Tvitt muallif tomonidan o‘chirildi.
Lekin biz hamma narsani saqlab oldik 🙂.
Bitcoin’ning o‘ziga xos to‘q sariq ramzichalik taniqli kriptovalyuta belgilari kam. Biroq bugun biz biladigan dizayn Bitcoin ishga tushirilganida mavjud emas edi, uning kelib chiqishi esa kutilmagan darajada noodatiy. Uni kim yaratgan va u qanday qilib global kriptovalyutaning timsoliga aylandi?
Ushbu maqola asl nusxadan tarjima qilingan. Muxbirimiz tomonidan tayyorlangan asl nusxasini o'qing bu yerda.
1-noyabr kuni Bitcoin’ning mashhur to‘q sariq logotipi 16 yoshga to‘ldi. U ilk bor 2010-yilda, kriptovalyuta hali ixlosmandlarning kichik hamjamiyati ishlab chiqqan tajriba bo‘lgan paytda paydo bo‘ldi.
X dagi postni ko‘rish Yuklanmoqda...
Ilk Bitcoin logotipini kriptovalyutaning sirli asoschisi Satoshi Nakamoto yaratgan. Dastlabki dasturiy ta’minot 2009-yil yanvarida ishga tushirilganida, uning belgisi markazida BC harflari tushirilgan oltinrang tanga edi. Tasvir jismoniy pulga o‘xshardi — butunlay onlayn mavjud bo‘lgan valyutani tanishtirish uchun bu, ehtimol, tushunarli tanlov edi.

2010-yil boshlariga kelib, hamjamiyat a’zolari Bitcoin’ga o‘ziga xosroq belgi kerakmi, degan masalani muhokama qila boshladi. Ba’zilar Tailand bati belgisi ฿ dan foydalanishni taklif qilgan bo‘lsa, boshqalar noyobroq ramzni ma’qul ko‘rdi. BC o‘rniga BTC qisqartmasidan foydalanish taklifi ham qo‘llab-quvvatlana boshladi. Bitcoin valyuta sifatida o‘z qiyofasini shakllantirayotgan, hatto uning asosiy belgilari ham hali belgilanmagan edi.
2010-yil 24-fevralda Satoshi yangilangan logotipni taqdim etib, fikr-mulohazalar so‘radi. Oltin tanga saqlab qolindi, ammo BC o‘rniga ikki vertikal chiziqli katta B harfi qo‘yildi; bu o‘sha paytda tanilgan valyutalar belgilarini eslatardi. Hozirgi tanish B paydo bo‘lgandi, biroq to‘q sariq fonni ko‘rish uchun yana bir necha oy kutish kerak edi.

Hal qiluvchi o‘zgarish 2010-yil 1-noyabrda, bitboy ismli BitcoinTalk forumi foydalanuvchisi bir nechta grafik tasvirni ulashganida yuz berdi. Ushbu foydalanuvchi Satoshi yaratgan ikki chiziqli B belgisini o‘zgartirib, unga yangi ko‘rinish berdi va natijada Bitcoin’ning eng taniqli tasviriga aylanadigan dizaynni yaratdi.
Oltin tanga o‘rniga yassi to‘q sariq doira qo‘yildi, B harfi esa oq rangda tasvirlanib, soat mili yo‘nalishi bo‘yicha taxminan 14 darajaga qiyalatildi. Vertikal chiziqlar harfning markazidan o‘tishi o‘rniga uning yuqori va pastki qismidan chiqib turadigan qilib o‘zgartirildi. #F7931A o‘n oltilik kodi bilan belgilangan yorqin to‘q sariq fon dizaynni ajralib turishiga yordam berdi.
Bitboyning hissasi logotipning o‘zi bilan cheklanmagan. Forumdagi postda saytlar, tugmalar va reklama materiallari uchun mos grafikalar ham bor edi, bu esa tarafdorlarga Bitcoin’ni targ‘ib qilish uchun tayyor tasvirlardan foydalanish imkonini berdi. Dizayner boshqalarga fayllarni bepul yuklab olib, ishlatishni taklif qildi. Loyiha ortida rasmiy tanlov yoki brending agentligi yo‘q edi.
Qizig‘i shundaki, bitboy taniqli to‘lov brendlari, xususan Mastercard va Visa’dan ilhomlanganini tan olgan. Forumning yana bir ishtirokchisi o‘xshashlikka e’tibor qaratganida, dizayner tanish brending notanish valyutaning qabul qilinishiga yordam berishini tushuntirdi:
“Iste’molchilarning ishonchi va xulq-atvori haqida gap ketganda, hammasi idrokka borib taqaladi.”
To‘q sariq logotip Satoshining dastlabki dizaynlariga qaraganda sodda va turli joylarda ishlatishga qulayroq edi. Uning doira shakli kichik belgi sifatida yaxshi ko‘rinar, oq yozuv esa yorqin fonda aniq ajralib turardi. Biroz qiyalik ramzni o‘qilishini qiyinlashtirmasdan, o‘ziga xos qildi.
Dizaynning tez tarqalishi ham birdek muhim edi. Bitcoin’da kompaniyalar qaysi logotipdan foydalanishini belgilaydigan markaziy marketing bo‘limi yo‘q edi. Buning o‘rniga hamyon ishlab chiquvchilari, birjalar, savdogarlar va hamjamiyat a’zolari grafikalarni o‘z mahsulotlariga qo‘shishi mumkin edi. Ko‘proq xizmatlar to‘q sariq ₿ belgisidan foydalangan sari, u tobora tanish bo‘lib bordi.
Oxir-oqibat, logotip kompyuter ekranlaridan tashqariga ham chiqdi. Bitcoin bankomatlari, to‘lov stikerlari, konferensiya bannerlari va suvenir mahsulotlar uni hatto hech qachon kriptovalyutaga ega bo‘lmagan odamlarga ham tanitdi. Moliya yangiliklari va reklamalarida ko‘rinishi esa uning yanada taniqli bo‘lishiga xizmat qildi.
Bitcoin logotipi bilan uning valyuta belgisi o‘rtasida ham farq bor. To‘q sariq doira vizual timsol vazifasini bajarsa, ₿ belgisi yozma matnda Bitcoin’ni ifodalaydi; bu xuddi $ belgisi AQSh dollarini anglatganidek. 2017-yil iyunida bu belgi Unicode’ga qo‘shildi va shu tariqa u tasvir emas, standartlashtirilgan belgi sifatida hujjatlar hamda dasturlarda ko‘rina boshladi. Kutilmagan meros. Bitboy taxallusi ortidagi shaxsning kimligi hech qachon ishonchli tarzda oshkor etilmagan. Satoshi Nakamotoning shaxsi son-sanoqsiz tekshiruv va nazariyalarga sabab bo‘lgan bo‘lsa-da, dunyodagi eng taniqli moliyaviy ramzlardan birini yaratgan dizayner ko‘pchilik e’tiboridan chetda qolgan.
Bitcoin logotipi qayerdan paydo bo‘lgan?