Bitcoin o‘sish davri tugadimi? Nega taniqli investorlar uning kelajagiga shubha qilmoqda

​Bitcoin skeptiklarning taxminlarini qayta-qayta rad etib, yirik qulashlardan so‘ng tiklandi va yangi narx rekordlarini o‘rnatdi. Biroq so‘nggi pasayish kriptovalyuta o‘sishi davom etishi mumkinmi, degan eski bahsni yana avj oldirdi. Ayrim taniqli investorlar Bitcoin eng yaxshi davrini ortda qoldirgan deb hisoblaydi. Ammo ularning dalillari qanchalik ishonchli?

Jason Calacanis Bitcoin yana rekord o‘rnatishiga qarshi tikmoqda

Venchur kapitalisti va Uber’ning ilk investorlaridan biri Jason Calacanis Bitcoin kelajagi haqida eng dadil prognozlardan birini bildirdi. 27-oktabr kuni u 12 oy ichida narx $57 000 gacha tushishini bashorat qilib, kriptovalyuta boshqa hech qachon tarixiy maksimumga chiqmasligini aytdi. Uning fikri so‘nggi narx tuzatishidan kengroq masalalarga taqaladi: Calacanis yanada jozibador imkoniyatlar paydo bo‘layotgani sabab investorlar Bitcoin’ga qiziqishini yo‘qotmoqda, deb hisoblaydi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

Sun’iy intellekt uning dalillarida markaziy o‘rin tutadi. Calacanis Bitcoin dan ko‘ra sun’iy intellektning iqtisodiy salohiyati kattaroq deb biladi. Uning nazarida, Bitcoin qiymat saqlash vositasi bo‘lishdan boshqa ko‘p imkoniyat taklif qilmaydigan tarmoqdir. Qizig‘i shundaki, u markazlashmagan sun’iy intellekt tarmog‘i Bittensor bilan bog‘liq TAO tokeniga egaligini ma’lum qilgan. Demak, u kriptovalyutalardan butunlay voz kechmayapti, balki kapital kengroq qo‘llanish imkoniyatiga ega texnologiyalarga tobora ko‘proq yo‘nalishiga tikmoqda.

Uning prognozi aynan shu paytda aytilgani bilan alohida e’tiborga molik. Bitcoin 2025-yil oktabrdagi cho‘qqisidan beri uzoq davom etgan pasayishni boshdan kechirdi, biroq kriptovalyuta avval ham keskin yo‘qotishlardan so‘ng tiklangan. Calacanisning fikricha, bu safar vaziyat boshqacha bo‘ladi. Bunga asosan investorlar endi jozibadorroq muqobil imkoniyatlarga ega ekani sabab.

Peter Schiff avval ham shunday prognozlar qilgan

Iqtisodchi va oltin tarafdori Peter Schiff yillar davomida Bitcoin’ni ichki qiymati kam bo‘lgan spekulyativ aktiv deb atab keladi. So‘nggi pasayish paytida u Bitcoin $80 000 dan pastga tushsa, narx $75 000 gacha borishi, bu daraja ushlanmasa, yanada pasayishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Biroq uning narx bo‘yicha amalga oshmagan prognozlari tarixi Bitcoin’ning uzoq muddatli istiqbolini qanchalik ishonchli baholay olishi borasida savollar tug‘diradi.

X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...

Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.

Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.

2019-yil noyabrida Schiff Bitcoin hech qachon $100 000 ga chiqmasligini bashorat qilgan edi. O‘sha paytda kriptovalyuta $10 000 dan past narxda savdo qilinardi. Oradan besh yil o‘tib, 2024-yil dekabrida Bitcoin $100 000 marrasidan oshib, uning prognozini bevosita rad etdi.

Schiff shubha bilan qarashda davom etib, oltin boylikni saqlashning ishonchliroq vositasi ekanini ta’kidlaydi. Uning qayd etishicha, Bitcoin’dan farqli ravishda, oltinning amaliy qo‘llanishi va qiymatni saqlash bo‘yicha uzoq tarixi bor. Uning tanqidi Bitcoin’ning cheklangan taklifi va tobora kengayayotgan ommalashuvi uzoq muddatda talabni ta’minlash uchun yetarlimi, degan kengroq kelishmovchilikni aks ettiradi.

Bitcoin tanqidchilarining barchasi bir xil dalil keltirmaydi

Bitcoin’ga shubha bilan qaraydigan taniqli shaxslarning hammasi ham uning narxini bashorat qilishga urinmagan. Masalan, Warren Buffett yillar davomida kriptovalyutaning investitsion qiymatini shubha ostiga qo‘yib keladi. 2018-yilda u Bitcoin’ni “kvadratga oshirilgan kalamush zahari” deb atab, daromad yoki pul oqimi keltirmaydigan aktivni xaridorlar uni keyinroq qimmatroqqa sotishiga umid qilgan holda sotib olishini ta’kidlagan.

