James Butterfill: Oltinni tushunganingizdan so‘ng, Bitcoin’ni inkor etib bo‘lmaydi

​Bitcoin an’anaviy moliya bilan tobora chambarchas bog‘lanib bormoqda. Banklar blockchain texnologiyasini qabul qilmoqda, investorlar pul qadrsizlanishidan himoya izlamoqda, tokenizatsiya esa moliyaviy infratuzilmani bosqichma-bosqich o‘zgartirmoqda. Traders Union nashriga bergan intervyusida CoinShares tadqiqotlar bo‘limi rahbari James Butterfill oltin uni Bitcoin’ga qanday olib kelgani va kripto bozori uchun navbatdagi yirik katalizator nima bo‘lishi mumkinligini tushuntirdi.

Oltindan Bitcoin’ga

Kriptoga o‘tishidan oldin James Butterfill ko‘p yillar an’anaviy moliya sohasida, ETF Securities kompaniyasida qimmatbaho metallarni tadqiq qilib ishlagan. Uning aytishicha, aynan oltin ustidagi faoliyati oxir-oqibat uni raqamli aktivlar olamiga olib kelgan.

“Aynan oltin meni Bitcoin ’ga olib keldi. ETF Securities’da men yillar davomida qimmatbaho metallarni va ularning narxiga ta’sir qiluvchi monetar sharoitlarni tadqiq qildim. Oltinning tanqis, suveren davlatlarga bog‘liq bo‘lmagan va hech kimning majburiyati hisoblanmaydigan aktiv ekanini anglab yetganingizdan so‘ng, Bitcoin’ni inkor etish qiyin, chunki u raqamli shaklda xuddi shunday monetar xususiyatlarni, hatto yanada qat’iy emissiya jadvalini namoyon etadi.”

Birjada savdo qilinadigan mahsulotlar ham uning qarashlarini shakllantirdi. Butterfill ETP’lar jismoniy oltin bilan bog‘liq ko‘plab amaliy to‘siqlarni bartaraf etib, unga egalik qilishni osonlashtirganini ko‘rgan va Bitcoin ham shunga o‘xshash yo‘ldan borishini kutgan.

“Men ETP’lar oltinni qanday ommalashtirganini, egalik qilish operatsion jihatdan noqulay bo‘lgan aktivni brokerlik hisobi orqali foydalanish mumkin bo‘lgan vositaga aylantirganini kuzatganman. Bitcoin’da ham xuddi shunday o‘zgarish yuz berishi aniq edi.”

An’anaviy moliya kripto bozorini harakatga keltirmoqda

An’anaviy moliya kripto bozorlarida ancha kuchli omilga aylandi. ETF va ETP’larning o‘sishi raqamli aktivlarga ko‘proq institutsional kapital kirib kelishiga olib keldi, investitsiya qarorlari esa tobora ko‘proq makroiqtisodiy omillar ta’sirida shakllanmoqda.

Butterfillning aytishicha, kripto bozoridagi yirik harakatlar endi kriptoga xos voqealardan ko‘ra inflyatsiya ma’lumotlari, Federal rezerv bayonotlari va davlat obligatsiyalari bozoridagi o‘zgarishlar bilan tobora ko‘proq bog‘lanmoqda.

“An’anaviy moliya endi kriptoda chegaraviy narxni belgilovchi asosiy kuchga aylandi. ETF va ETP’larning keng miqyosda paydo bo‘lishi eng yirik qo‘shimcha xaridor makroiqtisodiy omillar asosida mablag‘ ajratuvchi institut ekanini anglatadi va bozor ham shunga mos ravishda savdo qilmoqda: fondimizdagi pul oqimlari ma’lumotlarida eng katta haftalik harakatlar endi kriptoga xos voqealar emas, balki inflyatsiya ko‘rsatkichlari va Fed bayonotlari atrofida to‘planmoqda.”

Biroq bu munosabat endi ikki tomonlama tus oldi. Yillar davomida an’anaviy moliya kapitalni raqamli aktivlarga yo‘naltirgan bo‘lsa, endi banklar kripto sanoatida paydo bo‘lgan texnologiyalarni tobora ko‘proq joriy etmoqda.

