Yalın Ethereum: Buterin ağı neden yeniden inşa etmek istiyor?

Vitalik Buterin, Ethereum için güncellenmiş bir yol haritası açıklayarak blok zinciri tarihindeki en iddialı mimari revizyonlardan birinin ana hatlarını çizdi. Önümüzdeki yıllarda geliştiriciler, ekosistem genişledikçe giderek daha belirgin hale gelen yapısal sınırlamaları ele alırken performansı artırmak için protokolün temel bileşenlerinin çoğunu değiştirmeyi planlıyor.

Eylül 2022'de Ethereum, tarihindeki en büyük yükseltme olan The Merge'ü gerçekleştirdi. Ağ, proof-of-work madenciliğini terk ederek Proof-of-Stake (PoS) mutabakat mekanizmasına geçiş yaptı. O dönemde pek çok kişi bu yükseltmeyi Ethereum'un uzun süredir devam eden dönüşümünün doruk noktası olarak görüyordu.

Ancak Temmuz ayı başlarında Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, sırada ne olduğunu ana hatlarıyla belirtti. Kapsamına bakılırsa, bu girişim en az The Merge kadar önemli olabilir.

Loading...

Tweet yazar tarafından silindi.

Ama biz her şeyi kaydettik 🙂.

Ethereum'un resmi yol haritasına göre Yalın Ethereum, işlem doğrulama ve veri depolamadan sanal makinenin kendisine kadar protokolün neredeyse her ana katmanının yeniden gözden geçirilmesini öneriyor.

Bu girişim, tek başına bir yükseltmeden ziyade Ethereum mimarisinin kademeli olarak yeniden tasarlanmasını temsil ediyor. Geliştiriciler, amacın ağı daha ölçeklenebilir hale getirmek, merkeziyetsizliği korumak ve gelecekteki teknolojik zorluklara hazırlamak olduğunu söylüyor.

Bir yükseltmeden daha fazlası

Programcı, "Yalın Ethereum tek bir yükseltme değildir. Önümüzdeki üç veya dört yıl içinde hayata geçirilecek bir iyileştirmeler koleksiyonudur. Ancak hata yapmayın; tıpkı The Merge'ün ikinci olduğu gibi, bu da Ethereum'un üçüncü büyük yinelemesidir," diye yazdı.

Buterin'e göre, protokolün neredeyse her ana bileşeni eninde sonunda değiştirilecek.

Aynı zamanda geliştiriciler, mevcut uygulama ve hizmetlerde minimum kesinti ile geçişi gerçekleştirmeyi hedefliyor. Benzer bir yaklaşım, Ethereum'un ağ operasyonlarını kesintiye uğratmadan mutabakat mekanizmasını değiştirdiği The Merge sırasında da başarıyla kullanılmıştı.

Güncellenen yol haritası projenin uzun vadeli odağını da vurguluyor. Yaklaşan Glamsterdam ve Hegotá yükseltmelerinin ardından Ethereum'un, ağın on yılın sonuna kadarki sürecini şekillendirebilecek Yalın odaklı iyileştirmeleri uygulamaya koymaya başlaması bekleniyor.

Ethereum neden başka bir mimari revizyona ihtiyaç duyuyor?

Buterin, bu eğilimin devam etmesi durumunda, eninde sonunda yalnızca en büyük operatörlerin tam düğümleri sürdürebileceğini ve bu senaryonun Ethereum'un merkeziyetsiz tasarımına zarar vereceğini savunuyor.

Bu nedenle, yeni yol haritası işlem kapasitesini artırmanın çok ötesine geçiyor. Aynı zamanda veri depolama, işlem doğrulama, gizlilik ve uzun vadeli güvenlik konularını da ele alıyor.

Loading...

Tweet yazar tarafından silindi.

Ama biz her şeyi kaydettik 🙂.

Örneğin, potansiyel kuantum bilişim saldırılarına karşı koruma artık Ethereum'un uzun vadeli önceliklerinden biri olarak görülüyor. Aynı zamanda Buterin, gizliliğin isteğe bağlı bir özellikten ziyade temel bir tasarım ilkesi haline gelmesi gerektiğini savunuyor.

Başka bir deyişle, Yalın Ethereum (Lean Ethereum), daha önce bağımsız olarak gelişen birkaç geliştirme hattını birleştirmeyi amaçlıyor. Geliştiriciler, izole iyileştirmeler sunmak yerine, Ethereum'un merkezsizlikten ödün vermeden ölçeklenme yeteneğini korumayı amaçlayan kapsamlı bir yeniden tasarım öneriyorlar.

Yalın Ethereum ağı nasıl yeniden şekillendirebilir?

Temel fikirlerden biri, her düğümün (node) işlemleri doğrulamak için her hesaplamayı bağımsız olarak yeniden yürüttüğü mevcut modelden uzaklaşmaktır. Bunun yerine, Ethereum geliştiricileri, düğümlerin halihazırda gerçekleştirilmiş hesaplamaların doğruluğunu teyit etmesine olanak tanıyan kısa ve öz kriptografik kanıtları kademeli olarak benimsemeyi planlıyor.

Bu değişikliğin hesaplama yükünü azaltması ve ağın zamanla ölçeklenmesini kolaylaştırması bekleniyor. Bir diğer önemli odak noktası ise veri depolamadır.

Yol haritası, tek bir durum (state) modeline güvenmek yerine, farklı amaçlar için optimize edilmiş birden fazla durum türünün getirilmesini öneriyor.

Buterin'e göre bu yaklaşım, her düğümün tüm veri setini depolamasını ve işlemesini gerektirmeden Ethereum'un önemli ölçüde daha fazla veriyi desteklemesine olanak tanıyacak. Çeşitli araştırma önerileri ayrıca, hesaplama iş yükünün bir kısmının doğrudan doğrulayıcılara aktarılmasını ve kriptografik kanıtlar kullanarak verilerinin doğruluğunu kanıtlamalarını sağlamayı öngörüyor.

Ölçeklendirmeden Ethereum'un mimarisini yeniden düşünmeye

Yıllar boyunca Ethereum'un geliştirme yol haritası büyük ölçüde işlem kapasitesini artırmak ve işlem ücretlerini düşürmek etrafında döndü. Güncellenen vizyon, sadece bir sonraki ağ yükseltmesini sunmak yerine, blok zincirinin beş veya on yıl sonra nasıl görünmesi gerektiğine odaklanarak çok daha geniş bir perspektif sunuyor.

Yalın Ethereum'u protokolün evrimindeki önceki aşamalardan temel olarak ayıran şey budur.

The Merge, Ethereum'un mutabakat mekanizmasını dönüştürdü. Buna karşılık Yalın Ethereum, protokolün neredeyse her temel katmanını eş zamanlı olarak yeniden tasarlamayı hedefliyor.

Bu vizyon altında, ölçeklenebilirlik artık tek hedef değil. Bunun yerine; performans, merkezsizlik, gizlilik ve uzun vadeli dayanıklılığı eşit derecede önemli tasarım hedefleri olarak ele alan daha geniş bir stratejinin bir parçası haline geliyor.

Önerilen değişikliklerin çoğu hala araştırma, test ve topluluk tartışmalarına tabidir ve bazıları uygulamadan önce önemli ölçüde değişebilir.

Yine de Ethereum'un tarihindeki en iddialı mimari dönüşümlerden birine girdiği şimdiden açıkça görülüyor.

Yol haritasının önemli bir kısmı nihayetinde uygulanırsa, bu on yılın sonundaki Ethereum ağı, geliştiricilerin ve kullanıcıların bugün güvendiği ağdan belirgin şekilde farklı görünebilir.