Keyinchalik Bitcoin narxi o‘n baravardan ko‘proq oshdi, ammo bu holatning o‘zi Buffettning dalilini rad etmaydi. Schiffning Bitcoin $100 000 ga yetishi haqidagi prognozidan farqli o‘laroq, Buffett tanqidi aktivni qanday baholash kerakligiga taalluqli. 

JPMorgan bosh direktori Jamie Dimon ham shunga o‘xshash shubhali pozitsiyani egallab, 2021-yilda Bitcoin’ni qadrsiz deb atadi, 2024-yil yanvarida esa uni uy hayvoni sifatidagi toshga qiyosladi. Shunga qaramay, bankning tijoriy qarorlari Bitcoin’ga nisbatan ochiqlik kuchayganini ko‘rsatadi. 2025-yil mayida Dimon shaxsiy shubhalariga qaramay, JPMorgan mijozlarga Bitcoin sotib olishga ruxsat berishini aytdi.

Bu jamoatchilik oldidagi tanqid va institutlarning amaliy xatti-harakati o‘rtasida qiziqarli qarama-qarshilikni yuzaga keltiradi. JPMorgan blokcheynga asoslangan moliyaviy xizmatlardagi ishtirokini kengaytirdi, an’anaviy moliyaviy kompaniyalar esa tartibga solinadigan investitsiya mahsulotlari orqali Bitcoin’ni ommalashtirishga yordam berdi. Mijozlar Bitcoin’ga sarmoya kiritish imkoniga ega bo‘lishi uchun sohadagi barcha nufuzli bankirlar unga ishonishi shart emas.

Bitcoin yana tarixiy maksimumga chiqa oladimi?

Bitcoin tarixi uning o‘sishi butunlay yakunlanganini e’lon qilishga shoshilmaslik kerakligini ko‘rsatadi. 2017-yil dekabrida $20 000 ga yaqinlashganidan so‘ng, 2018-yilda qiymatining 80% dan ortig‘ini yo‘qotdi, ammo 2020-yilda yangi cho‘qqilarga chiqdi. 2021-yil noyabridagi qariyb $69 000 lik cho‘qqidan so‘ng yana yirik pasayish yuz berdi. FTX qulashi va kriptoindustriyadagi boshqa muvaffaqiyatsizliklar fonida Bitcoin 2022-yil noyabrida taxminan $15 500 gacha tushdi, biroq 2024-yil martida avvalgi rekordidan oshdi.

So‘nggi pasayish Bitcoin 2025-yil 6-oktabrda taxminan $126 000 ga yetganidan keyin boshlandi. 2026-yil o‘rtalariga kelib, uning narxi $60 000 dan pastga tushib, 50% dan ko‘proq pasaydi. Keyinchalik oktabr oxirida $80 000 ga yaqin darajagacha tiklandi, ammo cho‘qqisidan qariyb 37% pastligicha qoldi. Shu darajadan $126 000 ga qaytish uchun narx taxminan 58% ko‘tarilishi kerak.

Avvalgi qulashlardan beri Bitcoin bozori ham sezilarli darajada o‘zgardi. Spot Bitcoin ETF’lari investorlarga an’anaviy brokerlik hisoblari orqali sarmoya kiritish imkonini berdi, korporativ xazinalar va institutsional investorlar esa muhimroq ishtirokchilarga aylandi. Bu o‘zgarishlar talab uchun qo‘shimcha kanallar yaratadi, biroq Bitcoin’ni institutsional riskka bo‘lgan ishtaha va portfel taqsimotidagi o‘zgarishlarga ham bevosita bog‘laydi.

Yangi rekord o‘rnatish uchun chakana investorlar orasida spekulyativ faollikning yana kuchayishi shart emas. ETF’larga uzluksiz mablag‘ oqimi, institutsional ajratmalarning kengayishi yoki taklifi cheklangan aktivlarga talabning tiklanishi narxning ko‘tarilishini qo‘llab-quvvatlashi mumkin. Aksincha, mablag‘larning uzoq muddat chiqib ketishi va investorlar ishonchining sustligi Bitcoin’ni yillar davomida cho‘qqisidan pastda ushlab turishi mumkin. Calacanis prognoziga qarshi eng kuchli dalil Bitcoin yana ko‘tarilishi shartligi emas, balki uning narxi uchun doimiy yuqori chegara bor deb e’lon qilish avvalgi halokat prognozlari kabi shoshqaloqlik bo‘lishi mumkinligidir.