Dlaczego trudno przestać handlować po stratach? | Badanie TU

Utrata pieniędzy jest nieuniknioną częścią handlu, ale to, co dzieje się po stracie, może być ważniejsze niż sama strata. Niektórzy traderzy przestają handlować, ponownie oceniają swoją strategię lub zmniejszają ekspozycję. Inni natychmiast otwierają kolejną pozycję, licząc na odzyskanie pieniędzy przed końcem sesji handlowej.

Takie zachowanie jest powszechnie znane jako revenge trading. Występuje wtedy, gdy chęć odrobienia wcześniejszych strat zaczyna wpływać na decyzje handlowe, co może prowadzić do otwierania większych pozycji, częstszych transakcji lub naruszania ustalonych limitów ryzyka.

Celem badania jest odpowiedź na kluczowe pytania:

• Jak traderzy reagują po stratnej transakcji?

• Jak powszechny jest revenge trading?

• Czy traderzy zwiększają wielkość pozycji po kolejnych stratach?

• Dlaczego traderzy kontynuują handel po stratach?

• Jak często traderzy naruszają dzienne limity strat?

• Czy częstotliwość handlu wzrasta po serii strat?

• Czy revenge trading różni się między rynkami Forex, kryptowalut, CFD i opcji binarnych?

• Co skłania traderów do zaprzestania handlu po serii strat?

Wyniki

Potwierdzenie instytucjonalne

Badania instytucjonalne wskazują, że straty tradingowe mogą wpływać na późniejsze podejmowanie ryzyka, a częsty handel i dźwignia finansowa mogą pogłębiać straty finansowe.

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych przeanalizował ryzyko handlu detalicznego w swoim raporcie Trends, Risks and Vulnerabilities, marzec 2026. ESMA szacuje, że inwestorzy detaliczni w unijnych produktach barierowych z dźwignią osiągali średnie miesięczne stopy zwrotu na poziomie około −1,1%. Regulator wskazuje koszty transakcyjne, zwiększoną ekspozycję rynkową i przymusowe zamykanie pozycji jako istotne czynniki przyczyniające się do negatywnych wyników. Chociaż raport nie analizuje bezpośrednio revenge tradingu, ilustruje ryzyko związane ze zwiększaniem ekspozycji po stratach.

W Do Behavioral Biases Affect Prices? Coval i Shumway (2005) badali profesjonalnych traderów kontraktów futures na Chicago Board of Trade. Stwierdzili, że traderzy, którzy rano ponieśli straty, regularnie podejmowali ponadprzeciętne ryzyko podczas handlu popołudniowego. Stanowi to bezpośredni dowód, że wcześniejsze straty mogą wpływać na późniejsze podejmowanie ryzyka, nawet wśród doświadczonych uczestników rynku.

Barber i Odean przeanalizowali nadmierną aktywność handlową w Trading Is Hazardous to Your Wealth. Analizując 66 465 rachunków maklerskich, stwierdzili, że najbardziej aktywni inwestorzy indywidualni osiągali roczne stopy zwrotu na poziomie 11,4%, w porównaniu z 17,9% dla rynku. Ich ustalenia sugerują, że zwiększona aktywność handlowa może obniżać wyniki inwestycyjne, szczególnie gdy na decyzje wpływają koszty transakcyjne i nadmierna pewność siebie.

Badania teoretyczne

Tendencję do kontynuowania handlu po stratach można wyjaśnić poprzez awersję do strat, podejmowanie decyzji zależne od punktu odniesienia oraz chęć wyjścia na zero.

Kahneman i Tversky przedstawili te ramy w Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk. Ich badania sugerują, że ludzie oceniają wyniki finansowe względem punktów odniesienia, takich jak początkowa inwestycja lub saldo rachunku. Straty mogą mieć większą wagę psychologiczną niż równoważne zyski, co może wpływać na późniejsze preferencje dotyczące ryzyka.

Na przykład trader, który zaczyna z $2 000 i traci $200, może skupić się na przywróceniu rachunku do pierwotnego salda. Zamiast oceniać kolejną transakcję niezależnie, może priorytetowo traktować okazję, która pozwoliłaby odrobić całą stratę.

Thaler i Johnson zbadali ten mechanizm w Gambling with the House Money and Trying to Break Even. Ich eksperymenty wykazały, że wcześniejsze straty mogą sprawiać, że ryzykowne okazje dające szansę wyjścia na zero są szczególnie atrakcyjne. Pomaga to wyjaśnić, dlaczego niektórzy traderzy zwiększają wielkość pozycji lub otwierają dodatkowe transakcje po stracie pieniędzy, nawet jeśli nowe okazje nie oferują lepszych oczekiwanych stóp zwrotu.