“O‘n yil davomida kapital an’anaviy moliyadan kriptoaktivlarga oqib keldi; endi texnologiya teskari yo‘nalishda harakatlanmoqda: banklar stablecoin’lar, tokenlashtirilgan depozitlar va ochiq blockchain infratuzilmasi asosida tizimlar qurmoqda. Biz bu yaqinlashuvni gibrid moliya deb ataymiz. Bu esa ikki bozor o‘rtasidagi chegara birining ikkinchisini yutib yuborishi emas, balki asta-sekin yo‘qolib borayotganini anglatadi.”

Yirik investorlarni kriptodan nima to‘xtatmoqda

Bozor rivojlanganiga qaramay, pensiya fondlari, sug‘urta kompaniyalari va banklar hanuz raqamli aktivlarga investitsiya kiritishda to‘siqlarga duch kelmoqda. Butterfillning fikricha, ko‘plab institutlar uchun asosiy muammo qiziqishning yo‘qligi emas, balki mos investitsiya tuzilmalarining mavjud emasligidir.

Shu sabablarning biri CoinShares UCITS platformasini ishga tushirdi. Bu platforma investorlarga Yevropa institutlariga allaqachon tanish bo‘lgan fond tuzilmasi orqali raqamli aktivlar bilan bog‘liq ekspozitsiyaga ega bo‘lish imkonini beradi.

Boshqa to‘siqlar ham mavjud. Banklar kriptoga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ekspozitsiya uchun og‘ir kapital talablari bilan, sug‘urta kompaniyalari noqulay to‘lovga qobiliyatlilik talablari bilan to‘qnashadi, ishonchli boshqaruvchilar esa o‘zgaruvchan aktivlar sinfiga erta investitsiya kiritish bilan bog‘liq karyera xavfini hisobga olishi kerak.

“Vaqt o‘tishi, tartibga solishdagi aniqlik va to‘plangan tajriba bilan bu to‘siqlarning har biri kamayadi. Shu sababli biz hozirgi cheklov yo‘nalishda emas, balki sur’atda deb hisoblaymiz.”

Investorlar kriptoga bo‘lgan qarashlarini o‘zgartirdi

Investorlarning xatti-harakati ham o‘zgardi. Bir necha yil avval kripto mahsulotlariga pul oqimlari asosan narx momentumiga ergashardi. Bugun esa ular inflyatsiya ma’lumotlari, mehnat bozori hisobotlari va AQSh G‘aznachiligi daromadliligiga ancha tezkor munosabat bildirmoqda.

Butterfill investorlar ham intizomliroq bo‘lib qolganini, zaiflik paytida tobora ko‘proq xarid qilayotganini va riskni xedj qilish uchun short Bitcoin mahsulotlaridan foydalanayotganini ham ta’kidlaydi.

“Eng hayratlanarli o‘zgarish shundaki, pul oqimlari endi kripto kayfiyatining emas, balki makroiqtisodiy qarashlarning ifodasiga aylandi. Bir necha yil avval oqimlar narx momentumini quvardi; bugun esa ular inflyatsiya ma’lumotlari, ish haqi bo‘yicha hisobotlar va G‘aznachilik daromadlilik egri chizig‘iga, ko‘pincha ma’lumot e’lon qilinganidan bir necha soat ichida, munosabat bildiradi.”

Talab Bitcoin’dan tashqariga ham asta-sekin kengaymoqda. Ethereum investorlarda yana qiziqish uyg‘otdi, altcoin mahsulotlari esa barqaror pul oqimlarini jalb qilmoqda. Biroq makroiqtisodiy ishonch ayniqsa kuchli bo‘lganida Bitcoin hanuz ustunlik qiladi.

Moliyaviy bozorlar 24/7 savdoga o‘tmoqda

Kriptoning an’anaviy aktivlarga nisbatan afzalliklaridan biri — uning dam olish kunlari ham kecha-yu kunduz savdo qilinishidir. Butterfill an’anaviy moliya bozorlari ham asta-sekin shu yo‘nalishda harakatlanishiga ishonadi.

