Bitcoin’i bölme girişimi: BIP-110 neden başarısız oldu

Bitcoin’i bölme girişimi: BIP-110 neden başarısız oldu
BIP-110 yükseltmesi nasıl gelişti

​Kripto topluluğunun bir bölümü, BIP-110 yükseltmesini önererek Bitcoin’i değiştirmeye çalıştı. Girişim, NFT’lerin ve diğer finansal olmayan verilerin eklenmesini kısıtlamak üzere tasarlanmıştı; ancak bunun yerine blockchain’in bölünmesine yol açtı. Bununla birlikte, alternatif ağın kaderi neredeyse anında belirlendi.

Bu makale orijinalinden tercüme edilmiştir. Muhabirimiz tarafından hazırlanan orijinal versiyonu okumak için buraya tıklayın.

Neredeyse kimsenin takip etmediği bir fork

BIP-110 (Bitcoin Improvement Proposal) başlatma girişimi 8 Ağustos’ta yapıldı, ancak blockchain’in bölünmesiyle sonuçlandı. Yükseltmenin destekçileri, normal Bitcoin bloklarını kabul etmeyi bırakarak fiilen ağın kendi versiyonlarını oluşturmaya başladı.

Ancak madenciler neredeyse oybirliğiyle ana zincirin tarafında kaldı. Bölünmeden önce, çıkarılan blokların yalnızca %2,53’ü BIP-110 desteği sinyali veriyordu; fork’tan sonra ise alternatif ağ, neredeyse tamamen durmadan önce yalnızca iki blok ekleyebildi. Ertesi gün itibarıyla Bitcoin’in zaten 80’den fazla blok gerisindeydi.

Strategy kurucusu Michael Saylor, Bitcoin hashrate’inin yaklaşık %99,85’inin ana ağda kaldığını tahmin etti. Piyasa da bölünmeyi büyük ölçüde görmezden geldi; alternatif ağ ortaya çıktıktan sonra BTC fiyatında kayda değer bir hareket görülmedi.

Bitcoin blok alanı mücadelesi

BIP-110’un neden ilk etapta önerildiğini anlamak için Bitcoin blockchain’inde nelerin saklanması gerektiği konusundaki tartışmaya dönmek gerekir. Kullanıcılar, sıradan BTC transferlerinin yanı sıra ağ üzerinde görseller, metinler ve diğer verileri de kaydedebilir. Bu özellik, genellikle NFT’lerle karşılaştırılan dijital varlıklar olan Ordinals’ın ortaya çıkmasına yol açtı.

Tartışma, Bitcoin Core geliştiricilerinin işlemlere ek verilerin dahil edilmesini kolaylaştırdığı 2025 yılında özellikle hararetlendi. Topluluğun bir bölümü, bu değişikliğin Bitcoin transferleriyle ilgisi olmayan daha fazla görsel, dosya ve diğer içeriklerin önünü açacağını savundu.

BIP-110 böyle ortaya çıktı. Teklifin yazarları, bu tür verilerin doğrudan Bitcoin ağ kuralları düzeyinde kaydedilme yöntemlerinin geçici olarak kısıtlanmasını önerdi. Kısıtlamaların yaklaşık bir yıl yürürlükte kalması ve geliştiricilere uzun vadeli bir çözüm bulmaları için zaman tanıması planlanıyordu.

Teklifin en önde gelen destekçilerinden biri, Ocean mining pool CTO’su Luke Dashjr’dı. BIP-110 destekçileri, görsellerin ve diğer verilerin sınırlı blok alanı tükettiğini, node’ların üzerindeki yükü artırdığını ve sıradan parasal işlemleri finansal olmayan faaliyetlerle rekabet etmek zorunda bıraktığını savundu.

Uyarılar erkenden geldi

BIP-110 başlatılmadan önce bile kripto topluluğunun birçok üyesi, “spam” ile mücadelenin Bitcoin kurallarını değiştirmeyi haklı çıkarmadığını belirtti. Temmuz ayında Michael Saylor, yükseltmeye karşı 110 argümandan oluşan bir liste yayımladı. Temel noktası basitti: Bir işlem mevcut kurallara uyuyor ve kullanıcı gerekli ücreti ödüyorsa, ağ bu blok alanının nasıl kullanılacağına karar vermemeliydi.

Blockstream CEO’su Adam Back de BIP-110’a karşı çıktı. Bitcoin’in Ordinals ve diğer finansal olmayan veriler için kullanılmasını eleştirmiş olsa da bu amaçla consensus kurallarını değiştirmenin fazla riskli olduğunu düşünüyordu. Back, yeni kuralların sıradan işlemleri etkileyebileceği ve bazı durumlarda belirli fonları harcanamaz hâle getirebileceği konusunda uyardı.

Lansmandan kısa süre önce geliştirici Peter Todd, BIP-110 kodunu bağımsız olarak inceledi. Madenci desteğinin zayıf olması durumunda en olası sonucun, yükseltme destekçilerinin minimum hashrate’e sahip küçük ve bağımsız bir zincire ayrılması olacağı sonucuna vardı. BIP-110 mekanizmasının kendisi, önceden belirlenmiş bir blok yüksekliğine ulaşıldığında destek sinyalini vermeyen blokların destekleyici node’lar tarafından reddedilmesini gerektiriyordu.

Madencilerin davranışları da teklifin etrafındaki belirsizliğin seviyesini yansıtıyordu. O dönemde en büyük mining pool olan ve Bitcoin hashrate’inin yaklaşık %23,8’inden sorumlu Foundry USA, BIP-110’u otomatik olarak desteklemedi. Bunun yerine, pool’un nasıl yanıt vermesi gerektiği konusunda mining müşterilerinin oy kullanmasına izin verdi.

Consensus daha güçlü çıktı

BIP-110 olayı, Bitcoin’in uzun süredir geçerli olan bir ilkesine uyuyor: Yeni kod yazmak veya önde gelen birkaç sektör oyuncusunun desteğini kazanmak, ağın kurallarını değiştirmek için yeterli değildir. Yeni kurallar ancak madenciler, node operatörleri, cüzdanlar, borsalar ve ekosistemdeki diğer katılımcılar bunlara uymaya istekli olduğunda önem kazanır.

Bitcoin, 2015-2017 yıllarındaki sözde Blocksize War sırasında benzer bir çatışma yaşadı. O dönemde iş dünyasının ve madencilik topluluğunun bir bölümü, ağın daha fazla işlem işleyebilmesi için daha büyük blokları savundu. Muhalifler ise daha büyük blokların full node çalıştırmayı pahalılaştıracağından ve merkezileşmeyi artıracağından endişe ediyordu. Taraflar sonunda Bitcoin’in temel kurallarında yapılacak değişiklikler konusunda anlaşamadı ve farklı bir yaklaşımın destekçileri ayrı bir zincir olan Bitcoin Cash’i başlattı.

BIP-110’da da benzer bir süreç yaşandı, ancak çok daha hızlı gerçekleşti. Destekçileri kendi kurallarını benimsemekte ve bu kurallara uymayan blokları reddetmekte özgürdü. Ancak hashrate’in neredeyse tamamı Bitcoin’in mevcut kuralları altında çalışmaya devam etti ve yeni dalın neredeyse anında durmasına neden oldu. Bir kez daha Bitcoin’in kuralları üzerindeki anlaşmazlık tek bir geliştirici, şirket veya mining pool tarafından değil, ağ katılımcıları arasındaki consensus ile çözüldü.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.