Shein ommaviy bozorga chiqdi: moda gigantining IPO’sida nima xato ketdi

​Fashion brendi Shein investorlar orasida sevimli kompaniyaga aylanishi kutilgandi. Kompaniya arzon va zamonaviy kiyimlari bilan yosh xaridorlarni o‘ziga jalb qilib, global fenomen darajasiga ko‘tarildi. Biroq IPO vaqtiga kelib, uning avvalgi muvaffaqiyat tarixidan bozor kutganidan ancha kam narsa qolgandi.

Bozor Shein’ni qanday kutib oldi

Shein 1-sentabr kuni Hong Kong Stock Exchange’da savdoni boshladi va debyutining o‘ziyoq ko‘ngilsizlik keltirdi. Kompaniya aksiyalari birinchi kunning o‘zida 10% ga tushdi. IPO doirasida Shein qariyb 280 million dona aksiya sotib, taxminan 1,74 milliard dollar jalb qildi va kompaniya qiymati qariyb 26,5 milliard dollarga baholandi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

2022-yilda esa Shein qariyb 100 milliard dollarga baholangan va ByteDance hamda SpaceX’dan keyin dunyodagi qiymati eng yuqori uchinchi startup bo‘lgan. To‘rt yil ichida uning qiymati qariyb to‘rtdan uch qismga kamaydi.

Shein 2012-yilda Xitoyda tashkil etilgan va yangi moda tendensiyalarini tezda ilg‘agan holda arzon kiyimlarni onlayn sotishga e’tibor qaratgan. Uning asosiy auditoriyasini asosan AQSh va Yevropadagi yosh ayollar tashkil etdi. Platformaning mashhurligi pandemiya davrida keskin oshdi: faqat 2020-yilning o‘zida savdo hajmi uch baravardan ko‘proq ko‘paydi.

Biznes ko‘lami hanuz ulkan. 2025-yilda Shein 41,8 milliard dollar daromad oldi. Bu H&M’ning 23 milliard dollarlik daromadidan qariyb ikki baravar ko‘p va Zara egasi Inditex hisobot bergan 45,5 milliard dollardan atigi biroz kam.

IPO sari uzoq yo‘l

Shein IPO’ga tayyorgarlikni mashhurligining eng yuqori cho‘qqisida boshladi. 2023-yilda kompaniya Nyu-York birjasida listing uchun maxfiy ariza topshirdi, biroq AQSh qonunchilarining qarshiligiga duch keldi. Ularning xavotirlari Shein’ning Xitoy bilan aloqalari va yetkazib beruvchilaridagi mehnat sharoitlarini qamrab olgan.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Shundan so‘ng kompaniya Londonni tanladi. Bu urinish ham Shein Xitoy rasmiylaridan zarur ruxsatni ololmagach, muvaffaqiyatsiz yakunlandi. Kompaniya 2021-yilda bosh qarorgohini Singapurga ko‘chirgan va yillar davomida xalqaro maqomini ta’kidlab kelgan bo‘lsa-da, ishlab chiqarish operatsiyalari hamda ta’minot zanjiri Xitoy bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib qoldi. Hozirda Shein xodimlarining qariyb 80 foizi materik Xitoyda joylashgan.

Bloomberg ma’lumotlariga ko‘ra, Shein 2025-yilda e’tiborini Hong Kong’ga qaratdi. Asoschi Sky Xu Xitoy rasmiylari bilan muzokaralarda faolroq ishtirok eta boshladi va 2026-yil fevralida kompaniyaning Guangdong provinsiyasidagi biznesini kengaytirishga 1,5 milliard dollar investitsiya kiritishini ochiqchasiga va’da qildi. Shein, shuningdek, kompaniya 2012-yilda tashkil etilgan Nanjing shahrida tadqiqot markazini ochdi. Xitoy regulyatorlari Hong Kong listingini faqat 2026-yil iyulida ma’qulladi.

Bu vaqtga kelib investorlarning afzalliklari o‘zgargandi. Bir necha yil avval investorlar e-commerce’ning tezkor o‘sishi uchun ustama to‘lashga tayyor bo‘lgan bo‘lsa, 2026-yilga kelib AI kapital uchun asosiy magnitga aylandi. U Ethical Investors portfel menejeri Sam Wyatt ta’kidlaganidek, Shein shunchaki “imkoniyat oynasini qo‘ldan boy berdi”: e-commerce endi bir necha yil avvalgidek investorlar qiziqishini jalb qilmayapti.