Uning fikricha, asosiy to‘siq talab emas, balki infratuzilmadir. Kliring, hisob-kitob va korporativ harakatlar tarixan tunlari va dam olish kunlari yopiladigan bozorlar uchun ishlab chiqilgan.

An’anaviy birjalar yopiq bo‘lgan paytda, ayniqsa geosiyosiy inqirozlar yuzaga kelganda, kripto bu bo‘shliqni allaqachon qisman to‘ldirmoqda.

“Dam olish kunlaridagi uzilish — kripto allaqachon haqiqiy xizmat ko‘rsatayotgan soha. Geosiyosiy shoklar shanba kuni yuz berganida, kripto platformalari global risk bo‘yicha jonli narx shakllanishini ta’minlaydigan yagona maydonga aylanadi va treyderlar ulardan aynan shu maqsadda foydalanadi.”

Butterfill an’anaviy aktivlarda hafta ichidagi uzluksiz savdo nisbatan tez orada odatiy holga aylanishini, haqiqiy 24/7 bozorlar esa ushbu o‘n yillikning keyingi qismida paydo bo‘lishi mumkinligini kutmoqda. U tokenizatsiyani bu o‘tishni ta’minlaydigan asosiy omillardan biri deb biladi.

Tokenizatsiya haqiqiy, ammo kutilmalar haddan tashqari yuqori

Tokenizatsiya kripto va an’anaviy moliya sohalaridagi eng yirik trendlardan biriga aylandi. Biroq Butterfillning fikricha, hayajonning ayrim qismi texnologiya hozircha amalda ta’minlay oladigan imkoniyatlardan ilgarilab ketmoqda.

Ko‘chmas mulk, xususiy aktiv yoki qimmatli qog‘ozni blockchain’ga joylashtirish avtomatik ravishda likvidlik yaratmaydi. Butterfillning aytishicha, real aktivlarni tokenizatsiya qilish bo‘yicha ko‘plab loyihalar bu cheklovni allaqachon namoyish etgan.

Shu bilan birga, ayrim tokenlashtirilgan moliyaviy instrumentlarga talab allaqachon aniq ko‘rinmoqda. Stablecoin’lar o‘z foydaliligini isbotladi, Butterfill esa tokenlashtirilgan pul bozori fondlarini keyingi yirik o‘sish sohasi bo‘lishi mumkin deb hisoblaydi.

“Talab shubhasiz real bo‘lgan soha — bu pul. Stablecoin’lar mahsulot va bozor mosligini isbotlagan yagona tokenlashtirilgan aktiv bo‘lib, yuzlab milliard dollar hajmidagi muomaladagi ta’minoti haqiqiy hisob-kitob ishlarini bajarmoqda. Eng yirik aktiv boshqaruvchilardan tokenlashtirilgan pul bozori fondlari esa mantiqiy ikkinchi to‘lqin bo‘ladi, chunki ular haqiqiy muammoni — internet tezligida harakatlanadigan garovni — hal qiladi.”

Butterfill tokenizatsiyani ta’minlaydigan infratuzilma avvalo qiymatning katta qismini o‘zida jamlashini kutmoqda.

“Trend haqiqiy va uzoq muddatli; muddat marketing va’dalaridan uzoqroq, g‘oliblar esa torroq doirada bo‘ladi.”

Oltin va Bitcoin turli xil xatarlardan himoya qiladi

Geosiyosiy noaniqlik fonida investorlar yana kapitalni himoya qila oladigan aktivlarni izlamoqda. Butterfillning fikricha, yagona javob yo‘q: oltin va Bitcoin turli xil xatarlar uchun mosroq.

Keskin geosiyosiy shok paytida oltin asrlar davomida shakllangan tarixi va markaziy banklarning tarkibiy talabi tufayli hanuz ustunlikka ega. Bitcoin esa, aksincha, dastlab boshqa riskli aktivlar bilan birga pasayishi mumkin.