Innym powiązanym mechanizmem jest efekt dyspozycji. W Are Investors Reluctant to Realize Their Losses? Odean stwierdził, że inwestorzy indywidualni byli bardziej skłonni realizować zyski niż straty. Chociaż utrzymywanie stratnych pozycji różni się od revenge tradingu, oba zachowania mogą odzwierciedlać niechęć do akceptowania niekorzystnych wyników finansowych.

Jednak kontynuowanie handlu po stracie nie musi być nieracjonalne. Trader stosujący wcześniej określoną strategię może zasadnie otworzyć kolejną pozycję. Różnica polega na tym, czy decyzja wynika z nowej okazji rynkowej, czy z psychologicznej potrzeby odrobienia wcześniejszych strat. Stanowi to teoretyczną podstawę do zbadania, czy traderzy detaliczni zmieniają wielkość pozycji, częstotliwość handlu lub limity ryzyka po stratach finansowych.

Dane z ankiety

Aby zbadać, jak straty tradingowe wpływają na decyzje inwestorów detalicznych, metodologia TU Research analizuje zachowania po stratach, motywacje związane z odrabianiem strat, ustalanie wielkości pozycji, częstotliwość handlu i dyscyplinę w zakresie zarządzania ryzykiem.

Metodologia

Badanie przeprowadzono za pomocą ustrukturyzowanej ankiety internetowej opartej na metodologii CAWI.

• Skład próby: 1 350 inwestorów detalicznych.

• Zasięg: Ameryka Północna, Europa, Azja, Ameryka Łacińska, Afryka i Bliski Wschód.

• Wiek: 18–60 lat.

• Kryteria uczestnictwa: respondenci, którzy obecnie inwestują lub handlują aktywami finansowymi.

• Pewność statystyczna: 95%.

• Szacowany błąd doboru próby: ±2,7%.

Zespół badawczy

Badanie zostało przeprowadzone przez naszych ekspertów:

• Anastasiia Chabaniuk (Autorka, badania TU) – projekt badania i interpretacja wyników.

• Chinmay Soni (Fact-checker) – walidacja danych i weryfikacja statystyczna.

• Ciaran Ryan (Redaktor naczelny) – nadzór redakcyjny i metodologiczny.

• Zespół badawczy TU (Andrey Mastykin, Oleg Tkachenko) – gromadzenie i analiza danych.

Jak traderzy reagują bezpośrednio po stracie pieniędzy?

Respondentom zadano pytanie o to, co zazwyczaj robią bezpośrednio po stratnej transakcji.

Wniosek: Zrobienie przerwy jest najczęstszą reakcją (31%), podczas gdy 18% od razu szuka kolejnej transakcji, aby odrobić straty. Jednak 24% kontynuuje zgodnie ze swoją strategią, co pokazuje, że handel po stracie nie musi koniecznie oznaczać revenge tradingu.

Jak powszechny jest revenge trading?

Ankieta mierzy, jak często traderzy otwierali pozycje w ciągu poprzednich 90 dni głównie po to, aby odrobić straty, mimo że transakcje te nie spełniały w pełni ich zwykłych kryteriów wejścia.

Częstotliwość handlu motywowanego odrabianiem strat:

• Nigdy – 57%;

• Raz – 17%;

• Dwa lub trzy razy – 14%;

• Cztery razy lub więcej – 7%;

• Nie pamiętam – 5%.

Wniosek: 38% respondentów wskazuje co najmniej jeden przypadek handlu motywowanego odrabianiem strat, a 21% deklaruje, że robiło to co najmniej dwa razy. Sugeruje to, że revenge trading może obejmować zarówno sporadyczne decyzje podejmowane pod wpływem emocji, jak i powtarzające się wzorce zachowań.

Czy traderzy zwiększają wielkość pozycji po kolejnych stratach?

Ankieta analizuje, jak zmienia się wielkość pozycji po dwóch lub większej liczbie kolejnych stratnych transakcji.

Wniosek: Zwiększenie wielkości pozycji jest najczęstszą indywidualną reakcją i wynosi 29%. Jednak 50% badanych albo zmniejsza swoje pozycje, albo tymczasowo przestaje handlować, co wskazuje, że serie strat mogą sprzyjać zarówno zachowaniom skłonnym do ryzyka, jak i unikaniu ryzyka.

Dlaczego traderzy kontynuują handel po stratach?

Traderów, którzy zazwyczaj kontynuują handel po stratach, poproszono o wskazanie głównej motywacji.

Główna motywacja do kontynuowania handlu:

• Nowa okazja jest zgodna z moją strategią – 39%;

• Odzyskać pieniądze, które właśnie straciłem(-am) – 28%;

• Uniknąć zakończenia dnia ze stratą – 15%;

• Wierzę, że kolejna transakcja ma większe szanse powodzenia – 10%;

• Trading jest częścią mojego regularnego harmonogramu – 6%;

• Inne / nie wiem – 2%.

