GİB, akaryakıtta vergi kaybının 600 milyar lirayı aşabileceğini açıkladı

GİB, akaryakıtta vergi kaybının 600 milyar lirayı aşabileceğini açıkladı
600 milyar TL vergi riski

Akaryakıt ürünlerinde eşel mobil sisteminin vergi gelirlerine etkisi, bütçe tahsilatı açısından daha görünür hale geliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı, günlük tüketim tahminlerine göre hesaplanan toplam vergi kaybının şu ana kadar 100 milyar lirayı aştığını, mevcut koşullar sürerse yıl sonunda kaybın 600 milyar liranın üzerine çıkabileceğini belirtiyor.

Öne Çıkanlar

  • Gelir İdaresi Başkanlığı, mart ayında akaryakıt ÖTV tahsilatının yüzde 18 düşerek 44,3 milyar liradan 36,3 milyar liraya gerilediğini açıkladı.
  • Nisan ayında tahsil edilen akaryakıt ÖTV'si sadece 6,9 milyar lira olurken, dört aylık kümülatif tahsilat 136,8 milyar lirada kaldı.
  • Mevcut petrol fiyatları ve maktu ÖTV düzeyleriyle yıl sonunda toplam vergi kaybının 600 milyar lirayı aşabileceği ve 104 milyar lira KDV tahsil edilemeyeceği öngörüldü.

ÖTV tahsilatındaki düşüş ve hesaplama çerçevesi

Dünya'nın aktardığına göre, Gelir İdaresi Başkanlığı akaryakıt ürünlerinden tahsil edilen vergi tutarlarına ilişkin iddialara yanıt verirken 5 Mart'tan itibaren eşel mobil sisteminin devreye alındığını ve bu kapsamdaki ürünlerin toplam ÖTV'ye tabi ürünler içindeki payının yüzde 96'nın üzerinde olduğunu bildirdi.

Açıklamada, petrol ürünlerinde şubatta 44,3 milyar lira ÖTV tahsil edilirken martta bu tutarın yüzde 18 azalarak 36,3 milyar liraya gerilediği kaydedildi. Akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV'nin 15 günlük dönemler halinde, dönemi izleyen 10 gün içinde tahsil edildiği belirtilirken, mart tahsilatının 16-28 Şubat ile 1-15 Mart dönemlerini kapsadığı ifade edildi.

GİB, mart ayında yapılan tahsilatın büyük ölçüde krizin henüz başlamadığı 16 Şubat ile 4 Mart dönemine ait olduğunu, 5-15 Mart arasında ise krizin derinleşmemesi nedeniyle maktu ÖTV'nin bir bölümünün alınmaya devam ettiğini vurguladı. Kuruma göre esas etkinin, 16-31 Mart ile 1-15 Nisan dönemlerini kapsayan nisan tahsilatında görüldüğü ve bu döneme ilişkin tahsilatın sadece 6,9 milyar lira seviyesinde kaldığı belirtildi.

Bu çerçevede 4 aylık kümülatif tahsilat 136,8 milyar lira olurken, 2026 yılı için akaryakıt ürünlerine ilişkin 656,5 milyar liralık ÖTV tahmini dikkate alındığında, yılın kalan bölümünde 519,7 milyar lira daha tahsilat yapılması gerektiği hesaplanıyor.

Bütçe etkisi ve yıl sonu kayıp beklentisi

Açıklamada, eşel mobil sistemi kapsamında vazgeçilen ÖTV'ye bağlı KDV'nin de tahsil edilemediğine dikkat çekildi. Buna göre yılın geri kalanında yaklaşık 104 milyar liralık KDV'nin de toplanamayacağı, bugünkü petrol fiyatları ile mevcut akaryakıt maktu ÖTV tutarlarının yıl sonuna kadar değişmemesi halinde toplam kaybın 600 milyar lirayı aşmasının öngörüldüğü ifade edildi.

GİB, bugün itibarıyla motorin ve LPG'de maktu ÖTV'nin sıfır, benzinde ise yalnızca 3,0206 lira olarak uygulandığını belirtti. Kurum, 5 Mart'tan bu yana günlük tüketim tahminleri esas alınarak 86 milyar lira ÖTV ile bu tutar üzerinden alınmayan 17 milyar lira KDV hesaplandığını, böylece toplam vergi kaybının 100 milyar liranın üzerine çıktığını kaydetti.

Eşel mobil sisteminin akaryakıt fiyatlarına etkisini ele aldığımız önceki haberimizde, küresel enerji şoku karşısında maktu ÖTV üzerinden yapılan ayarlamalarla pompa fiyatlarındaki artışın ve enflasyon baskısının sınırlandırılmasının hedeflendiğini aktarmıştık. Bu çerçevede uygulamanın ilk aylarda bütçeye önemli bir maliyet oluşturduğu, yıl sonuna doğru toplam etkinin 600 milyar lira seviyelerine yaklaşabileceği değerlendirilmişti.

Bu materyal üçüncü taraf görüşlerini içerebilir, bu web sayfasındaki hiçbir veri ve bilgi Feragatnamemize göre yatırım tavsiyesi teşkil etmez. Katı Editoryal Dürüstlük ilkelerine bağlı kalmamıza rağmen, bu gönderi ortaklarımızın ürünlerine referanslar içerebilir.