden is van hoe informatieasymmetrie en macht enorme financiële voordelen creëren. Hij schrijft dat de voorsprong zo uitgesproken is dat het ernstige vragen oproept over de eerlijkheid van markten en de integriteit van het openbaar ambt.

Het is opvallend dat één groep beleggers met opmerkelijk nauwkeurige voorspellende gaven de Amerikaanse senatoren zijn, wiens portefeuilles volgens onderzoeker Alan Ziobrowski van de Georgia State University de bredere aandelenmarkt gedurende een periode van acht jaar met 12 procentpunten per jaar versloegen.

Deze prestatie overtrof zelfs die van corporate insiders, die de markt met 5% versloegen, terwijl gewone beleggers 1,4% achterbleven.

Krainer stelt dat dit niet beperkt blijft tot een paar rotte appels, maar systemisch is. De draaideur tussen politiek en financiën, gecombineerd met lakse regels voor openbaarmaking in veel landen, stelt politici in staat hun posities te verzilveren met weinig verantwoording.

Het is niet moeilijk om de 'edge' te begrijpen die politici bezitten.

- Vroege toegang tot kennis over komende wetgeving, overheidscontracten en beleidswijzigingen die aandelenkoersen kunnen beïnvloeden.

- Politici bevinden zich in het centrum van machtige netwerken en hebben contact met CEO's, lobbyisten, toezichthouders en insiders.

- Ze hebben ook het vermogen om uitkomsten en beleid te beïnvloeden. 

Recente voorbeelden hebben deze zorgen versterkt. Meerdere leden van de binnenste cirkel en de regering van Donald Trump hebben opmerkelijk succes getoond in de aandelenhandel tijdens periodes waarin zij toegang hadden tot niet-openbare informatie.

Hoewel er geen strafrechtelijke vervolgingen zijn ingesteld, heeft de timing van sommige transacties geleid tot scherpe kritiek en hernieuwde oproepen voor strengere regels voor de handel door congresleden.

Recenter onderzoek door het National Bureau of Economic Research over de periode 2012–2023 concludeerde dat leden van het Congres gemiddeld slechter presteerden dan of ongeveer gelijk liepen met de markt na de invoering van de STOCK Act (Stop Trading on Congressional Knowledge Act van 2012), die politici en ambtenaren uitdrukkelijk verbood om voorkennis te gebruiken voor persoonlijk financieel gewin. Deze wet vereist dat leden van het Congres, senatoren en bepaalde hoge ambtenaren aandelentransacties boven een bepaalde drempel binnen 45 dagen openbaar maken.

Er zijn nu verschillende websites (zoals Capitoltrades.com) die aandelentransacties van congresleden, hun echtgenoten en senior stafleden volgen. Een andere website, Joinautopilot.com, stelt u in staat om de portefeuille van het Amerikaanse parlementslid Nancy Pelosi te kopiëren, wiens portefeuille de afgelopen twee jaar met 65% is gestegen.

Een werkdocument van het CESifo Research Network wees uit dat wanneer leidinggevenden overstapten naar hoge overheidsfuncties, of wanneer voormalige overheidsfunctionarissen bij bedrijven in dienst traden, die bedrijven positieve abnormale aandelenrendementen lieten zien. De implicatie is dat markten een meetbare waarde toekennen aan politieke toegang en invloed. 

Dat ondersteunt de bredere stelling dat politieke informatie en connecties financiële waarde hebben, zelfs als het niet direct aantoont dat politici persoonlijk beter presteren. Waarom momentumbeleggen de 'consensus' verslaat

Krainers boek geeft een overtuigend argument dat ware marktefficiëntie wordt ondermijnd wanneer een bevoorrechte klasse toegang heeft tot informatie en invloed die gewone beleggers niet hebben. Hij voert een krachtig pleidooi – onderbouwd met bewijs – dat momentumbeleggen de zekerste manier is om een voorsprong op de markt te krijgen.

Trendvolgend versus actief beheer (1990-2025)

Bron: Trend Following Bible, bijgewerkt door Traders Union

Momentum- of trendbeleggen doet het eeuwenoude debat over fundamentele versus technische analyse (de studie van grafieken) herleven. De statistieken voor daytrading zijn erbarmelijk: een Braziliaanse studie uit 2015 wees uit dat 97% van de handelaren die langer dan 300 dagen volhielden, geld verloor. Een vergelijkbare Amerikaanse studie door Barber en Odean toonde aan dat de meest actieve handelaren 6-7 procentpunten per jaar slechter presteerden dan de markt, grotendeels door overmatig handelen en kosten.