Wniosek: Okazje oparte na strategii są główną motywacją i stanowią 39%. Jednak 43% wskazuje na odzyskanie strat lub uniknięcie dnia zakończonego stratą, co sugeruje, że wcześniejsze wyniki finansowe mogą wpływać na kolejne decyzje.

Czy traderzy naruszają swoje dzienne limity strat?

Kwestionariusz bada, czy traderzy z wcześniej określonymi dziennymi limitami strat kontynuowali handel po osiągnięciu tych limitów w ciągu poprzednich 90 dni.

Wniosek: 34% traderów z wcześniej określonymi limitami deklaruje, że naruszyło je co najmniej raz. Sugeruje to, że ustanowienie zasad zarządzania ryzykiem niekoniecznie gwarantuje, że traderzy będą ich przestrzegać pod presją finansową.

Czy częstotliwość handlu wzrasta po seriach strat?

Kwestionariusz analizuje, jak zmienia się częstotliwość transakcji po trzech kolejnych stratnych transakcjach.

Częstotliwość transakcji po trzech kolejnych stratach:

• Handluję częściej – 27%;

• Utrzymuję normalną częstotliwość – 22%;

• Handluję rzadziej – 17%;

• Tymczasowo przestaję handlować – 21%;

• To zależy od warunków rynkowych – 10%;

• Nie wiem – 3%.

Wniosek: 27% zwiększa częstotliwość transakcji po serii strat, podczas gdy 38% ogranicza aktywność lub tymczasowo przestaje handlować. Sugeruje to, że straty nie wywołują jednolitej reakcji: niektórzy traderzy dążą do szybszego odrobienia strat, podczas gdy inni stają się bardziej ostrożni.

Czy revenge trading różni się w zależności od rynku?

Ramy badania porównują handel ukierunkowany na odrobienie strat według głównego rynku, na którym handlują respondenci.

Wniosek: Traderzy opcji binarnych wykazują najwyższy szacowany odsetek revenge tradingu, wynoszący 47%, a następnie traderzy kryptowalut – 40%. Różnice te nie dowodzą jednak, że konkretne rynki powodują revenge trading. Na wyniki mogą wpływać doświadczenie w handlu, dźwignia finansowa, poziom aktywności i inne czynniki.

Co sprawia, że traderzy przestają handlować po serii strat?

Kwestionariusz analizuje, który czynnik z największym prawdopodobieństwem skłania traderów do zaprzestania handlu po kilku kolejnych stratach.

Główny powód zaprzestania handlu po stratach:

• Osiągnięto dzienny limit straty – 32%;

• Stres emocjonalny – 23%;

• Utrata zaufania do strategii – 17%;

• Osiągnięto maksymalną liczbę transakcji – 12%;

• Niewystarczający kapitał tradingowy – 9%;

• Kontynuowanie, jeśli nadal pojawiają się okazje – 5%;

• Inne / nie wiem – 2%.

Wniosek: Z góry określone limity strat są głównym mechanizmem zatrzymującym handel (32%), a następnie stres emocjonalny (23%). Sugeruje to, że część traderów przestaje handlować zgodnie z ustalonymi zasadami, podczas gdy inni reagują dopiero po doświadczeniu presji psychologicznej.

Praktyczne wnioski dla traderów detalicznych

Straty w handlu są nieuniknione, ale decyzje podejmowane bezpośrednio po nich mogą zadecydować o tym, czy niepowodzenie pozostanie ograniczone, czy przerodzi się w większy problem finansowy.

• Oddziel straty od nowych decyzji tradingowych. Poprzednia strata nie zwiększa prawdopodobieństwa powodzenia kolejnej transakcji. Każdą okazję oceniaj niezależnie.

• Ustal maksymalną dzienną stratę. Określ akceptowalny limit strat przed rozpoczęciem handlu i unikaj jego zmieniania pod wpływem frustracji.

• Unikaj zwiększania wielkości pozycji wyłącznie w celu odzyskania pieniędzy. Większe pozycje mogą przyspieszyć odrobienie strat, ale zwiększają również potencjalne straty.

• Rozpoznawaj czynniki wyzwalające emocje. Poczucie pilności, frustracja i chęć zakończenia sesji bez strat mogą wpływać na podejmowanie ryzyka.

• Monitoruj częstotliwość transakcji. Dodatkowe transakcje zwiększają ekspozycję na spready, prowizje i ryzyko rynkowe, nie gwarantując lepszych wyników.

• Stosuj pisemne kryteria wejścia i wyjścia. Z góry określony plan tradingowy może pomóc odróżnić uzasadnione okazje od decyzji motywowanych chęcią odrobienia strat.

