Christine Lagarde ECB prezidenti lavozimidan muddatidan oldin ketishini e’lon qildi

Christine Lagarde ECB prezidenti lavozimidan muddatidan oldin ketishini e’lon qildi
Lagarde lavozimidan ketmoqda

​Yevropa Markaziy banki (ECB) prezidenti Christine Lagarde vakolat muddati tugashidan bir necha oy oldin, 2027-yil 7-fevralda lavozimini tark etishini e’lon qildi. Bunday qaror inflyatsiyaning kuchayishi, Yevropa moliya bozorlaridagi beqarorlik va Fransiyadagi siyosiy tarangliklar fonida qabul qilindi.

Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.

Reuters xabariga ko‘ra, 70 yoshli Lagarde ECBni kelajakdagi muammolarga yaxshi tayyorlangan holda tark etayotganini aytgan. Uning vakolat muddati dastlab 2027-yil oktabrida yakunlanishi kerak edi, biroq muddatidan oldin ketishi mumkinligi haqidagi taxminlar bir necha oydan beri tarqalib kelayotgan edi.

Axborot agentligi keltirgan manbaga ko‘ra, Lagarde Fransiyada va xalqaro miqyosda siyosiy ishlarda faolroq qatnashish uchun lavozimidan ketishga qaror qilgan. ECB prezidenti sifatida u markaziy bank mustaqilligini himoya qilish maqsadida siyosiy betaraflikni saqlashi kerak edi.

Uning muddatidan oldin iste’foga chiqishi Yevropa yetakchilariga Fransiyada prezident saylovi o‘tkazilishidan oldin ECBning yangi prezidentini tayinlash imkonini beradi. Lagarde avvalroq Fransiya prezidentligiga nomzodini qo‘yish niyati yo‘qligini aytgan.

Yevropa Markaziy bankiga kim rahbarlik qiladi?

Yevropa Kengashi prezidenti António Costa ECBning yangi prezidentini tanlash jarayoni darhol boshlanishini aytdi. Asosiy nomzodlar — Niderlandiya markaziy bankining sobiq rahbari Klaas Knot va Ispaniya bankining sobiq rahbari Pablo Hernández de Cos.

Iste’fo haqidagi e’lon moliya bozorlariga deyarli ta’sir ko‘rsatmadi. Tahlilchilarning qayd etishicha, ehtimoliy vorislarning har ikkisi ham katta tajribaga ega, shu bois investorlar hozircha ECB pul-kredit siyosatida jiddiy o‘zgarishlar bo‘lishini kutmayapti.

Biroq Lagardening qarori Yevropa siyosatchilari orasida munozaralarga sabab bo‘ldi. Yevropa Parlamentining ayrim a’zolari Fransiyadagi saylovdan oldin muddatidan ilgari ketish ECBning siyosiy mustaqilligi borasida savollar tug‘dirishi mumkin, deb hisoblaydi. Boshqalar esa bu qadam markaziy bank rahbariyatida uzluksizlikni ta’minlashga yordam beradi, deya ta’kidlaydi.

ECB yangi iqtisodiy xatarlarga duch kelmoqda

Rahbariyatdagi o‘zgarish Yevropa iqtisodiyoti uchun murakkab davrga to‘g‘ri kelmoqda. Eron bilan urush sabab neft narxlarining oshishi inflyatsion bosimni kuchaytirmoqda, davlat obligatsiyalari daromadliligining, ayniqsa Fransiyada, ko‘tarilishi esa korxonalar va uy xo‘jaliklari uchun qarz olish xarajatlarini oshirmoqda.

29-oktabrdagi yig‘ilishda ECB depozit stavkasini 2,5% darajasida o‘zgarishsiz qoldirishi kutilmoqda. Biroq tahlilchilar energiya narxlarining yuqoriligi inflyatsiyani yanada kuchaytirsa, stavka dekabr oyidayoq yana oshirilishi mumkinligini aytmoqda.

Pul bozori kutilmalariga ko‘ra, ECB 2027-yil oxirigacha foiz stavkalarini yana uch marta oshirishi mumkin. Bunda depozit stavkasi 3,25% ga yetadi. Bunday daraja yevro hududidagi iqtisodiy o‘sishni yanada sekinlashtirishi mumkin.

Christine Lagarde nimalari bilan yodda qoladi?

Christine Lagarde 2019-yil 1-noyabrda Yevropa Markaziy banki prezidenti lavozimini egallab, bu lavozimni egallagan ilk ayol bo‘ldi. Bungacha u Xalqaro valyuta jamg‘armasining boshqaruvchi direktori va Fransiya moliya vaziri bo‘lib ishlagan. Iste’fosini e’lon qilgan paytda Lagarde ECBga qariyb yetti yil rahbarlik qilgan edi. 2027-yil fevralida lavozimidan ketganida, uning rahbarlik muddati yetti yil-u uch oyni tashkil etadi.

Lagarde duch kelgan eng katta muammolardan biri COVID-19 pandemiyasi bo‘ldi. 2020-yil mart oyida ECB favqulodda obligatsiyalarni xarid qilish dasturini ishga tushirdi va uning hajmi oxir-oqibat 1,85 trillion yevroga yetdi. Ushbu choralar yevro hududi iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlash va moliyaviy inqirozning oldini olishga qaratilgan edi.

Keyinchalik Lagarde pandemiyadan so‘nggi iqtisodiy tiklanish va energetika inqirozi sabab keskin oshgan inflyatsiyani jilovlashga majbur bo‘ldi. 2022-yil iyulidan 2023-yil sentabrigacha ECB foiz stavkalarini o‘n marta oshirib, depozit stavkasini rekord darajadagi 4% ga yetkazdi. Biroq dastlabki narxlar sakrashiga juda sekin munosabat bildirgani uchun markaziy bank tanqidga uchradi.

Lagarde rahbarligi davrida ECB raqamli yevroni ishlab chiqishni ham jadallashtirdi. Bu markaziy bank raqamli valyutasi naqd pul va mavjud elektron to‘lov usullarini to‘ldirish uchun mo‘ljallangan. Biroq Lagarde iste’fosini e’lon qilgan paytda loyiha hali ishga tushirilmagan edi.

Avval xabar qilinganidek, Jahon iqtisodiy forumi Lagardeni rais etib tayinlashi mumkin.

Ushbu material uchinchi tomon fikrlarini o'z ichiga olishi mumkin, ushbu veb-sahifadagi ma'lumotlar va ma'lumotlarning hech biri bizning Ogohlantirish bo'yicha investitsiya maslahati hisoblanmaydi. Biz qat'iy Tahririy yaxlitlikka rioya qilsak-da, ushbu postda hamkorlarimizning mahsulotlariga havolalar bo'lishi mumkin.