Biroq xatar davlat moliyasining sekin yomonlashuvi, pulning qadrsizlanishi va suveren balanslarga ishonchning pasayishi bilan bog‘liq bo‘lsa, Butterfill Bitcoin bunday vaziyatga ehtimol yaxshiroq mos keladi, deb hisoblaydi.

“Keskin geosiyosiy shok uchun oltin hanuz ustun vosita: u asrlar davomida shakllangan tajribaga, markaziy banklarning tarkibiy talabiga ega va muhim bo‘lgan soatlarda ishonchli harakat qiladi, Bitcoin esa tiklanishdan oldin ko‘pincha dastlab riskli aktivlar bilan birga savdo qilinadi.”

“Sekin rivojlanadigan xatar — fiskal yomonlashuv, pulning qadrsizlanishi va suveren balanslarga ishonchning yemirilishi — uchun Bitcoin, hukumatlar qadrsizlantira olmaydigan, taklifi qat’iy cheklangan aktiv sifatida, ehtimol yaxshiroq mos keladi.”

Shu sababli Butterfill investorlar bu ikki aktivdan birini tanlashi shart, deb hisoblamaydi.

“Shuning uchun bizning javobimiz bitta aktiv emas, balki ularning kombinatsiyasidir: shok uchun oltin, sekin rivojlanadigan xatar uchun Bitcoin.”

Portfel qancha Bitcoin saqlashi kerak?

Butterfill investorlar kapitalining katta qismini BTCga jamlashi kerak, degan Bitcoin-maximalist qarashni qo‘llab-quvvatlamaydi. CoinShares tadqiqotiga ko‘ra, tarixan an’anaviy 60/40 portfelida Bitcoin’ga taxminan 4% ajratish riskka moslashtirilgan daromadni maksimal darajaga yetkazgan.

Bu Bitcoin’ning ehtimoliy o‘sishi portfel natijalariga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi uchun yetarlicha katta, biroq uning volatilligi umumiy portfel ko‘rsatkichlarini ustun qilib yubormasligi uchun yetarlicha kichik ulushdir.

“Pozitsiya hajmini tarixan 80% pasayish yuz berishi mumkinligini hisobga olgan holda belgilang va faqat shunday pasayishni boshdan kechira oladigan miqdorni saqlang.”

Butterfill tizimli rebalanslash muhimligini ham ta’kidlaydi. Kuchli o‘sishdan keyin pozitsiyaning bir qismini qisqartirish va pasayishlardan keyin qo‘shish Bitcoin volatilligini afzallikka aylantirishga yordam beradi.

“Dalio instinkti yo‘nalish jihatidan to‘g‘ri, maximalist pozitsiya esa portfelni shakllantirishning asosiy tamoyillarini e’tiborsiz qoldiradi, chunki 100% ajratma umuman diversifikatsiya bermaydi.”

Kripto xavfsizligi — bu jarayon

Hakerlik hujumlari va infratuzilma nosozliklari soha uchun yana bir muammo bo‘lib qolmoqda. Butterfillning qayd etishicha, bugungi kundagi ko‘plab yirik yo‘qotishlar blockchain protokollarining o‘zidagi muammolardan emas, balki buzilgan kalitlar, firmware nuqsonlari va boshqa operatsion xatolardan kelib chiqadi.

Shu sababli kripto saqlash qurilmalari uchun kalit yaratish va dasturiy ta’minot muhim infratuzilma sifatida ko‘rilishi kerak. Mustaqil auditlar, tekshiriladigan entropiya va yirik self-custody aktivlarini saqlashda mustaqil ravishda ishlab chiqilgan bir nechta qurilmalardan foydalanish standart amaliyotga aylanishi lozim.

“Bu sohada xavfsizlik hech qachon mahsulot emas, balki jarayondir.”

Shu bilan birga, tartibga solinadigan custody xizmatlari, sug‘urta va fond mahsulotlari ham rivojlanishda davom etishi kerak, shunda investorlar qaysi xatarlarni o‘z zimmasiga olishni tanlay oladi.

