ACM ziet aandeel dynamische energiecontracten verder oplopen in Nederland

ACM ziet aandeel dynamische energiecontracten verder oplopen in Nederland
Dynamische contracten groeien

Nederlandse huishoudens verschuiven verder in hun energiekeuze nu dynamische contracten ook in juli aan terrein winnen en vaste contracten opnieuw marktaandeel verliezen. Tegelijk blijven hogere gas- en elektriciteitsprijzen de markt beïnvloeden, terwijl de gasopslagen nog altijd duidelijk minder gevuld zijn dan een jaar geleden.

Hoogtepunten

  • Het aandeel dynamische energiecontracten in Nederland steeg in juli naar 8%, met maandelijkse netto-groei in juni van 33.000 contracten volgens ACM.
  • De gasprijs piekte op 64 euro per MWh begin juli na geopolitieke onrust en eindigde op 60 euro per MWh, ondanks gedaalde gasopslagen tot 41% vulling.
  • De gemiddelde day-aheadprijs voor elektriciteit bedroeg in juli 106 euro per MWh, 20% hoger dan juli 2025, mede door hoge gasprijzen en beperkte opslagprikkels.

Contractverschuiving en prijssignalen in juli

Zoals de Autoriteit Consument & Markt meldt in de Energiemonitor, heeft inmiddels 8% van de huishoudens een dynamisch energiecontract, terwijl 55% een vast contract heeft en het aandeel variabele contracten is gestegen naar 37%. De groei van dynamische contracten zet daarmee door, nadat het aantal consumenten met zo'n contract in maart netto met 17.000 toenam, in april met 23.000, in mei met 30.000 en in juni met 33.000.

Volgens de toezichthouder reageren aangeboden tarieven voor vaste contracten snel op de ontwikkelingen op de groothandelsmarkt. Vaste contracten voor consumenten zijn in juli met 5% tot 11% gestegen ten opzichte van een maand eerder, terwijl variabele tarieven vaak per kwartaal worden aangepast en per 1 juli een duidelijke stijging voor gas lieten zien; per 1 augustus is slechts een lichte stijging zichtbaar.

De ACM adviseert consumenten goed te beoordelen welk type energiecontract het best past bij hun situatie. Volgens de toezichthouder kent elk contracttype een andere balans tussen zekerheid en risico.

Volatiele gasmarkt drijft bredere energiekosten op

De aanhoudende onrust in het Midden-Oosten en het opnieuw sluiten van de Straat van Hormuz blijven zorgen voor een volatiele gasprijs. Na een daling van circa 20% na de ondertekening van het memorandum over de heropening van de zeestraat liep de prijs weer op van 41 euro per MWh eind juni naar een piek van 64 euro per MWh een maand later, waarna deze terugviel naar 60 euro per MWh, nog altijd ruim boven de 31 euro per MWh van voor de oorlog in Iran.

De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor 41% gevuld, tegen 61% op dezelfde datum vorig jaar. Dat is wel hoger dan vorige maand, toen de vulgraad 30% bedroeg tegenover 52% in juli 2025, maar nog steeds onder het niveau dat nodig is om te voldoen aan de Europese verplichting van minimaal 74% bij de start van het verwarmingsseizoen.

Volgens de ACM is de belangrijkste oorzaak van de achterblijvende vulgraad de langdurige negatieve zomer-winterspread, waarbij gas nu duurder is dan in de wintermaanden. Daardoor ontbreekt voor marktpartijen een financiële prikkel om gas op te slaan, omdat de prijsverschillen de opslagkosten niet dekken.

De hoge gasprijs werkt ook door in de elektriciteitsmarkt. De gemiddelde day-aheadprijs voor elektriciteit bedroeg in juli 106 euro per MWh, 20% hoger dan in juli 2025, terwijl alternatieven voor gascentrales aantrekkelijker zijn geworden voor flexibel vermogen en Nederlandse kolencentrales in juli meer dan 10% van de elektriciteitsvraag voor hun rekening namen.

De ACM ziet daarnaast in 2026 tot nu toe minder uren met een negatieve elektriciteitsprijs, wat erop wijst dat vraag en aanbod elkaar beter weten te vinden. De toezichthouder verwacht dat de verdere groei van dynamische contracten daar positief aan kan bijdragen, doordat consumenten meer prikkels hebben om te verbruiken op goedkope en emissiearme momenten.

Uit de Monitor Consumentenmarkt Energie blijkt verder dat bepaalde huishoudcontracten deze maand duidelijk duurder zijn dan vergelijkbare aanbiedingen van andere leveranciers. Dat geldt volgens de ACM voor gas bij Zonneplan en voor gas en elektriciteit bij Vrij op Naam.

De aangescherpte ACM-regels voor vaste gascontracten draaiden om het beschermen van prijszekerheid voor huishoudens nu ETS-2 en de bijmengverplichting voor groen gas eraan komen. In ons eerdere artikel legden we uit dat leveranciers geen clausules meer mogen opnemen waarmee zij de vaste prijs automatisch kunnen verhogen zodra deze nieuwe klimaatregels ingaan, met slechts beperkte uitzonderingen zoals belastingen, btw of netbeheerkosten.

Dit materiaal kan meningen van derden bevatten, geen van de gegevens en informatie op deze webpagina vormt beleggingsadvies volgens onze Disclaimer. Hoewel we ons houden aan strikte Redactionele Integriteit, kan deze post verwijzingen bevatten naar producten van onze partners.