Als 95–97% van de gewone daytraders geld verliest, terwijl portefeuilles die de openbaar gemaakte transacties van bepaalde politici volgen over lange periodes aanzienlijk beter hebben gepresteerd dan de markt, is een voor de hand liggende vraag of toegang tot superieure informatie, in plaats van superieure beleggingsvaardigheden, het verschil verklaart. De meeste handelaren hebben geen toegang tot voorkennis en vertrouwen daarom op analisten en de 'marktconsensus'. Krainer verdiept zich in deze aanpak en stelt vast dat de marktconsensus er vaak volledig naast zit.

De instorting van de olieprijs tot ongeveer $10 per vat in de jaren 90 is een treffend voorbeeld. Destijds geloofden velen dat de wereld afstevende op een “peak oil”-crisis waarbij de vraag het aanbod ruimschoots zou overtreffen. Terwijl de wereldeconomie bloeide en kapitaal naar telecom en technologie stroomde, werden investeringen in nieuwe olieproductie verwaarloosd. Analisten voorspelden op grote schaal dat de stijgende vraag de prijzen scherp omhoog zou drijven. In plaats daarvan halveerden de olieprijzen tussen 1997 en 1998.

Krainer zegt: “De massa heeft het meestal mis op de belangrijkste keerpunten. Wanneer iedereen optimistisch is en ervan overtuigd is dat de prijzen alleen maar verder kunnen stijgen, is dat vaak het moment waarop de trend op het punt staat te keren. De grootste winsten in de handel komen voort uit de moed om op het juiste moment tegen de heersende consensus in te gaan.”

Trends houden vaak veel langer aan dan logica en gezond verstand doen vermoeden. Bitcoin is een ander voorbeeld, dat elk ander activatype in het afgelopen decennium overtrof totdat AI opkwam. Zelfs hier zien we de contouren van een consensus dat de AI-zeepbel onvermijdelijk moet barsten – en wel snel. Maar wedden op die eventualiteit kan fataal zijn voor uw banksaldo.

Bron: S&P Global

Economische prognoses zijn een ander gebied dat gevoelig is voor groepsdenken. Zelfs 's werelds meest vooraanstaande economen slaagden er niet in de neergang van de vroege jaren 2000 en de wereldwijde financiële crisis van 2008–9 te voorzien, zoals gedocumenteerd in de Livingston Survey van de Federal Reserve Bank of Philadelphia.

Zoals Krainer opmerkt, zijn aandelenmarkten gedurende het grootste deel van de afgelopen 100 jaar hoofdzakelijk in een stijgende lijn gegaan, met incidentele crashes en correcties. Dit maakte het voor beleggers mogelijk om positieve rendementen te genereren, zelfs bij passief beleggen.

Decennia aan onderzoek hebben geleid tot de conclusie dat expertise in de vorm van actieve fondsbeheerders, gewapend met diploma's en bergen data, niet in staat is om consistent de markt te verslaan. Onnodig te zeggen dat de kwantitatieve analisten op Wall Street groot hebben ingezet op AI om hen een voorsprong op de markt te geven, maar de resultaten tot nu toe zijn niet overtuigend. Wat wel werkt, is momentumhandel – vasthouden aan de trend zolang deze duurt. Dat wil niet zeggen dat er geen actieve fondsbeheerders zijn die de markt verslaan, maar dit is eerder incidenteel dan routine.

Expertanalyse

Onder de vele beleggingsstrategieën die beschikbaar zijn voor particuliere beleggers, is momentumbeleggen een van de weinige met robuuste empirische ondersteuning. Decennia aan academisch onderzoek hebben aangetoond dat aandelen die in de voorgaande zes tot twaalf maanden beter hebben gepresteerd, de neiging hebben om gedurende een bepaalde periode beter te blijven presteren, een fenomeen dat in verschillende markten en activaklassen wordt waargenomen. In tegenstelling tot het proberen te voorspellen van rentetarieven, verkiezingen of bedrijfswinsten, vertrouwt momentum op waarneembaar marktgedrag in plaats van op voorspellingen, waardoor beleggers kunnen profiteren van de neiging van trends om aan te houden. 

Momentum is echter geen wondermiddel. Het kan te maken krijgen met scherpe omkeerpunten tijdens plotselinge marktwendingen, vereist gedisciplineerd risicobeheer en presteert vaak minder goed tijdens periodes van snelle marktverschuivingen. Voor gewone beleggers is het grootste voordeel wellicht psychologisch: het vervangt subjectieve voorspellingen door een systematische, op regels gebaseerde aanpak die veel van de emotie uit beleggingsbeslissingen haalt.

Conclusie

Voor de meeste beleggers komt de voorsprong niet voort uit het voorspellen van de toekomst, maar uit het volgen van een gedisciplineerd proces dat reageert op wat de markt u al vertelt. In een wereld waar politieke insiders, algoritmen en instellingen strijden om elk informatievoordeel, is een systematische trendvolgende aanpak misschien wel de beste manier voor gewone beleggers om het speelveld enigszins gelijk te trekken.