Satoshi banklarning blockchain’ni qabul qilishiga qanday qaragan bo‘lishi mumkin

Moliyaviy vositachilarga muqobil sifatida yaratilgan texnologiya tobora banklarning o‘zi tomonidan, jumladan stablecoinlar, tokenlashtirilgan depozitlar va ommaviy blockchain infratuzilmasi orqali qabul qilinmoqda.

Butterfill buni kinoyali holat deb biladi, chunki Satoshi Nakamoto Bitcoin’ning genesis blokiga banklarni qutqarish haqidagi sarlavhani mashhur tarzda joylashtirgan.

Biroq uning fikricha, muhimroq jihat shundaki, Bitcoin’ning o‘zi o‘zgarmagan. Vositachilar qaytgan bo‘lsa-da, foydalanuvchilar hanuz vositachilarsiz qiymatni o‘tkazishi va saqlashi mumkin, chunki ko‘pchilik qulaylikni afzal ko‘radi.

“Vositachilar qaytdi, chunki ko‘pchilik qulaylikni afzal ko‘radi. 2008-yildan farqi shundaki, endi chiqish imkoniyati mavjud — dizaynning maqsadi ham shunda.”

Butterfill banklarning blockchain texnologiyasini qabul qilishini Bitcoin’ning asosiy muhandislik yechimlarini rad etish emas, balki ularni tasdiqlash deb biladi.

“Banklarning bu texnologiyani qabul qilishi muhandislik yechimlarining eng kuchli tasdig‘idir — bu an’anaviy to‘lov infratuzilmasi yetarli bo‘lmaganini tan olishdir.”

Bitcoin’ning navbatdagi o‘sishi uchun nima kerak

Yaqindagi tiklanishiga qaramay, Bitcoin $80 000 darajasidan yuqorida barqaror mustahkamlanishda qiynalmoqda. Butterfill buni asosan AQSh pul-kredit siyosati va inflyatsiya xatarlari bilan bog‘laydi.

Asosiy omillardan biri Eron mojarosidir. Neft va energiya narxlarining oshishi inflyatsiyani kuchaytirishi va Federal Reserve siyosatining yanada qat’iylashishi haqidagi kutilmalarni mustahkamlashi mumkin; Butterfill bunday ssenariy dastlab BTC uchun salbiy bo‘ladi, deb hisoblaydi.

Ikkinchi omil — AQSh davlat obligatsiyalari bozori. G‘aznachilik obligatsiyalari daromadliligining yuqoriligi va qarzning o‘sishi AQSh davlat moliyasining barqarorligi haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi. Agar AQSh davlat qarziga ishonch sezilarli darajada pasaysa, muqobil aktivlarga talab keskin oshishi mumkin.

“AQSh davlat qarziga ishonchning haqiqiy yo‘qolishi ehtimoli past bo‘lgan ssenariy bo‘lib qolmoqda, biroq bu investorlar suveren aktivlarga muqobil izlay boshlashi sababli oltin va Bitcoin uchun nihoyatda ijobiy bo‘lardi.”

Butterfillning fikricha, Bitcoin $80 000 darajasidan ishonchli tarzda yuqoriga chiqishi uchun ikki ssenariydan biri yuz berishi kerak.

“Bitcoin $80 000 darajasidan ishonchli tarzda yuqoriga chiqishi uchun, bizningcha, ikki holatdan biri yuz berishi kerak: inflyatsiya va foiz stavkalari bo‘yicha kutilmalarni pasaytiradigan Eron mojarosining mazmunli hal etilishi yoki AQSh suveren qarziga ishonchning yanada yomonlashuvi natijasida suveren bo‘lmagan qiymat saqlash vositalariga talabning tezlashishi.”

Ushbu katalizatorlardan biri yuzaga kelmaguncha, Butterfill Bitcoin nisbatan tor diapazonda qoladi va har ikki yo‘nalishda ham keskin harakat qilmaydi, deb kutmoqda.