Arzon narxlar muammoga aylanganda

Shein IPO’ga sezilarli darajada zaiflashgan moliyaviy dinamika bilan kirdi. 2025-yilda sof foyda 3,37 milliard dollardan 2,06 milliard dollargacha kamaydi. Daromad o‘sishi 21 foizdan 8 foizgacha sekinlashdi. 2026-yilning birinchi choragida Shein 99 million dollar zarar ko‘rdi, 2025-yilning shu davrida esa 395 million dollar foyda qayd etilgandi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Asosiy zarbalardan biri Shein’ga yillar davomida narxlarni past darajada ushlab turishga yordam bergan bojxona imtiyozlarining bekor qilinishi bo‘ldi. 2025-yil mayigacha qiymati 800 dollardan kam bo‘lgan posilkalarni Xitoydan AQShga boj to‘lamasdan jo‘natish mumkin edi. Keyin Trump ma’muriyati bu imtiyozni bekor qildi. 2026-yil iyulida Yevropa Ittifoqi ham shunga o‘xshash tartibni bekor qildi va qiymati 175 dollargacha bo‘lgan posilkalar uchun taxminan 3,5 dollarlik yig‘im joriy etdi.

Fransiya tomonidan ham qo‘shimcha bosim yuzaga keldi. 1-sentabrdan boshlab mamlakat ultra-tezkor moda mahsulotlariga maxsus yig‘im joriy qildi: paypoq yoki ichki kiyim uchun taxminan 0,3 dollardan palto uchun 14 dollargacha. Yig‘im mahsulot narxining yarmidan oshmasligi kerak. Bu Shein uchun ayniqsa muhim: mart oyi oxiri holatiga ko‘ra, platformada 2 milliondan ortiq mahsulot mavjud bo‘lgan va har kuni qariyb 4 700 ta yangi kiyim modeli qo‘shilgan.

Shu bilan birga, raqobatchilar tobora ko‘proq mijozlarni o‘z tomoniga og‘dirmoqda. AQShda ishga tushganidan bir yil o‘tib, Temu asosiy bozorlarda veb-sayt tashriflari, ilova yuklab olishlar va savdo hajmi bo‘yicha Shein’dan o‘zib ketdi. TikTok Shop xaridlarni ko‘ngilochar kontentga integratsiya qilish orqali yosh iste’molchilar uchun raqobat qilmoqda, Amazon esa 2024-yil oxirida Amazon Haul’ni ishga tushirib, kiyim-kechak va boshqa mahsulotlarni 20 dollardan arzon narxda taklif qila boshladi.

Shein qanday qilib o‘z mavqeini tiklashga urinmoqda

IPO Shein’ga qariyb 1,7 milliard dollar yangi kapital berdi. Kompaniya tushumning taxminan 40 foizini texnologiyaga, jumladan AI va ta’minot zanjirini boshqarish vositalariga sarflashni rejalashtirmoqda. Yana 40 foiz marketing, brend xabardorligi va global kengayishga yo‘naltiriladi. Qolgan mablag‘ esa ekologik tashabbuslar va umumiy korporativ maqsadlar uchun ajratiladi.

Shein, shuningdek, an’anaviy ultra-arzon moda modelidan tashqariga chiqishga urinmoqda. Kompaniya allaqachon Britaniyaning Missguided moda brendiga egalik qiladi, 2026-yilda esa qimmatroq kiyimlari va barqarorlikka e’tibori bilan tanilgan AQSh chakana savdo kompaniyasi Everlane’ni sotib oldi.

Shein’ning texnologik modeli ham rivojlanmoqda. Kompaniya allaqachon ko‘rishlar va xaridlar haqidagi ma’lumotlarni taxminan 10 kun ichida yangi kolleksiyalarga aylantira oladi; Zara’da bu jarayon qariyb uch hafta, an’anaviy kiyim ishlab chiqaruvchilarda esa uch oydan olti oygacha davom etadi. Endi Shein talabni prognoz qilish, mahsulotlarni tanlash va yetkazib beruvchilarni yanada tezroq boshqarish uchun AI’dan foydalanmoqchi.

IPO Shein’ning hikoyasi so‘nggi to‘rt yil ichida qanchalik o‘zgarganini yaqqol ko‘rsatdi. Bir vaqtlar qariyb 100 milliard dollarga baholangan kompaniya nihoyat ommaviy bozorga taxminan 26,5 milliard dollarlik qiymat bilan chiqdi va savdolarning birinchi kunida aksiyalari pasaydi. Shein hanuz dunyodagi eng yirik kiyim-kechak chakana sotuvchilaridan biri, biroq arzon posilkalar, e-commerce’ning portlovchi o‘sishi va cheklangan tartibga solish unga deyarli hech qanday to‘siqsiz kengayish imkonini bergan davr yakunlandi. Endi kompaniya investorlarni Shein’ni bir vaqtlar global fenomen darajasiga olib chiqqan afzalliklarsiz ham muvaffaqiyat qozona olishiga ishontirishi kerak.