• Rozważ przerwę po serii strat. Przerwa może dać czas na ponowną ocenę warunków rynkowych i uniknięcie impulsywnych decyzji.

• Oceniaj rentowność netto, a nie pojedyncze wygrane. Wyniki tradingowe powinny uwzględniać koszty transakcyjne, ryzyko pozycji i długoterminową konsekwencję.

Wybór brokera oferującego konkurencyjne warunki handlowe nie zapobiega revenge tradingowi ani nie gwarantuje lepszych wyników. Zrozumienie kosztów transakcyjnych i wymogów dotyczących dźwigni może jednak pomóc traderom ocenić finansowe konsekwencje zawierania dodatkowych transakcji po stracie.

Źródła danych i metodologia

• Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych. Trendy, ryzyka i podatności, nr 1, 2026. Marzec 2026. Analiza lewarowanych detalicznych produktów inwestycyjnych, kosztów handlu, przymusowego zamykania pozycji i strat inwestorów.

• Coval, J. D. & Shumway, T. Czy błędy behawioralne wpływają na ceny?. The Journal of Finance, 60(1), 2005, s. 1–34. Badanie empiryczne dotyczące awersji do strat i późniejszego podejmowania ryzyka wśród profesjonalnych traderów kontraktów futures.

• Barber, B. M. & Odean, T. Handel jest szkodliwy dla Twojego majątku: wyniki inwestycyjne inwestorów indywidualnych na rynku akcji zwykłych. The Journal of Finance, 55(2), 2000, s. 773–806. Analiza aktywności transakcyjnej i zwrotów z inwestycji na 66 465 rachunkach maklerskich.

• Kahneman, D. & Tversky, A. Teoria perspektywy: analiza decyzji podejmowanych w warunkach ryzyka. Econometrica, 47(2), 1979, s. 263–291. Fundamentalne badania nad podejmowaniem decyzji finansowych zależnych od punktu odniesienia oraz awersją do straty.

• Thaler, R. H. & Johnson, E. J. Hazardowanie cudzymi pieniędzmi i próby wyjścia na zero: wpływ wcześniejszych wyników na ryzykowne wybory. Management Science, 36(6), 1990, s. 643–660. Dowody eksperymentalne dotyczące wpływu wcześniejszych wyników na podejmowanie ryzyka w celu wyjścia na zero.

• Odean, T. Czy inwestorzy niechętnie realizują straty?. The Journal of Finance, 53(5), 1998, s. 1775–1798. Badania empiryczne nad efektem dyspozycji.

• IdSurvey. Metodologia CAWI.

Poprzednie tomy z tej serii

Wniosek

Czy spodobał Ci się ten artykuł?

Dziękujemy za Twoją opinię!

Co moglibyśmy poprawić?

wyślij

Najlepsze wybory i analizy redakcji

12 godziny temu Anastasiia Chabaniuk

Polski paradoks kryptowalut: rosnący rynek uwięziony w regulacyjnym impasie

#crypto #Cryptoreg #Poland

14 godziny temu Eugene Komchuk

Jimmy Song: Trump nie spełnił oczekiwań zwolenników Bitcoina

# #Bitcoin

15 godziny temu Dmytro Kharkov

Inflacja zmusza oszczędzających do inwestowania, inaczej tracą siłę nabywczą

#Inflation #Investing #USA

1 dzień temu Eugene Komchuk

Imperium Elona Muska: po co łączyć Teslę i SpaceX?

#Elon Musk #SpaceX #Tesla

1 dzień temu Olena Litvinenko

Czy giełdy kryptowalut mogą zniknąć?

#crypto #NEAR Protocol (NEAR)

2 dni temu Oleg Tkachenko

Granice postępu: Dlaczego rozwój AI może spowolnić

#AI #Broadcom #Intel

Wszystkie wiadomości

Powiązane artykuły

Czy handel na rynku Forex jest halal czy haram?

Ivan Andriyenko

1 dzień temu

Weekendowy handel na rynku Forex: czy można handlować w weekendy?

Parshwa Turakhiya

1 dzień temu

Jak inwestorzy detaliczni handlują Gold w zależności od pory dnia: badania TU

Anastasiia Chabaniuk

1 dzień temu

Czy inwestorzy detaliczni rozumieją dźwignię finansową? | Badania TU

Anastasiia Chabaniuk

1 dzień temu

Jak działa handel na rynku Forex?

Chinmay Soni

1 rok temu

Zespół, który pracował nad tym artykułem

Anastasiia Chabaniuk

Redaktor treści edukacyjnych

Anastasiia posiada 17-letnie doświadczenie w finansach i content marketingu. Wierzy, że wsparcie informacyjne i opinie ekspertów są bardzo ważne w drodze do sukcesu początkujących inwestorów i traderów.

Poznaj nasze zasady redakcyjne